Bị bệnh vảy nến ở mí mắt phải làm thế nào?

Vảy nến ở mí mắt là gì?

Bệnh vảy nến là một bệnh da viêm mạn tính qua trung gian miễn dịch, xảy ra khi tốc độ tăng sinh và sừng hóa của tế bào biểu bì diễn ra nhanh hơn bình thường. Mặc dù tổn thương vảy nến thường tập trung ở da đầu, khuỷu tay hoặc đầu gối, nhưng trong một số trường hợp, bệnh có thể xuất hiện ở vùng mặt, bao gồm cả mi mắt và khu vực quanh ổ mắt.

Vảy nến ở mí mắt là một vị trí giải phẫu đặc biệt phức tạp trong điều trị. Da mi mắt mỏng, giàu mạch máu, rất nhạy cảm với các chất kích thích và nằm ngay sát nhãn cầu cùng giác mạc. Tình trạng viêm mạn tính kéo dài tại đây không chỉ gây khó chịu về mặt thẩm mỹ và sinh hoạt thường ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây viêm bờ mi, khô mắt, viêm kết mạc hoặc các tổn thương nhãn khoa thứ phát nếu không được xử trí cẩn trọng và đúng phương pháp.

Đặc điểm và biểu hiện nhận biết vảy nến ở vùng mí mắt

Vảy nến ở vùng mí mắt thường biểu hiện dưới dạng các mảng da màu đỏ hoặc hồng, bề mặt phủ các lớp vảy mịn màu trắng đục hay xám bạc. Do da mi mắt rất mỏng và liên tục cử động chớp mắt, vùng da này rất dễ bị khô ráp, nứt nẻ và gây cảm giác ngứa ngáy, nóng rát hoặc châm chích khó chịu.

Tổn thương có thể xuất hiện ở mi mắt trên, mi mắt dưới hoặc lan rộng ra vùng chân mày và khóe mắt. Trong nhiều trường hợp, vảy nến mi mắt có thể đi kèm tình trạng viêm bờ mi, khiến bờ mi sưng đỏ, đóng vảy cứng quanh gốc lông mi. Lông mi có thể bị rụng hoặc mọc quặp vào trong gây kích thích giác mạc. Các vảy da nhỏ khi bong tróc dễ rơi vào khe mi, tạo cảm giác cộm xốn như có dị vật và khiến mắt dễ bị kích ứng, chảy nước mắt nhiều hơn.

Nguy cơ khi tự ý dùng thuốc bôi ngoài da lên mí mắt

Da mí mắt là vùng da mỏng nhất trên cơ thể con người, có cấu trúc liên kết lỏng lẻo và khả năng hấp thu thuốc qua da rất cao. Do đó, việc tự ý mua hoặc dùng các loại thuốc mỡ, kem bôi da thông thường, đặc biệt là các chế phẩm chứa hoạt chất corticoid nồng độ cao dành cho thân mình, có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Nếu thuốc bôi không đúng chỉ định ngấm vào bên trong mắt hoặc sử dụng kéo dài quanh vùng mi, người bệnh có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nhãn khoa nguy hiểm như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc teo da mi mắt. Ngoài ra, việc dùng thuốc bôi không phù hợp còn có thể làm mỏng da, giãn mạch máu dưới da và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt thứ phát. Mọi chỉ định dùng thuốc bôi tại vùng mắt đều phải thông qua đánh giá kỹ lưỡng của bác sĩ chuyên khoa da liễu và bác sĩ chuyên khoa mắt.

Chăm sóc và vệ sinh vùng mí mắt an toàn hằng ngày

Vệ sinh bờ mi sạch sẽ và đúng cách là bước quan trọng giúp giảm bớt cảm giác khó chịu và ngăn ngừa nhiễm khuẩn phụ. Người bệnh nên sử dụng gạc y tế vô trùng thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% hoặc dung dịch vệ sinh bờ mi chuyên dụng để lau nhẹ nhàng từ đầu mắt ra đuôi mắt, loại bỏ cặn bẩn và vảy da bong tróc.

Tuyệt đối không dùng tay cạy bóc vảy da hoặc gãi chà xát mạnh vào mi mắt, vì hành động này có thể gây trầy xước, chảy máu và kích hoạt hiện tượng bùng phát tổn thương mới. Có thể áp dụng biện pháp chườm ấm bằng khăn sạch nhúng nước ấm vắt ráo đắp lên mắt trong khoảng 5 đến 10 phút để làm mềm vảy và làm dịu mi mắt. Sau đó, việc sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm dịu nhẹ, không mùi hương, chuyên dùng cho vùng quanh mắt theo tư vấn y tế sẽ giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho da.

Phương pháp điều trị y khoa dưới sự hướng dẫn của bác sĩ

Do tính chất đặc biệt nhạy cảm của cơ quan thị giác, việc điều trị vảy nến mí mắt đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ chuyên khoa da liễu và chuyên khoa mắt. Mục tiêu điều trị là kiểm soát phản ứng viêm, giảm triệu chứng ngứa rát nhưng phải bảo đảm an toàn tối đa cho cấu trúc nhãn cầu.

Bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định các nhóm thuốc bôi không chứa steroid, chẳng hạn như nhóm thuốc ức chế calcineurin tại chỗ bao gồm tacrolimus hoặc pimecrolimus. Các hoạt chất này có hiệu quả kiểm soát viêm da tốt mà không gây ra tác dụng phụ làm tăng áp lực nội nhãn hay gây teo da như corticoid. Trong trường hợp cần dùng corticoid tại chỗ, bác sĩ sẽ chỉ định loại có hoạt lực rất nhẹ, dùng trong thời gian ngắn và yêu cầu theo dõi nhãn áp định kỳ nghiêm ngặt. Đối với các trường hợp vảy nến lan tỏa toàn thân nặng, các liệu pháp điều trị toàn thân như thuốc ức chế miễn dịch hoặc thuốc sinh học có thể được chuyên gia cân nhắc.

Những dấu hiệu bất thường cần đến bệnh viện kiểm tra ngay

Bên cạnh việc theo dõi tổn thương da, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo tổn thương ở mắt để đi khám kịp thời. Vảy nến vùng quanh mắt có thể liên quan hoặc gây biến chứng đến kết mạc, màng bồ đào và giác mạc nếu không được kiểm soát tốt.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay lập tức nếu xuất hiện các biểu hiện như mắt đau nhức dữ dội, thị lực bị suy giảm, nhìn mờ, nhìn lóa hoặc nhạy cảm quá mức với ánh sáng. Những triệu chứng khác như mắt đỏ nhiều, chảy mủ hoặc tiết dịch bất thường, mi mắt sưng nề biến dạng không thể nhắm kín cũng là những dấu hiệu cảnh báo cần được can thiệp y khoa khẩn cấp để phòng tránh tổn thương vảy nến ảnh hưởng vĩnh viễn đến thị giác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc dùng các loại thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ bôi mắt chứa corticoid khi chưa có đơn của bác sĩ. Mọi biểu hiện đau mắt, giảm thị lực cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra trực tiếp ngay.

Tóm tắt

Vảy nến ở mí mắt là tình trạng nhạy cảm cần được tiếp cận y khoa cẩn trọng và theo dõi sát sao. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý điều trị tại nhà bằng các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc. Việc chủ động thăm khám phối hợp giữa bác sĩ chuyên khoa da liễu và chuyên khoa mắt, kết hợp thói quen vệ sinh nhẹ nhàng, sẽ giúp kiểm soát bệnh an toàn và bảo vệ toàn diện sức khỏe đôi mắt.