Bị ngứa mắt nhỏ thuốc gì và những lưu ý quan trọng để bảo vệ mắt

Bị ngứa mắt nhỏ thuốc gì là gì?

Ngứa mắt là phản xạ tự nhiên của cơ thể khi bề mặt kết mạc và mi mắt bị kích thích bởi các tác nhân bên ngoài hoặc rối loạn sinh lý tại chỗ. Triệu chứng này có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với các dấu hiệu khác như đỏ mắt, cộm xốn, chảy nước mắt, sưng phù mí mắt và tăng tiết rỉ mắt.

Mức độ ngứa mắt rất đa dạng, từ cảm giác ngứa nhẹ thoáng qua do tiếp xúc với khói bụi cho đến những cơn ngứa dữ dội, kéo dài dai dẳng trong các bệnh lý viêm kết mạc dị ứng mạn tính. Vì mắt là cơ quan vô cùng nhạy cảm, việc tìm hiểu kỹ nguyên nhân trước khi sử dụng bất kỳ dung dịch nhỏ mắt nào là nguyên tắc quan trọng nhằm tránh làm tổn thương bề mặt giác mạc và bảo vệ thị lực lâu dài.

Các nguyên nhân thường gặp gây ra triệu chứng ngứa mắt

Ngứa mắt xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Viêm kết mạc dị ứng là nguyên nhân hàng đầu khiến mắt ngứa ngáy dữ dội, thường đi kèm chảy nước mắt và sưng phù mi mắt sau khi tiếp xúc với phấn hoa, bụi mịn hoặc lông thú nuôi. Hội chứng khô mắt cũng tạo ra cảm giác cộm ngứa, xót mắt do màng phim nước mắt mất ổn định hoặc mắt phải làm việc liên tục trước màn hình điện tử.

Ngoài ra, tình trạng viêm bờ mi do bít tắc tuyến bã nhờn nang lông mi hoặc nhiễm khuẩn kết mạc cũng gây ngứa rát, đổ ghèn và đỏ mắt. Việc nhận biết đúng bối cảnh xuất hiện triệu chứng đóng vai trò quyết định giúp lựa chọn biện pháp chăm sóc mắt thích hợp.

Các nhóm dung dịch và thuốc nhỏ mắt thường được dùng khi bị ngứa mắt

Nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản là lựa chọn an toàn hàng đầu giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu nhanh kích ứng và hỗ trợ rửa trôi các tác nhân gây dị ứng ra khỏi mắt. Dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0.9% vô khuẩn cũng có thể dùng để làm sạch mắt tạm thời khi có bụi bẩn lọt vào.

Đối với trường hợp xác định do viêm kết mạc dị ứng, các thuốc nhỏ mắt kháng histamin hoặc thuốc ổn định dưỡng bào như olopatadine, ketotifen hay antazoline thường được bác sĩ chỉ định để ức chế phản ứng ngứa. Với các trường hợp viêm nhiễm do vi khuẩn có tiết nhiều ghèn mủ, bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ đánh giá để chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh phù hợp, người bệnh tuyệt đối không tự mua thuốc kháng sinh về nhỏ.

Những nhóm thuốc nhỏ mắt tuyệt đối không tự ý sử dụng

Thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid như dexamethasone, prednisolone hoặc fluorometholone có tác dụng chống viêm mạnh nhưng tiềm ẩn nguy cơ biến chứng rất nguy hiểm. Nếu lạm dụng hoặc dùng không có sự giám sát của bác sĩ nhãn khoa, thuốc có thể gây tăng áp lực nội nhãn dẫn đến glôcôm, đục thủy tinh thể hoặc làm nặng thêm tình trạng loét giác mạc do nấm và virus.

Người bệnh cũng cần thận trọng với các loại thuốc nhỏ mắt co mạch chứa naphazoline hay tetrahydrozoline. Dù các chất này giúp giảm đỏ mắt nhanh chóng, việc lạm dụng có thể gây ra hiện tượng đỏ mắt dội ngược và khiến tình trạng ngứa rát mắt trở nên trầm trọng hơn sau khi ngừng thuốc.

Hướng dẫn thao tác nhỏ mắt và các lưu ý an toàn khi chăm sóc mắt

Trước khi nhỏ mắt, người bệnh cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng để ngăn vi khuẩn xâm nhập vào bề mặt nhãn cầu. Khi thao tác, giữ đầu lọ thuốc cách mắt khoảng 1 đến 2 cm, không để đầu vòi chạm vào lông mi, bờ mi hay bề mặt mắt nhằm giữ vô khuẩn cho dung dịch thuốc.

Sau khi nhỏ một giọt vào túi cùng kết mạc mi dưới, nhẹ nhàng nhắm mắt lại và dùng ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt trong khoảng 1 đến 2 phút để hạn chế thuốc thoát xuống mũi họng. Nếu đang phải phối hợp nhiều loại thuốc nhỏ mắt khác nhau theo đơn của bác sĩ, cần nhỏ cách nhau ít nhất 5 đến 10 phút để tránh làm trôi thuốc. Khi đang bị ngứa mắt, người bệnh tuyệt đối không dụi mắt vì hành động này có thể làm trầy xước giác mạc và giải phóng thêm histamin khiến cơn ngứa dữ dội hơn.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về thuốc nhỏ mắt chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Tuyệt đối không tự ý mua và dùng kéo dài các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức mắt dữ dội, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc tiết dịch mủ đặc, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt ngay lập tức để được kiểm tra.

Tóm tắt

Ngứa mắt là triệu chứng phổ biến do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Việc chọn dung dịch nhỏ mắt cần bám sát nguyên nhân cụ thể và có sự tư vấn từ nhân viên y tế để tránh các biến chứng đáng tiếc. Khi mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị chính xác.