Bị đau mắt đỏ có nên tiêm thuốc không và những lưu ý

Bị đau mắt đỏ tiêm thuốc gì là gì?

Đau mắt đỏ là bệnh lý mắt rất phổ biến, có thể xuất hiện quanh năm và dễ bùng phát thành đợt dịch trong cộng đồng. Tác nhân chủ yếu gây bệnh là các loại virus như Adenovirus, hoặc do vi khuẩn, dị ứng và các yếu tố kích ứng từ môi trường khói bụi. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sung huyết kết mạc khiến mắt đỏ ngầu, kèm theo cảm giác cộm xốn như có cát bên trong, chảy nước mắt, ra gỉ mắt nhiều và mi mắt sưng nề.

Về mặt y học, kết mạc là lớp màng nông ở bề mặt ngoài của nhãn cầu. Hầu hết các dạng viêm kết mạc đáp ứng tốt với các biện pháp vệ sinh tại chỗ, nhỏ nước muối sinh lý hoặc dùng thuốc nhỏ mắt đặc hiệu theo chỉ định của bác sĩ. Bản chất của đau mắt đỏ lành tính thường tự khỏi sau khoảng một đến hai tuần. Do đó, can thiệp bằng đường tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp hay tiêm cạnh nhãn cầu hoàn toàn không phải là biện pháp điều trị thường quy hay bắt buộc.

Bị đau mắt đỏ có nên tiêm thuốc hay không

Câu trả lời từ các bác sĩ chuyên khoa mắt là người bệnh không nên tự ý tiêm bất kỳ loại thuốc nào khi bị đau mắt đỏ. Nguyên nhân phổ biến nhất gây đau mắt đỏ là virus, điển hình là Adenovirus, chiếm đại đa số các ca bệnh. Hiện nay, y học chưa có thuốc tiêm đặc hiệu để tiêu diệt loại virus này ở mắt. Bệnh thường diễn tiến có chu kỳ và sẽ tự thoái lui khi cơ thể sản sinh đủ kháng thể. Do đó, việc tiêm thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng viêm toàn thân là không cần thiết và không giúp bệnh khỏi nhanh hơn.

Chỉ định tiêm thuốc chỉ được đưa ra trong một số tình huống rất đặc biệt và hiếm gặp, khi bệnh nhân bị viêm nhiễm lan tỏa nặng nề sang các tổ chức lân cận như viêm mô tế bào quanh hốc mắt, nhiễm trùng huyết hoặc viêm giác mạc đe dọa hoại tử do vi khuẩn nguy hiểm. Khi đó, bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa sẽ trực tiếp thăm khám, hội chẩn và thực hiện y lệnh tại các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị cấp cứu, người bệnh tuyệt đối không được tự ý yêu cầu tiêm truyền tại nhà hay các phòng khám không chuyên khoa.

Nguy cơ biến chứng khi tự ý tiêm thuốc trị đau mắt đỏ

Việc lạm dụng chỉ định tiêm thuốc khi bị đau mắt đỏ tiềm ẩn nhiều mối nguy hại cho sức khỏe. Khi tiêm các loại kháng sinh phổ rộng không đúng mục đích, người bệnh có thể đối mặt với phản ứng sốc phản vệ nguy hiểm đến tính mạng, tình trạng loạn khuẩn đường ruột và làm tăng tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh trong tương lai. Kháng sinh đường tiêm không mang lại hiệu quả diệt virus mà còn khiến cơ thể chịu thêm tác dụng phụ không mong muốn.

Bên cạnh đó, một sai lầm nghiêm trọng là việc tự ý tiêm hoặc tiêm truyền các loại thuốc corticoid chống viêm mạnh nhằm giảm đỏ mắt cấp tốc. Corticoid khi đưa vào cơ thể không đúng cách có thể làm suy giảm hệ miễn dịch cục bộ, khiến virus và vi khuẩn bùng phát dữ dội hơn, dẫn đến loét giác mạc, thủng nhãn cầu hoặc làm tăng nhãn áp gây bệnh glôcôm và đục thủy tinh thể. Việc tiêm thuốc cạnh mắt hoặc quanh nhãn cầu bởi những người không có chuyên môn nhãn khoa sâu còn có nguy cơ gây xuất huyết hậu nhãn cầu, thủng củng mạc và suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Hướng dẫn chăm sóc và xử trí đau mắt đỏ an toàn

Thay vì tìm kiếm các loại thuốc tiêm phức tạp, người bệnh cần tập trung vào các biện pháp chăm sóc tại chỗ khoa học và an toàn. Bước căn bản nhất là rửa mắt hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% để làm sạch gỉ mắt, dịch tiết và dịu cảm giác cộm xốn. Dùng gạc y tế sạch hoặc bông gòn dùng một lần lau nhẹ nhàng từ khóe mắt trong ra đuôi mắt, sau đó vứt bỏ ngay vào thùng rác kín để tránh lây nhiễm chéo.

Người bệnh nên chườm mát mi mắt bằng khăn sạch nhúng nước mát để giảm phù nề và xoa dịu cảm giác nhức buốt. Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid hay kháng sinh mạnh khi chưa có đơn từ bác sĩ nhãn khoa. Người bệnh cũng không nên sử dụng các bài thuốc truyền miệng như đắp lá dâu, xông lá trầu không vào mắt, bởi hơi nóng và tạp chất từ lá cây dễ làm bỏng kết mạc, trợt biểu mô giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nặng nề hơn.

Thời điểm người bị đau mắt đỏ cần đến bệnh viện thăm khám

Mặc dù đau mắt đỏ đa số là bệnh lành tính, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu bất thường cảnh báo tổn thương giác mạc hoặc biến chứng sâu. Bạn cần đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế có chuyên khoa mắt khi mắt xuất hiện cảm giác đau nhức sâu bên trong hốc mắt, sợ ánh sáng chói dữ dội hoặc thị lực bị suy giảm rõ rệt, nhìn mờ như có màng sương che phủ.

Ngoài ra, nếu tình trạng mắt đỏ và tiết dịch vàng xanh đặc kéo dài trên một tuần mà không thuyên giảm, hoặc xuất hiện giả mạc bám ở mặt trong mí mắt gây cộm xốn chảy máu, việc thăm khám là bắt buộc. Bác sĩ chuyên khoa sẽ sử dụng máy sinh hiển vi để đánh giá tổn thương bề mặt nhãn cầu, bóc tách giả mạc nếu cần thiết và kê đơn thuốc nhỏ mắt phù hợp, giúp bảo vệ mắt toàn diện và ngăn ngừa di chứng sẹo giác mạc vĩnh viễn.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc tiêm, truyền dịch hay thuê người đến tiêm tại nhà để điều trị đau mắt đỏ. Mọi can thiệp bằng thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid đều phải tuân theo chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa sau khi thăm khám trực tiếp. Không dùng chung thuốc nhỏ mắt, khăn mặt hay gối nằm với người khác để tránh bùng phát lây lan dịch bệnh trong gia đình và cộng đồng.

Tóm tắt

Đau mắt đỏ là bệnh lý thường gặp ở bề mặt nhãn cầu và phần lớn các trường hợp không cần tiêm thuốc. Việc vội vàng tìm đến các loại thuốc tiêm không những không mang lại lợi ích điều trị mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai biến nghiêm trọng. Hãy giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, nghỉ ngơi hợp lý và chủ động thăm khám tại chuyên khoa mắt để được hướng dẫn phác đồ điều trị an toàn và khoa học nhất.