Bị đau mắt hột nhỏ thuốc gì để điều trị an toàn và đúng cách

Bị đau mắt hột nhỏ thuốc gì là gì?

Bệnh đau mắt hột là một dạng nhiễm trùng mắt mạn tính tác động trực tiếp lên kết mạc và giác mạc, do vi khuẩn nội bào Chlamydia trachomatis gây nên. Bệnh thường tiến triển âm thầm với các biểu hiện như ngứa ngáy, cộm mắt như có hạt bụi bên trong, mắt đỏ, sợ ánh sáng và tiết nhiều chất nhầy mủ. Điểm đặc trưng của bệnh là sự xuất hiện của các hột viêm nhỏ ở mặt trong của sụn mi trên.

Nếu không được can thiệp kịp thời và đúng phương pháp, các tổn thương viêm mạn tính này sẽ tạo thành sẹo xơ kết mạc sụn mi, kéo mi mắt quặp vào trong gây lông quặm và lông xiêu cọ xát liên tục vào giác mạc. Tình trạng cọ xát kéo dài dẫn đến loét giác mạc, đục giác mạc và có nguy cơ gây suy giảm thị lực vĩnh viễn hoặc mù lòa. Do đó, việc hiểu rõ vai trò của từng nhóm thuốc điều trị và tuân thủ phác đồ y khoa là yếu tố sống còn để bảo vệ đôi mắt khỏi biến chứng nguy hiểm.

Nhóm thuốc nhỏ và mỡ tra mắt thường dùng trong điều trị đau mắt hột

Trong thực hành lâm sàng nhãn khoa, để ức chế sự nhân lên của vi khuẩn Chlamydia trachomatis tại chỗ, bác sĩ thường chỉ định các loại thuốc mỡ tra mắt hoặc dung dịch nhỏ mắt chứa kháng sinh đặc hiệu. Phổ biến nhất là mỡ tra mắt tetracycline nồng độ một phần trăm hoặc erythromycin, thường được hướng dẫn bôi vào cùng đồ kết mạc mi dưới trước khi đi ngủ. Dạng mỡ có ưu điểm bám dính lâu trên bề mặt nhãn cầu, giúp duy trì nồng độ kháng sinh liên tục để tiêu diệt mầm bệnh.

Bên cạnh mỡ kháng sinh, dung dịch nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm cũng thường được sử dụng nhằm rửa trôi dử mắt, làm sạch chất tiết nhầy mủ trước khi tra thuốc đặc trị. Tuy nhiên, nước muối sinh lý hoàn toàn không có khả năng diệt khuẩn mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ vệ sinh. Người bệnh cần lưu ý rằng mọi loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh đều phải được kê đơn bởi bác sĩ chuyên khoa, không được tự ý dùng kéo dài để tránh hiện tượng kháng kháng sinh hoặc kích ứng giác mạc.

Vì sao thuốc nhỏ mắt đơn thuần khó giải quyết triệt để đau mắt hột

Rất nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần nhỏ thuốc kháng sinh tại mắt là có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh đau mắt hột. Tuy nhiên, vi khuẩn Chlamydia trachomatis là chủng vi sinh vật ký sinh nội bào đặc thù, không chỉ khu trú ở kết mạc mắt mà còn có thể tồn tại tiềm ẩn ở niêm mạc đường hô hấp trên và mũi hầu. Việc chỉ dùng thuốc nhỏ hoặc mỡ tra tại chỗ thường khó tiếp cận được toàn bộ ổ vi khuẩn nằm sâu trong các tế bào biểu mô và niêm mạc lân cận.

Chính vì lý do này, theo phác đồ chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế, điều trị đau mắt hột hiệu quả thường đòi hỏi phải kết hợp kháng sinh đường uống toàn thân bên cạnh thuốc tra tại mắt. Các loại kháng sinh đường uống như azithromycin hoặc doxycycline giúp loại bỏ mầm bệnh toàn diện, ngăn ngừa tái phát và giảm thiểu nguy cơ lây truyền cho những người xung quanh. Do đó, việc chỉ trông cậy vào thuốc nhỏ mắt mà bỏ qua thăm khám y khoa toàn diện sẽ khiến bệnh dai dẳng và dễ chuyển sang giai đoạn sẹo hóa nguy hiểm.

Những loại thuốc nhỏ mắt tuyệt đối không được tự ý sử dụng

Một sai lầm rất nguy hiểm mà nhiều người mắc phải khi thấy mắt đỏ, ngứa cộm là tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid như dexamethasone, prednisolone hoặc hydrocortisone. Các hoạt chất này có khả năng giảm nhanh triệu chứng viêm, làm mắt bớt đỏ tạm thời, nhưng lại làm suy giảm phản ứng miễn dịch cục bộ của mắt, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm bùng phát dữ dội hơn.

Hậu quả của việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi bị đau mắt hột là khiến tổn thương loét giác mạc tiến triển nhanh, dẫn đến thủng giác mạc hoặc gây biến chứng tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể, đe dọa trực tiếp đến thị lực vĩnh viễn. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt co mạch giảm đỏ tức thì hoặc các loại thuốc dân gian tự chế không rõ nguồn gốc. Mọi quyết định dùng thuốc nhỏ mắt trị liệu đều cần phải có sự thăm khám và đánh giá cẩn thận từ bác sĩ nhãn khoa.

Cách tra thuốc mắt an toàn và vệ sinh ngăn ngừa tái nhiễm

Bên cạnh việc dùng đúng loại thuốc được bác sĩ chỉ định, kỹ thuật tra thuốc mắt cũng đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát bệnh đau mắt hột. Trước khi tra thuốc mỡ hoặc nhỏ mắt, người bệnh cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng sát khuẩn và nước sạch. Khi thao tác, nhẹ nhàng kéo mi dưới xuống để tạo thành một túi kết mạc nhỏ, bóp một lượng mỡ thuốc vừa đủ dọc theo bờ mi dưới mà không để đầu tuýp thuốc chạm vào mi mắt, lông mi hoặc bề mặt nhãn cầu nhằm tránh nhiễm khuẩn ngược dòng vào lọ thuốc.

Sau khi tra thuốc, nên nhắm mắt nhẹ nhàng trong khoảng một đến hai phút để hoạt chất phân tán đều khắp bề mặt kết mạc. Tuyệt đối không dùng chung tuýp thuốc mắt, khăn mặt hoặc chậu rửa với người khác trong gia đình để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn Chlamydia trachomatis. Mọi dụng cụ vệ sinh mắt, gạc lau mắt cần được giặt sạch, phơi nắng hoặc sử dụng loại dùng một lần nhằm loại trừ hoàn toàn nguy cơ tái nhiễm mầm bệnh từ môi trường sống.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Bệnh đau mắt hột nếu dùng sai thuốc nhỏ mắt có thể gây loét giác mạc hoặc biến chứng mù lòa. Người bệnh tuyệt đối không tự mua kháng sinh hay thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện dấu hiệu cộm xốn, mắt đỏ, nhiều ghèn mủ hoặc giảm thị lực, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám và hướng dẫn phác đồ điều trị an toàn, phù hợp.

Tóm tắt

Đau mắt hột là bệnh nhiễm trùng mắt mạn tính đòi hỏi phác đồ điều trị bài bản thay vì chỉ trông chờ vào một vài lọ thuốc nhỏ mắt thông thường. Việc thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt, kết hợp dùng đúng thuốc kháng sinh được chỉ định và giữ gìn vệ sinh cá nhân cẩn thận là giải pháp tối ưu giúp bảo vệ giác mạc và duy trì đôi mắt sáng khỏe lâu dài.