Nên làm gì khi bị đau mắt đỏ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay viêm kết mạc là tình trạng viêm nhiễm phổ biến khiến mắt sưng đỏ, cộm xốn, chảy nước mắt liên tục và tiết nhiều dịch ghèn. Những biểu hiện khó chịu này không chỉ làm giảm năng suất làm việc, cản trở việc học tập mà còn gây xáo trộn lớn trong các sinh hoạt thường ngày của người mắc bệnh.
Khi gặp phải tình trạng này, nhiều người thường lúng túng không biết bị đau mắt đỏ nên làm gì để mắt nhanh hồi phục mà không gây biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Việc áp dụng đúng các bước vệ sinh cá nhân, điều chỉnh lối sống và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo cần đi khám là chìa khóa để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh.
Bị đau mắt đỏ nên làm gì là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ thường dùng để chỉ tình trạng viêm kết mạc, tức là lớp màng mỏng trong suốt che phủ phần lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt bị viêm nhiễm hoặc kích ứng. Nguyên nhân phổ biến nhất thường bắt nguồn từ các loại virus như adenovirus, vi khuẩn hoặc do các tác nhân dị ứng từ môi trường như phấn hoa, lông thú nuôi và khói bụi. Khi các mạch máu nhỏ trong kết mạc bị giãn nở và sung huyết, mắt sẽ có màu đỏ hoặc hồng đặc trưng, kèm theo hiện tượng phù nề, chảy nước mắt sống và tiết dịch nhầy mủ. Tình trạng này gây ra cảm giác vướng víu như có dị vật trong mắt, khiến mí mắt dính chặt sau khi ngủ dậy và làm tăng độ nhạy cảm với ánh sáng, từ đó cản trở đáng kể khả năng tập trung làm việc và các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Vệ sinh mắt đúng cách để làm dịu cảm giác cộm xốn
Khi mắt bị đỏ và tiết nhiều ghèn, việc vệ sinh đúng cách giúp loại bỏ dịch tiết và giảm cảm giác dính mí. Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% loại chuyên dùng cho mắt và bông gòn y tế hoặc gạc vô khuẩn dùng một lần. Trước khi vệ sinh, cần rửa sạch hai bàn tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy. Thấm ướt bông sạch bằng nước muối sinh lý rồi nhẹ nhàng lau từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài. Mỗi miếng bông chỉ dùng cho một lần lau trên một mắt, tuyệt đối không dùng chung một miếng bông cho cả hai bên mắt nhằm tránh lây nhiễm chéo. Sau khi lau sạch ghèn, người bệnh có thể nhỏ từ một đến hai giọt nước muối sinh lý để rửa trôi bớt chất nhầy và làm dịu bề mặt nhãn cầu. Tuyệt đối không dùng khăn ướt có cồn, khăn ướt thơm hoặc giấy vệ sinh thông thường để lau mắt vì các hóa chất và xơ sợi có thể gây kích ứng nặng nề hơn cho kết mạc.
Biện pháp giảm sưng đau và điều chỉnh nhịp sinh hoạt
Triệu chứng cộm rát và sưng mí mắt thường khiến việc đọc sách, nhìn màn hình hay tập trung làm việc trở nên vô cùng khó khăn. Để giảm bớt cảm giác căng tức, người bệnh có thể chườm mát lên vùng quanh mắt bằng cách bọc gạc sạch quanh túi chườm mềm hoặc khăn sạch đã được làm mát trong ngăn mát tủ lạnh. Đắp nhẹ nhàng lên mí mắt nhắm trong khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần, thực hiện vài lần trong ngày để giúp mạch máu co lại và giảm phù nề mô mềm quanh ổ mắt. Bên cạnh đó, người bệnh cần chủ động cho mắt nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và tạm dừng các công việc đòi hỏi mắt phải điều tiết liên tục như lái xe đường dài hay sử dụng thiết bị điện tử. Khi phải đi ra ngoài, nên đeo kính râm sẫm màu để giảm bớt sự khó chịu do kích thích ánh sáng chói, đồng thời che chắn mắt khỏi khói bụi và các hạt ô nhiễm từ môi trường.
Ngăn ngừa nguy cơ lây lan trong gia đình và nơi làm việc
Đau mắt đỏ là tình trạng có khả năng lây lan rất nhanh qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh. Do đó, người bị bệnh cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp cách ly tiếp xúc nhằm bảo vệ người xung quanh. Người bệnh cần sử dụng riêng khăn mặt, gối ngủ, chăn mền và vật dụng vệ sinh cá nhân, giặt giũ thường xuyên và phơi ở nơi có ánh nắng. Rửa tay bằng xà phòng là biện pháp quan trọng nhất, đặc biệt là trước và sau mỗi lần nhỏ thuốc hay chạm vào vùng mặt. Tránh thói quen dụi mắt vì hành động này không chỉ khiến tổn thương kết mạc lan rộng mà còn phát tán mầm bệnh lên bề mặt các đồ vật dùng chung trong gia đình và nơi làm việc. Nếu tính chất công việc đòi hỏi tiếp xúc đông người hoặc trong môi trường lớp học, người bệnh nên chủ động xin nghỉ ngơi tại nhà vài ngày cho đến khi mắt giảm hẳn tiết dịch và bớt đỏ.
Nhận diện thời điểm cần đến cơ sở y tế khám mắt
Mặc dù phần lớn các đợt viêm kết mạc do virus có thể tự giới hạn, người bệnh vẫn cần được bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân và loại trừ các bệnh lý nguy hiểm có biểu hiện tương tự như viêm loét giác mạc, viêm màng bồ đào hay tăng nhãn áp cấp. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo bao gồm đau nhức sâu bên trong mắt, nhìn mờ hoặc suy giảm thị lực rõ rệt, mắt nhạy cảm dữ dội với ánh sáng, hoặc ghèn mắt chuyển sang dạng mủ vàng đặc nhiều liên tục. Tại phòng khám chuyên khoa, bác sĩ sẽ sử dụng kính hiển vi sinh học đèn khe để kiểm tra chi tiết giác mạc và các cấu trúc nhãn cầu, từ đó đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp và an toàn nhất cho từng người bệnh, tránh việc chậm trễ dẫn tới sẹo giác mạc vĩnh viễn.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc kháng sinh phổ rộng khi chưa có chỉ định y khoa vì có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm tổn thương giác mạc nghiêm trọng. Không áp dụng các biện pháp dân gian truyền miệng như đắp lá, nhỏ sữa mẹ hay xông thảo dược vào mắt. Khi có triệu chứng bất thường, hãy đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ tuy phổ biến và đa phần thuyên giảm tốt nếu được chăm sóc đúng cách, nhưng người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan khi các triệu chứng cản trở sinh hoạt. Việc giữ vệ sinh mắt sạch sẽ, nghỉ ngơi điều độ và đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt kịp thời là cách an toàn nhất để bảo vệ thị lực lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ có nên tiếp tục làm việc với máy tính không?
Người bệnh nên hạn chế làm việc lâu với màn hình máy tính và điện thoại. Ánh sáng xanh cùng việc giảm tần suất chớp mắt khi nhìn màn hình dễ khiến mắt bị khô, căng tức và gia tăng cảm giác cộm rát khó chịu.
Đang bị đau mắt đỏ có được đeo kính áp tròng không?
Tuyệt đối không nên đeo kính áp tròng khi đang đau mắt đỏ. Kính áp tròng làm tăng ma sát trên bề mặt kết mạc đang viêm, giữ lại vi khuẩn và dịch tiết, từ đó làm trầm trọng thêm tổn thương giác mạc.
Có thể tự mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh để dùng không?
Người bệnh chỉ nên nhỏ dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dùng cho mắt để rửa trôi dịch tiết. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ chứa kháng sinh hay corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Làm sao để tránh lây đau mắt đỏ cho người trong gia đình?
Người bị đau mắt đỏ nên ngủ phòng riêng nếu có điều kiện, dùng riêng khăn mặt, gối và chậu rửa. Tránh dụi mắt rồi chạm vào các vật dụng chung như tay nắm cửa, điều khiển tivi để không lây cho người thân.
Có nên xông lá trầu không hoặc đắp lá để chữa đau mắt đỏ?
Các phương pháp xông lá trầu không hay đắp lá cây chưa được kiểm chứng khoa học, tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng nhiệt, kích ứng nặng hoặc nhiễm thêm vi khuẩn vào mắt, do đó người bệnh tuyệt đối không nên áp dụng.
