Bị đau họng uống thuốc gì để giảm đau rát và nhanh hồi phục?

Đau họng uống thuốc gì?

Đau họng hình thành khi niêm mạc vùng hầu và amidan bị viêm nhiễm, phù nề và sung huyết dưới sự tấn công của tác nhân gây bệnh hoặc các yếu tố kích ứng từ môi trường. Khoảng 70 đến 85 phần trăm các trường hợp đau họng ở người lớn xuất phát từ virus, chỉ một tỷ lệ nhỏ do vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A gây ra. Ngoài ra, tình trạng trào ngược dạ dày thực quản, tiếp xúc với khói thuốc lá, không khí khô lạnh hoặc dị ứng đường hô hấp cũng có thể khiến niêm mạc họng bị tổn thương dai dẳng.

Quá trình hồi phục của niêm mạc họng phụ thuộc nhiều vào việc giữ ẩm, kiểm soát phản ứng viêm và loại bỏ nguyên nhân kích thích. Không có một loại thuốc đơn lẻ nào có thể lập tức chữa khỏi hoàn toàn cơn đau họng trong vài giờ, nhưng việc dùng đúng các thuốc hỗ trợ triệu chứng sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều trong thời gian cơ thể tự chữa lành.

Các nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt hỗ trợ triệu chứng đau họng

Thuốc giảm đau và hạ sốt là lựa chọn hàng đầu nhằm xoa dịu cảm giác đau buốt khi nuốt và cải thiện thể trạng toàn thân nếu có sốt nhẹ đi kèm. Paracetamol là hoạt chất phổ biến, tương đối lành tính với đường tiêu hóa khi sử dụng đúng liều lượng khuyến cáo theo độ tuổi và cân nặng. Trong trường hợp viêm họng gây đau nhiều hoặc sưng nề rõ rệt, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể cân nhắc các thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen, với điều kiện người dùng không có tiền sử loét dạ dày, suy thận hoặc rối loạn đông máu.

Người bệnh không nên tự ý kết hợp nhiều loại thuốc giảm đau khác nhau hoặc dùng vượt quá giới hạn hàng ngày để tránh nguy cơ ngộ độc gan hay tổn thương thận. Nếu cơn đau họng chỉ ở mức độ nhẹ và không gây sốt, việc ưu tiên các biện pháp chăm sóc tại chỗ sẽ an toàn hơn việc lạm dụng thuốc giảm đau toàn thân kéo dài.

Thuốc ngậm và dung dịch xịt họng giảm đau rát tại chỗ

Các sản phẩm tác dụng tại chỗ đóng vai trò quan trọng trong việc làm dịu nhanh bề mặt niêm mạc hầu họng đang bị kích ứng. Viên ngậm giảm đau họng thường chứa các chất sát khuẩn nhẹ như dichlorobenzyl alcohol, amylmetacresol hoặc hoạt chất gây tê tại chỗ giúp giảm cảm giác đau buốt tức thì. Bên cạnh đó, các loại xịt họng chứa keo ong, tinh dầu bạc hà, cúc la mã hoặc nano bạc có tác dụng dưỡng ẩm, hỗ trợ kháng khuẩn và làm giảm cảm giác khô ngứa cổ họng.

Khi sử dụng viên ngậm hoặc thuốc xịt tại chỗ, người bệnh nên giữ thuốc trong khoang miệng để tan từ từ, tránh nhai nát hoặc nuốt vội vàng nhằm kéo dài thời gian tiếp xúc của hoạt chất với niêm mạc. Cần lưu ý không dùng quá nhiều viên ngậm trong ngày vì có thể gây tê bì vòm họng, mất cảm giác vị giác tạm thời hoặc gây rối loạn nhẹ đường tiêu hóa do hấp thu tá dược tạo ngọt.

