Khi bị giời leo bôi kem đánh răng nên hay không?

Bị giời leo bôi kem đánh răng là gì?

Thuật ngữ giời leo trong dân gian thường dùng để chỉ tình trạng viêm da tiếp xúc do độc tố côn trùng như kiến ba khoang, hoặc các đợt phát ban mụn nước đau rát do bệnh zona thần kinh gây ra. Bệnh nhân thường gặp phải các mảng ban đỏ, mọc thành chùm mụn nước, kèm theo cảm giác châm chích, nóng rát và đau nhức dữ dội tại vùng da bị ảnh hưởng.

Do tâm lý muốn tìm kiếm biện pháp làm dịu nhanh cơn đau nhức tại nhà, nhiều người đã lựa chọn bôi kem đánh răng trực tiếp lên tổn thương. Mặc dù cảm giác mát lạnh tạm thời có thể xuất hiện, bản chất tổn thương da lại không được giải quyết, thậm chí còn diễn tiến phức tạp hơn do hóa chất trong sản phẩm tiếp xúc với mô hở.

Nguồn gốc và sự lầm tưởng về mẹo bôi kem đánh răng khi bị giời leo

Quan niệm bôi kem đánh răng lên vết giời leo xuất phát từ thói quen truyền miệng trong dân gian. Thành phần tinh dầu bạc hà hay menthol tạo cảm giác mát lạnh tức thì, khiến nhiều người lầm tưởng rằng tổn thương đang hạ nhiệt và giảm đau. Ngoài ra, việc chất kem nhanh chóng khô lại cũng tạo cảm giác mụn nước được se miệng.

Thực tế, cảm giác the mát này chỉ là sự đánh lừa cảm giác tại các đầu dây thần kinh cảm giác ngoại biên trong thời gian ngắn. Tác nhân gây bệnh giời leo thực chất có thể do độc tố của côn trùng kiến ba khoang tiết ra hoặc do sự tái hoạt động của virus Varicella zoster gây bệnh zona thần kinh. Kem đánh răng hoàn toàn không chứa hoạt chất kháng virus hay trung hòa độc tố, do đó không có tác dụng điều trị nguyên nhân gốc rễ.

Những tác hại khi tự ý bôi kem đánh răng lên vùng da tổn thương

Các loại kem đánh răng thông thường được bào chế với mục đích làm sạch mảng bám trên bề mặt men răng. Do đó, sản phẩm chứa nhiều chất mài mòn, chất tạo bọt sodium lauryl sulfate, flouride và tinh dầu hương liệu nhân tạo. Khi bôi trực tiếp lên vùng da đang viêm loét, các hợp chất này sẽ gây kích ứng mạnh, làm tăng cảm giác bỏng rát và khiến mô da bị hoại tử nông.

Bên cạnh nguy cơ kích ứng hóa học, lớp kem đặc khi khô lại sẽ bít tắc bề mặt da, ngăn cản sự thoát dịch tự nhiên của các bọng nước. Dịch ứ đọng tạo điều kiện thuận lợi cho các chủng vi khuẩn như tụ cầu khuẩn hoặc liên cầu khuẩn xâm nhập gây bội nhiễm vi khuẩn. Tình trạng nhiễm trùng thứ phát không chỉ làm vết thương lan rộng, lâu lành mà còn để lại sẹo thâm, sẹo lõm khó hồi phục trên da.

Cách xử trí ban đầu an toàn và khoa học khi bị giời leo

Khi xuất hiện các vệt đỏ kèm mụn nước đau rát nghi ngờ giời leo, việc sơ cứu đúng cách trong những giờ đầu giữ vai trò quyết định. Bước đầu tiên là rửa nhẹ nhàng vùng tổn thương dưới vòi nước sạch hoặc dùng dung dịch nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm để làm sạch bụi bẩn và dịch tiết. Thao tác thực hiện phải hết sức nhẹ nhàng, tránh chà xát làm vỡ mụn nước.

Sau khi vệ sinh, người bệnh nên thấm khô bằng gạc y tế vô trùng và giữ cho bề mặt da thông thoáng. Tuyệt đối không tự ý đắp các loại lá cây, bột ngũ cốc hay bôi mỡ kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân và nhận phác đồ dùng thuốc bôi sát khuẩn hoặc thuốc kháng virus phù hợp theo từng mức độ tổn thương.

Lưu ý an toàn

Thông tin bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe cộng đồng, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc bôi chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa da liễu. Tránh cào gãi, chích rạch bọng nước để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.

Tóm tắt

Bôi kem đánh răng lên vết giời leo là mẹo dân gian tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng và bỏng rát. Vệ sinh da nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý kết hợp đi khám chuyên khoa da liễu sớm sẽ giúp tổn thương nhanh lành và ngăn ngừa di chứng sẹo hay đau thần kinh kéo dài.