Bị mèo cào có nên tiêm phòng dại không và cách xử trí

Bị mèo cào có nên tiêm phòng dại không?

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi rút dại gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương. Khi vi rút dại xâm nhập vào cơ thể và phát bệnh, tỷ lệ tử vong gần như là tuyệt đối vì hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Mặc dù vết cắn từ chó là nguồn lây bệnh dại phổ biến nhất, vết cào hoặc cắn từ mèo cũng tiềm ẩn rủi ro lây nhiễm cao. Mèo mắc bệnh dại có thể truyền vi rút qua nước bọt dính trên móng mút hoặc vết cắn rách da. Bên cạnh nguy cơ bệnh dại, móng mút của mèo còn chứa nhiều vi khuẩn gây ra hội chứng mèo cào hoặc nhiễm trùng mô mềm cục bộ. Việc chủ động tìm hiểu nguy cơ nhiễm bệnh dại và quy trình xử trí y tế sau khi bị mèo cào giúp bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Nguy cơ lây nhiễm vi rút dại từ vết cào của mèo

Vi rút dại thường xuất hiện trong nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh. Mèo có thói quen liếm chân và móng mút thường xuyên, khiến nước bọt dính trên móng. Khi mèo cào gây rách da, vi rút dại từ móng mút có thể đi qua vết thương hở để xâm nhập vào cơ thể người.

Mức độ rủi ro tăng cao nếu vết cào sâu, chảy máu nhiều hoặc vị trí bị cào nằm ở các khu vực giàu dây thần kinh như đầu, mặt, cổ, vùng mút ngón tay và ngón chân. Thời gian ấp bệnh dại ở người có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào vị trí vết thương và lượng vi rút xâm nhập. Ngoài vi rút dại, vết cào của mèo còn mang theo các vi khuẩn như Bartonella henselae gây ra hội chứng mèo cào với các triệu chứng sưng hạch, sốt nhẹ và mệt mỏi.

Trường hợp bị mèo cào cần tiêm vắc xin dại ngay

Người bị mèo cào cần nhanh chóng đến trung tâm y tế để tiêm vắc xin phòng dại trong các trường hợp nguy cơ cao. Nếu con mèo cào là mèo chạy rông, mèo lạ không rõ nguồn gốc hoặc mèo có biểu hiện bất thường như hung dữ đột ngột, chảy nhiều nước dãi, bỏ ăn, sợ ánh sáng hoặc đi đứng xiêu vẹo, việc tiêm phòng dại là bắt buộc và cần thực hiện càng sớm càng tốt.

Ngay cả đối với mèo nuôi trong nhà, nếu con mèo chưa được tiêm phòng vắc xin dại định kỳ hoặc vết cào chảy máu nhiều ở vùng đầu, mặt, cổ và ngón tay, y bác sĩ thường khuyến cáo tiêm vắc xin dại ngay buổi đầu tiên. Đối với các vết thương nghiêm trọng thuộc độ ba, người bệnh có thể được chỉ định kết hợp tiêm huyết thanh kháng dại để tạo miễn dịch bảo vệ tức thì.

Theo dõi tình trạng mèo và lịch tiêm phòng dại

Nếu con mèo cào là mèo nhà, khỏe mạnh, đã tiêm phòng dại đầy đủ và vết cào nhẹ, người bệnh có thể được theo dõi con mèo trong thời gian mười ngày kể từ thời điểm bị cào. Trong khoảng thời gian này, nếu mèo vẫn sống khỏe mạnh, ăn uống bình thường và không có biểu hiện dại, người bệnh có thể tạm hoãn hoặc ngưng các mũi tiêm tiếp theo dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Tuy nhiên, nếu trong mười ngày theo dõi con mèo có biểu hiện bị ốm, mất tích, chết hoặc phát bệnh dại, người bị cào phải tiêm đầy đủ liệu trình vắc xin phòng dại ngay lập tức. Lịch tiêm phòng dại phác đồ sau tiếp xúc thường gồm nhiều mũi tiêm vào các ngày quy định theo chỉ định của nhân viên y tế.

Hướng dẫn sơ cứu vết thương khi bị mèo cào

Sơ cứu đúng cách ngay sau khi bị mèo cào giúp giảm đáng kể lượng vi rút và vi khuẩn tại vết thương. Đầu tiên, cần rửa vết cào dưới dòng nước chảy liên tục cùng với xà phòng trong ít nhất mười lăm phút. Xà phòng có tác dụng hòa tan vỏ lipid của vi rút dại và loại bỏ vi khuẩn bám trên da.

Sau khi rửa sạch bằng xà phòng, tiếp tục sát trùng vết thương bằng cồn y tế bảy mươi độ hoặc dung dịch povidone iodine. Không nặn ép vết thương quá mạnh khiến mô bị dập nát, không đắp các loại lá cây, dầu gió hay thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng lên vết cào. Sau bước sơ cứu, che nhẹ vết thương bằng gạc sạch và đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn vắc xin và tiêm phòng uốn ván nếu cần.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y học thường thức và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp chữa bệnh dại theo dân gian hoặc tự mua thuốc điều trị tại nhà. Việc quyết định tiêm vắc xin dại, huyết thanh kháng dại hay vắc xin phòng uốn ván cần dựa trên sự khám xét và đánh giá nguy cơ của bác sĩ chuyên khoa tại các trung tâm tiêm chủng hoặc cơ sở y tế uy tín.

Tóm tắt

Khi bị mèo cào, việc sơ cứu rửa sạch vết thương bằng xà phòng dưới nước chảy và đến cơ sở y tế tư vấn tiêm vắc xin dại là điều cần thiết để bảo vệ tính mạng. Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của con mèo và tuân thủ đúng phác đồ tiêm vắc xin giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh dại và nhiễm trùng nguy hiểm.