Bệnh xuất huyết dị ứng có nguy hiểm không và những biến chứng cần lưu ý

Bệnh xuất huyết dị ứng có nguy hiểm không là gì?

Bệnh xuất huyết dị ứng là một dạng viêm mạch máu hệ thống phổ biến nhất ở trẻ nhỏ nhưng cũng có thể gặp ở người lớn. Bản chất của bệnh liên quan đến phản ứng tự miễn dịch bất thường, trong đó kháng thể IgA lắng đọng tại thành các vi mạch ở da, đường tiêu hóa, khớp và thận, gây ra phản ứng viêm và xuất huyết tại chỗ.

Nguyên nhân cụ thể kích hoạt bệnh chưa được xác định hoàn toàn, nhưng thường xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus hoặc vi khuẩn, sau dị ứng thời tiết hoặc tiếp xúc với một số kháng nguyên lạ. Về mặt lâm sàng, bệnh xuất huyết dị ứng có nguy hiểm không phụ thuộc trực tiếp vào việc bệnh chỉ biểu hiện ngoài da hay đã xâm lấn vào màng lọc cầu thận và niêm mạc ruột. Việc nhận diện đúng bản chất bệnh học giúp người bệnh bớt hoang mang, đồng thời có thái độ theo dõi y tế đúng đắn, tránh tâm lý chủ quan trước những tổn thương nội tạng tiềm tàng.

Đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh xuất huyết dị ứng

Mức độ nguy hiểm của bệnh xuất huyết dị ứng phụ thuộc chủ yếu vào mức độ ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng. Ở phần lớn trẻ em và thanh thiếu niên, bệnh diễn tiến theo hướng tự giới hạn, các nốt xuất huyết dưới da và tình trạng sưng đau khớp thường giảm dần sau vài tuần nghỉ ngơi.

Mặc dù vậy, bệnh vẫn được đánh giá là nguy hiểm nếu xuất hiện tổn thương thành mạch nghiêm trọng tại ống tiêu hóa hoặc màng lọc cầu thận. Ở người trưởng thành, tỷ lệ tổn thương thận và tiến triển mạn tính thường cao hơn trẻ nhỏ. Nếu người bệnh chủ quan, không được chẩn đoán và can thiệp y tế đúng thời điểm, tổn thương có thể để lại di chứng kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực tới chức năng thận và chất lượng sống sau này. Do đó, việc xác định mức độ bệnh qua thăm khám y khoa là bước quan trọng hàng đầu.

Những biến chứng cơ quan nghiêm trọng cần cảnh giác

Biến chứng nguy hiểm nhất và cần theo dõi sát sao nhất của bệnh xuất huyết dị ứng là viêm cầu thận do lắng đọng phức hợp miễn dịch IgA. Tổn thương thận có thể biểu hiện bằng đái ra máu vi thể hoặc đại thể, xuất hiện protein trong nước tiểu, phù nề và tăng huyết áp. Nếu không được kiểm soát tốt, một số ít trường hợp có thể tiến triển thành viêm thận mạn tính hoặc suy thận.

Bên cạnh biến chứng tại thận, các biến chứng tại đường tiêu hóa cũng đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn cấp tính. Viêm mạch máu ruột có thể dẫn đến đau bụng quặn dữ dội, nôn mửa, đi ngoài phân đen hoặc phân lẫn máu tươi do xuất huyết tiêu hóa. Trẻ nhỏ mắc bệnh còn có nguy cơ gặp biến chứng lồng ruột cấp tính, nhồi máu ruột hoặc thủng ruột đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phẫu thuật cấp cứu kịp thời. Ngoài ra, tổn thương tinh hoàn ở nam giới cũng là biến chứng cần lưu ý.

Dấu hiệu chuyển biến nặng cần đến bệnh viện ngay

Người bệnh mắc xuất huyết dị ứng cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện các cơn đau bụng dữ dội từng cơn, nôn ra máu hoặc nôn ra dịch xanh đen, đại tiện phân có máu tươi hoặc phân đen như bã cà phê. Đây là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương đường ruột đang diễn tiến nặng hoặc xuất hiện lồng ruột cấp tính.

Các dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận nguy hiểm bao gồm lượng nước tiểu giảm rõ rệt, nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc hoặc có màu đỏ, phù mắt cá chân hoặc phù toàn thân, đau đầu dữ dội kèm theo tăng huyết áp. Ngoài ra, nếu người bệnh mệt lả, li bì, sốt cao kéo dài hoặc có sưng đau tinh hoàn cấp tính, việc nhập viện để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và xử trí là yêu cầu bắt buộc nhằm tránh các rủi ro đáng tiếc.

Phương pháp theo dõi và chăm sóc giúp giảm thiểu rủi ro

Để hạn chế biến chứng nguy hiểm, việc theo dõi định kỳ có ý nghĩa quyết định trong suốt quá trình hồi phục. Người bệnh cần được xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu và đo huyết áp đều đặn theo lịch hẹn của bác sĩ, thông thường kéo dài ít nhất sáu tháng sau đợt bệnh ban đầu để phát hiện sớm các tổn thương thận âm thầm.

Trong thời gian điều trị, người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi tại giường, hạn chế vận động mạnh hoặc đứng quá lâu vì áp lực trọng lực có thể làm tăng các chấm xuất huyết ở chi dưới. Giữ ấm cơ thể, giữ vệ sinh vùng da tổn thương để tránh bội nhiễm vi khuẩn và uống đủ nước mỗi ngày là những biện pháp hỗ trợ thiết thực. Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng đắp lên da hoặc tự uống thuốc giảm đau chống viêm không kê đơn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc khám bệnh, chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, corticoid hay thuốc giảm đau để tự điều trị tại nhà. Khi phát hiện các triệu chứng xuất huyết dưới da, cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa huyết học hoặc dị ứng miễn dịch để được đánh giá và hướng dẫn theo dõi an toàn.

Tóm tắt

Bệnh xuất huyết dị ứng phần lớn lành tính nhưng tuyệt đối không được chủ quan trước nguy cơ tổn thương thận và biến chứng tiêu hóa. Việc thăm khám định kỳ, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và xét nghiệm nước tiểu đều đặn là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài.