Bị huyết áp cao uống trà đường có hạ huyết áp không?

Bị huyết áp cao uống trà đường có hạ huyết áp không là gì?

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch vượt quá ngưỡng bình thường trong thời gian kéo dài. Khi các đợt huyết áp tăng vọt xuất hiện, cơ thể cần sự nghỉ ngơi yên tĩnh, giảm kích thích thần kinh và tuân thủ đúng phác đồ kiểm soát do bác sĩ chuyên khoa tim mạch hướng dẫn.

Nhiều người truyền tai nhau mẹo dân gian uống một ly trà đường ấm mỗi khi thấy cơ thể khó chịu, váng đầu hoặc bốc hỏa. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sinh lý học, trà đường không chứa bất kỳ hoạt chất nào có cơ chế giãn mạch hay làm giảm sức cản ngoại vi để hạ huyết áp. Thức uống này vốn chỉ phát huy vai trò cung cấp glucose khẩn cấp cho người bị hạ đường huyết. Đối với bệnh nhân tim mạch và tăng huyết áp, việc bổ sung đường hấp thu nhanh vào cơ thể hoàn toàn không mang lại lợi ích hạ áp mà còn tạo thêm áp lực lên hệ thống mạch máu.

Nguồn gốc của sự nhầm lẫn giữa hạ đường huyết và tăng huyết áp

Triệu chứng của cơn tăng huyết áp và hạ đường huyết đôi khi có những điểm tương đồng khiến người bệnh hoặc người nhà dễ phán đoán sai. Cả hai tình trạng đều có thể gây ra cảm giác hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi, tim đập thình thịch hoặc choáng váng. Trong sơ cứu hạ đường huyết, một cốc nước đường hoặc trà ngọt ấm là biện pháp cứu cánh nhanh chóng giúp phục hồi nồng độ glucose trong máu. Vì thấy người bị hạ đường huyết hồi tỉnh nhanh sau khi uống trà đường, nhiều người đã áp dụng tương tự cho mọi cơn chóng mặt mà không kiểm tra lại chỉ số huyết áp. Nếu không đo huyết áp bằng máy đo chuyên dụng, việc tự ý cho uống trà đường khi huyết áp thực tế đang tăng cao sẽ biến một biện pháp cấp cứu đúng chỗ thành hành động sai lầm, tiềm ẩn nguy hiểm cho hệ mạch máu.

Tác động của trà đường đối với cơ thể người bị huyết áp cao

Trà đường là sự kết hợp giữa nước trà và đường tinh luyện. Nước trà thường chứa một lượng caffeine nhất định, có khả năng kích thích hệ thần kinh giao cảm và làm co mạch tạm thời, từ đó khiến nhịp tim tăng lên. Khi kết hợp với lượng đường sucrose hoặc glucose hấp thu nhanh, đường huyết sẽ tăng vọt trong thời gian ngắn. Sự gia tăng nồng độ đường trong máu kéo theo phản ứng tiết insulin và kích hoạt các phản xạ nội tiết, làm tăng áp lực thẩm thấu huyết tương và thúc đẩy tim phải co bóp nhiều hơn để duy trì lưu thông. Kết quả là thay vì hạ áp, người bệnh có thể cảm thấy tim đập dồn dập, bồn chồn, mặt nóng bừng và chỉ số huyết áp tâm thu có xu hướng nhích lên hoặc dao động thất thường, gây bất lợi cho thành mạch đang chịu áp lực lớn.

Nguy cơ khi tùy tiện dùng đồ uống ngọt lúc huyết áp tăng vọt

Khi chỉ số huyết áp vượt quá ngưỡng an toàn, thành mạch máu não và mạch vành đang phải chịu một sức căng rất lớn. Việc nạp thêm carbohydrate đơn giản từ trà đường vào thời điểm này có thể làm gia tăng gánh nặng chuyển hóa. Rất nhiều bệnh nhân tăng huyết áp còn đồng mắc bệnh đái tháo đường hoặc rối loạn dung nạp glucose mà bản thân không hay biết. Uống một lượng đường đậm đặc sẽ đẩy đường huyết lên mức rất cao, gây rối loạn điện giải và làm tăng độ nhớt của máu. Đáng lo ngại hơn, việc tập trung pha trà đường và chờ đợi thức uống này hạ huyết áp sẽ làm mất đi thời gian quý báu để người bệnh nghỉ ngơi, đo lại huyết áp và liên hệ cơ sở y tế khi có dấu hiệu nguy hiểm như đau thắt ngực, khó thở hoặc yếu liệt cơ thể.

Những việc nên làm khi nhận thấy huyết áp tăng cao

Thay vì tìm kiếm các loại đồ uống ngọt, người bệnh cần dừng ngay mọi hoạt động thể lực và chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi hoàn toàn. Hãy chọn một không gian thoáng khí, yên tĩnh, ngồi tựa lưng thoải mái hoặc nằm kê cao đầu nhẹ nhàng, nới lỏng cổ áo và thắt lưng để cơ thể dễ thở. Sau khi nghỉ tĩnh khoảng mười đến mười lăm phút, hãy tiến hành đo lại huyết áp bằng máy đo bắp tay đúng kỹ thuật và ghi lại kết quả. Người bệnh cần giữ tâm lý thư giãn, hít thở sâu và đều đặn để làm dịu phản xạ thần kinh giao cảm. Nếu đã được bác sĩ kê đơn thuốc hạ huyết áp định kỳ nhưng vô tình quên uống, người bệnh cần liên hệ với nhân viên y tế để được hướng dẫn xử lý thuốc đúng cách, tuyệt đối không tự ý uống dồn liều.

Lựa chọn thức uống phù hợp và an toàn cho người tăng huyết áp

Trong sinh hoạt hằng ngày cũng như khi huyết áp có dấu hiệu bất ổn định, nước lọc ấm luôn là lựa chọn an toàn và tối ưu nhất cho hệ tuần hoàn. Uống từng ngụm nước lọc nhỏ giúp duy trì thể tích tuần hoàn ổn định mà không gây gánh nặng lên thận hay chuyển hóa đường. Người bệnh tăng huyết áp nên hạn chế tối đa các loại trà đặc, cà phê, nước ngọt có ga, nước tăng lực và các loại siro chứa nhiều đường. Một số loại trà thảo mộc tự nhiên không chứa caffeine như trà hoa cúc hoặc trà atiso có thể được dùng trong chế độ uống thường nhật để hỗ trợ thư giãn tinh thần, tuy nhiên chúng chỉ mang tính chất hỗ trợ sinh hoạt lành mạnh chứ không thể thay thế cho thuốc điều trị tăng huyết áp do bác sĩ chỉ định.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Người bệnh tăng huyết áp không được tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng, không tự ngưng hay thay đổi liều lượng thuốc hạ áp đang dùng. Khi đo thấy chỉ số huyết áp tăng rất cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực dữ dội, đau đầu dữ dội, mờ mắt, khó nói, tê yếu tay chân, người nhà cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Uống trà đường không phải là biện pháp hạ huyết áp mà ngược lại còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Nhận biết đúng tình trạng bệnh, đo huyết áp định kỳ bằng thiết bị chính xác và tuân thủ lối sống khoa học cùng phác đồ của bác sĩ là chìa khóa quan trọng để kiểm soát huyết áp an toàn và bền vững.