Bị cảm cúm nên kiêng gì để cơ thể nhanh hồi phục?

Cảm cúm nên kiêng gì là gì?

Cảm cúm do virus tấn công vào hệ thống hô hấp, kích hoạt phản ứng miễn dịch toàn thân khiến cơ thể tiêu tốn nhiều năng lượng để sinh kháng thể và kiểm soát viêm nhiễm. Trong giai đoạn này, hệ tiêu hóa thường hoạt động kém hiệu quả do lưu lượng máu được ưu tiên phân bổ đến các cơ quan miễn dịch. Đồng thời, niêm mạc hầu họng đang trong tình trạng sưng đỏ, dễ bị kích ứng bởi các yếu tố bên ngoài. Nếu người bệnh vô tình nạp vào những thực phẩm khó tiêu, đồ uống làm mất nước hoặc tiếp tục duy trì thói quen làm việc căng thẳng, thời gian mắc bệnh có thể kéo dài và làm tăng nguy cơ biến chứng như viêm phế quản hay viêm xoang. Việc chủ động nhận biết và kiêng cữ những thứ bất lợi giúp cơ thể tập trung tối đa nguồn lực để tiêu diệt virus và sớm lấy lại thể trạng khỏe mạnh.

Kiêng các món ăn nhiều dầu mỡ và đồ chiên rán khó tiêu

Khi bị cảm cúm, năng lượng của cơ thể cần được ưu tiên cho các tế bào bạch cầu chống lại sự nhân lên của virus. Các món ăn chiên rán, xào nhiều mỡ động vật hoặc thức ăn nhanh chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao đòi hỏi dạ dày và gan phải tiết ra nhiều dịch tiêu hóa để xử lý. Điều này không chỉ gây ra cảm giác đầy bụng, khó tiêu, ợ hơi mà còn khiến cơ thể thêm mệt mỏi và uể oải.

Ngoài ra, thức ăn nhiều dầu mỡ còn có thể kích thích phản ứng viêm toàn thân diễn ra mạnh mẽ hơn, làm gia tăng tình trạng đau rát cổ họng và nghẹt mũi. Do đó, người bệnh nên tạm thời tránh các món thịt mỡ, khoai tây chiên, gà rán hay đồ ăn chế biến sẵn nhiều phụ gia. Thay vào đó, việc lựa chọn các món ăn thanh đạm, được chế biến dưới dạng hấp, luộc hoặc nấu cháo mềm sẽ giúp dạ dày hấp thu dưỡng chất một cách nhẹ nhàng hơn.

Hạn chế đồ ăn ngọt và thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện

Bánh kẹo ngọt, nước ngọt có ga, trà sữa và các loại bánh ngọt nhiều đường tinh luyện là nhóm thực phẩm người bị cảm cúm nên cắt giảm tối đa. Lượng đường huyết tăng đột ngột sau khi tiêu thụ đường tinh luyện có thể làm suy giảm tạm thời khả năng thực bào của bạch cầu hạt, từ đó cản trở cơ thể chống lại virus cúm.

Bên cạnh tác động tiêu cực đến hệ miễn dịch, thực phẩm ngọt đậm còn làm tăng độ nhầy của dịch tiết đường hô hấp, khiến đờm đặc hơn và gây cản trở đường thở. Cảm giác ngứa họng và ho khan có thể trở nên dai dẳng hơn sau khi ăn đồ ngọt. Để bổ sung năng lượng, người bệnh nên ưu tiên nguồn tinh bột phức hợp từ cháo yến mạch, gạo tẻ hoặc đường tự nhiên từ các loại trái cây ít ngọt như cam, táo và việt quất vừa bổ sung vitamin C vừa không gây áp lực lên đường huyết.

Tránh đồ uống chứa cồn và caffeine gây mất nước

Nước là yếu tố then chốt giúp làm loãng dịch nhầy ở mũi xoang, hạ thân nhiệt và đào thải độc tố sinh ra trong quá trình sốt do cúm. Rượu, bia và các thức uống có cồn có tính chất lợi tiểu mạnh, khiến cơ thể mất nước nhanh chóng qua đường bài tiết, làm niêm mạc mũi họng bị khô rát và nứt nẻ. Cồn cũng làm ức chế hệ miễn dịch và gây quá tải cho gan, đặc biệt nguy hiểm nếu người bệnh đang dùng paracetamol để hạ sốt.

Bên cạnh rượu bia, các loại đồ uống chứa caffeine như cà phê đặc hay nước tăng lực cũng nên được hạn chế. Caffeine làm tăng nhịp tim, gây bồn chồn và ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ sâu. Trong khi đó, giấc ngủ lại là thời điểm vàng để cơ thể tái tạo tế bào và sản sinh các cytokine kháng virus. Người bệnh nên thay thế bằng nước lọc ấm, nước oresol bù điện giải hoặc nước dừa tươi.

Kiêng các món ăn cay nóng và đồ quá cứng hoặc quá mặn

Các gia vị có tính cay nồng như ớt, tiêu hoặc mù tạt có thể tạo cảm giác thông mũi tạm thời nhưng lại dễ gây kích ứng mạnh lên niêm mạc họng đang sưng đỏ. Sự kích ứng này làm cơn ho bùng phát dữ dội hơn, gây cảm giác bỏng rát và đau nhức vùng cổ họng. Những món ăn quá mặn cũng khiến cơ thể dễ bị tích nước và làm khô họng, gia tăng cảm giác khát nước liên tục.

Các loại thực phẩm có bề mặt thô ráp, cứng hoặc giòn như bánh quy giòn, các loại hạt khô chưa nghiền nát có thể cọ xát vào thành họng khi nuốt, gây tổn thương vi thể và làm cơn đau họng thêm trầm trọng. Người bị cảm cúm nên ưu tiên thức ăn dạng lỏng, mềm, ấm và nêm nếm gia vị vừa phải như súp gà, canh rau củ để làm dịu niêm mạc đường hô hấp trên.

Tránh làm việc quá sức và tập luyện thể thao cường độ cao

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò quan trọng không kém trong quá trình phục hồi sau cảm cúm. Nhiều người có thói quen cố gắng vận động mạnh hoặc duy trì làm việc căng thẳng với suy nghĩ toát mồ hôi sẽ nhanh khỏi bệnh. Tuy nhiên, hoạt động thể lực cường độ cao làm tiêu hao lượng lớn glycogen dự trữ và khiến các cơ bắp bị tổn thương, buộc cơ thể phải chia sẻ nguồn năng lượng vốn dĩ cần cho việc chống nhiễm trùng.

Lao động gắng sức trong khi đang sốt còn làm tăng nguy cơ kiệt sức, mất nước nghiêm trọng và viêm cơ tim do biến chứng của virus cúm. Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối trên giường trong những ngày sốt cao, giữ không gian phòng ngủ thông thoáng, tránh gió lùa và chỉ nên đi lại nhẹ nhàng khi thân nhiệt đã trở về mức bình thường.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh vì kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus cúm. Không tự ý xông hơi ở nhiệt độ quá cao khi đang sốt rét run. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực dữ dội, sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt hoặc co giật, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Kiêng khem đúng cách khi bị cảm cúm là biện pháp hỗ trợ đắc lực giúp giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu và thúc đẩy quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể. Bằng cách hạn chế các thực phẩm khó tiêu, đồ uống kích thích và tránh lao động gắng sức, bạn sẽ tạo điều kiện tốt nhất để hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả và nhanh chóng lấy lại sức khỏe.