Bệnh viêm đại tràng mãn tính triệu chứng điển hình và cách nhận biết sớm

Viêm đại tràng mãn tính triệu chứng là gì?

Viêm đại tràng mãn tính là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng niêm mạc đại tràng bị viêm, trợt loét hoặc phù nề kéo dài tối thiểu từ ba tháng trở lên hoặc tái diễn thành từng đợt liên tục trong năm. Bệnh có thể khởi phát sau một đợt nhiễm trùng đường ruột cấp tính không được kiểm soát triệt để, hoặc liên quan đến các bệnh lý viêm ruột mạn tính như viêm loét đại trực tràng chảy máu và bệnh Crohn. Khi niêm mạc đại tràng bị tổn thương trong thời gian dài, cấu trúc tế bào biểu mô ruột bị xơ hóa và suy giảm chức năng tái hấp thu nước cũng như bài tiết chất thải. Sự suy giảm chức năng này không chỉ làm gián đoạn sinh hoạt hằng ngày do tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các biến chứng phức tạp nếu người bệnh không có kế hoạch theo dõi y khoa thích hợp.

Rối loạn thói quen đại tiện và thay đổi tính chất phân kéo dài

Một trong những triệu chứng thường gặp nhất của bệnh viêm đại tràng mãn tính là sự thay đổi bất thường về tần suất và tính chất phân. Người bệnh có thể đi ngoài nhiều lần trong ngày, đặc biệt là vào buổi sáng sớm hoặc ngay sau khi vừa ăn xong các món chứa dầu mỡ hay đồ lạ.

Tình trạng phân thường không thành khuôn ổn định, có thể luân phiên giữa phân lỏng nát và phân khô cứng dạng táo bón. Đáng chú ý, phân của người viêm ruột mạn tính thường lẫn chất nhầy mủ trắng đục hoặc vệt máu đỏ tươi do niêm mạc ruột già bị tổn thương trợt loét. Người bệnh cũng hay gặp cảm giác mót rặn khó chịu, vừa đi ngoài xong vẫn cảm thấy chưa tống hết phân ra ngoài. Những xáo trộn kéo dài này làm đảo lộn đáng kể sinh hoạt hằng ngày.

Các cơn đau bụng âm ỉ hoặc quặn thắt dọc theo khung đại tràng

Đau bụng trong bệnh viêm đại tràng mãn tính thường diễn biến dai dẳng nhiều tuần, mang tính chất âm ỉ khắp ổ bụng hoặc quặn thắt từng cơn dọc theo khung đại tràng. Vị trí đau hay xuất hiện nhất là vùng hạ vị, hố chậu trái hoặc vùng quanh rốn, tương ứng với phần đại tràng sigma và trực tràng bị kích ứng.

Đặc điểm rất điển hình của cơn đau do viêm đại tràng là cảm giác đau tăng dần khi ruột co bóp chuẩn bị tống phân, sau đó dịu đi đáng kể ngay sau khi người bệnh đi tiêu xong hoặc xì hơi được. Tuy nhiên, nếu gặp các yếu tố kích thích như căng thẳng thần kinh, sử dụng đồ uống có cồn hay ăn thực phẩm ôi thiu, các đợt đau quặn có thể bùng phát dữ dội hơn, khiến người bệnh luôn trong trạng thái lo lắng và bất an.

Chướng bụng đầy hơi cùng các dấu hiệu suy nhược toàn thân

Cùng với các cơn đau bụng và rối loạn đại tiện, tình trạng chướng bụng, đầy hơi, óc ách khó tiêu là than phiền rất phổ biến ở người bệnh viêm đại tràng mãn tính. Khi niêm mạc ruột già bị viêm, hệ vi sinh đường ruột dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng, dẫn tới quá trình lên men thức ăn sinh hơi nhiều hơn bình thường, tạo cảm giác bụng căng cứng tức tối suốt cả ngày.

Do đại tràng suy giảm chức năng hấp thu nước và các dưỡng chất cần thiết, người bệnh kéo dài tình trạng viêm thường bị sút cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu do chảy máu vi thể kéo dài, cơ thể xanh xao và mệt mỏi mạn tính. Tình trạng suy nhược thể chất cùng với sự khó chịu ở đường tiêu hóa khiến chất lượng cuộc sống, giấc ngủ và hiệu suất làm việc của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

Các dấu hiệu báo động cần đến cơ sở y tế thăm khám ngay

Mặc dù nhiều triệu chứng của viêm đại tràng mãn tính diễn tiến từ từ, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu báo động nghiêm trọng để đi khám tại chuyên khoa tiêu hóa ngay. Những dấu hiệu này bao gồm việc đi tiêu ra máu đỏ sẫm hoặc phân đen như bã cà phê với lượng tăng dần, sốt cao kéo dài không rõ căn nguyên, sụt cân nhanh chóng trong thời gian ngắn mà không do ăn kiêng.

Ngoài ra, cảm giác đau bụng dữ dội liên tục không thuyên giảm sau khi đi tiêu, bụng gồng cứng hoặc sờ thấy khối bất thường ở bụng cũng là những biểu hiện nguy cấp. Việc thăm khám sớm bằng các kỹ thuật như nội soi đại trực tràng, xét nghiệm phân và siêu âm ổ bụng giúp bác sĩ chuyên khoa phân biệt chính xác viêm đại tràng với các bệnh lý nguy hiểm khác như polyp hay khối u đại trực tràng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hay thuốc giảm đau để sử dụng tại nhà khi chưa có chỉ định y tế. Việc tự ý điều trị có thể làm lu mờ triệu chứng của các bệnh lý tiêu hóa nghiêm trọng, khiến việc chẩn đoán chính xác về sau trở nên khó khăn hơn.

Tóm tắt

Nhận diện sớm các biểu hiện của bệnh viêm đại tràng mãn tính giúp người bệnh chủ động điều chỉnh thói quen và tìm kiếm tư vấn y tế kịp thời. Việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở chuyên khoa tiêu hóa luôn là bước quan trọng nhất để xác định tổn thương và kiểm soát bệnh hiệu quả lâu dài.