Hiểu đúng về chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh khi đau họng

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là tự ý mua thuốc kháng sinh uống ngay khi vừa xuất hiện triệu chứng đau họng. Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với các bệnh nhiễm trùng do virus như cảm cúm hay cảm lạnh thông thường. Việc tùy tiện dùng kháng sinh không chỉ không giúp bệnh nhanh khỏi hơn mà còn làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ như tiêu chảy, dị ứng thuốc và thúc đẩy vi khuẩn kháng kháng sinh trong cộng đồng.

Kháng sinh chỉ thực sự cần thiết và có hiệu quả khi viêm họng do vi khuẩn gây ra, điển hình là viêm họng liên cầu khuẩn Streptococcus pyogenes. Tình trạng này thường đi kèm các dấu hiệu đặc trưng như sốt cao đột ngột, amidan sưng to có mủ hoặc giả mạc trắng, sưng hạch góc hàm mà không kèm ho hay sổ mũi. Để xác định chính xác, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng thăm khám, nội soi hoặc làm xét nghiệm test nhanh trước khi kê đơn loại kháng sinh và thời gian dùng thuốc phù hợp.

Các biện pháp chăm sóc tự nhiên phối hợp giúp họng mau lành

Bên cạnh việc dùng thuốc, các biện pháp hỗ trợ không dùng thuốc có ý nghĩa quyết định đến tốc độ phục hồi của niêm mạc đường hô hấp trên. Súc họng đều đặn bằng dung dịch nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm từ hai đến ba lần mỗi ngày giúp rửa trôi đờm nhớt, làm sạch vi khuẩn và giảm phù nề hiệu quả. Người bệnh cần súc sâu xuống vùng cuống họng trong khoảng ba mươi giây trước khi nhổ ra ngoài.

Uống nhiều nước ấm, nước trà gừng mật ong hoặc nước canh thanh đạm giúp duy trì độ ẩm liên tục cho lớp nhầy bảo vệ họng, ngăn ngừa hiện tượng khô rát khi hít thở. Đồng thời, nên duy trì độ ẩm không khí trong phòng ngủ bằng máy tạo ẩm, hạn chế nằm điều hòa ở nhiệt độ quá thấp và tránh hoàn toàn khói thuốc lá, bụi bẩn hay thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ để không làm tổn thương thêm niêm mạc đang viêm.

Nhận biết dấu hiệu đau họng cần đi khám cơ sở y tế

Hầu hết các đợt đau họng do virus thông thường sẽ thuyên giảm rõ rệt sau ba đến năm ngày và tự khỏi hoàn toàn trong vòng một tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan tự điều trị tại nhà nếu nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo bệnh lý chuyển biến phức tạp hoặc có nguy cơ biến chứng đường thở.

Cần đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu xuất hiện tình trạng khó thở, thở rít, khó nuốt đến mức không thể uống nước hoặc nuốt nước bọt, cứng hàm hay không thể há miệng to. Những triệu chứng khác như sốt cao liên tục không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt, đau họng dữ dội lệch một bên, nổi hạch cổ to đau hoặc đau họng kéo dài trên một tuần không thuyên giảm cũng là những dấu hiệu bắt buộc phải có sự đánh giá trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm chứa corticoid hay dùng lại đơn thuốc cũ của người khác khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ nhỏ và người có bệnh lý nền mạn tính về gan, thận hoặc dạ dày cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc hay viên ngậm nào để đảm bảo an toàn tối đa.

Tóm tắt

Xử trí đau họng đúng cách đòi hỏi sự thận trọng trong việc lựa chọn thuốc giảm triệu chứng và kiên nhẫn duy trì lối sống lành mạnh. Thay vì tìm kiếm các loại thuốc đặc trị giúp khỏi bệnh tức thì, việc giữ ấm cổ họng, súc nước muối sinh lý, nghỉ ngơi hợp lý và theo dõi sát các phản ứng của cơ thể sẽ giúp bạn vượt qua cơn đau họng một cách nhẹ nhàng, an toàn và hiệu quả nhất.