Bệnh vảy nến hồng có lây không và những lưu ý cần biết

Bệnh vảy nến hồng có lây không là gì?

Vảy nến hồng có tên gọi y khoa quốc tế là pityriasis rosea, là một dạng bệnh da viêm cấp tính có tính chất tự giới hạn. Bệnh có thể bắt gặp ở mọi lứa tuổi nhưng ghi nhận phổ biến nhất ở thanh thiếu niên và người trẻ trong độ tuổi từ mười đến ba mươi lăm tuổi. Tình trạng này đặc trưng bởi sự xuất hiện khởi đầu của một mảng tổn thương đơn độc có vảy mỏng, sau đó phát triển thêm nhiều dát ban nhỏ hơn đối xứng dọc theo các nếp nẻ tự nhiên của da.

Mặc dù có tên gọi chứa từ vảy nến trong tiếng Việt, vảy nến hồng hoàn toàn không liên quan đến bệnh vảy nến mạn tính do rối loạn tự miễn. Vảy nến hồng tiến triển trong một khoảng thời gian ngắn, thường tự thoái lui trong vòng bốn đến tám tuần và rất hiếm khi tái phát trong suốt đời người. Hiểu rõ bản chất tổng quan của vảy nến hồng giúp người bệnh giải tỏa gánh nặng tâm lý và áp dụng chế độ sinh hoạt phù hợp.

Bản chất lành tính và khả năng lây truyền của vảy nến hồng

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người mắc là bệnh vảy nến hồng có lây sang người khác hay không. Các chuyên gia y tế khẳng định vảy nến hồng hoàn toàn không phải là bệnh truyền nhiễm. Người bệnh không thể làm lây lan tình trạng này cho người thân trong gia đình hoặc đồng nghiệp qua việc bắt tay, ôm ấp, ngủ chung giường hay dùng chung đồ đạc sinh hoạt hằng ngày.

Nguyên nhân chính xác dẫn đến vảy nến hồng vẫn chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng, nhưng các bằng chứng y khoa cho thấy bệnh có mối liên quan đến sự phản ứng thứ phát sau khi cơ thể phơi nhiễm với một số chủng virus thông thường, tiêu biểu là human herpesvirus type 6 hoặc 7. Sự hoạt động của các virus này tạo ra phản ứng viêm trên da mang tính tự giới hạn chứ không biến vảy nến hồng thành một bệnh dịch lây lan. Do đó, người bệnh không cần thiết phải thực hiện các biện pháp cách ly hay lo sợ bị kỳ thị trong môi trường sinh hoạt cộng đồng.

Dấu hiệu nhận biết tổn thương da đặc trưng của bệnh

Vảy nến hồng thường bắt đầu bằng sự xuất hiện của một đốm ban đơn độc có kích thước lớn hơn hẳn các tổn thương sau này, được gọi là mảng báo trước. Mảng này thường có hình bầu dục hoặc hình tròn, gờ hơi nổi cao, viền vảy mỏng bao quanh và hay mọc ở vùng ngực, lưng hoặc bụng.

Sau khoảng một đến hai tuần kể từ khi mảng báo trước xuất hiện, hàng loạt các dát sẩn nhỏ hơn màu hồng hoặc hơi đỏ sẽ mọc rải rác khắp thân mình và gốc chi. Đặc điểm sắp xếp của các tổn thương này thường chạy dọc theo các nếp gấp tự nhiên của da, tạo nên hình ảnh đặc trưng tương tự cành cây thông. Các nốt ban có thể gây ngứa nhẹ đến trung bình, nhất là khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi hoặc thời tiết hanh khô. Mặc dù trông có vẻ lan rộng nhanh chóng khiến người bệnh hoang mang, quá trình này chỉ là diễn tiến tự nhiên của bệnh chứ không phải do sự lây nhiễm vi khuẩn hay ký sinh trùng.

Chăm sóc và bảo vệ làn da trong giai đoạn phát ban

Mục tiêu chính trong quá trình chăm sóc vảy nến hồng là làm dịu cảm giác khó chịu và bảo vệ hàng rào bảo vệ da trong lúc chờ bệnh tự thoái lui. Người bệnh nên duy trì việc tắm nhanh bằng nước ấm nhẹ hoặc nước mát, tránh sử dụng nước quá nóng vì nhiệt độ cao sẽ làm giãn mạch và tăng cảm giác ngứa ngáy dữ dội.

Sau khi tắm, hãy nhẹ nhàng thấm khô da bằng khăn mềm và thoa ngay một lớp kem dưỡng ẩm lành tính, không chứa hương liệu để giữ ẩm cho bề mặt da. Người bệnh cần ưu tiên mặc các loại quần áo rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton mềm mại nhằm giảm thiểu tối đa sự cọ xát cơ học lên vùng da đang bị tổn thương. Tránh tuyệt đối hành vi gãi hoặc bóc vảy vì việc này có thể làm trầy xước da, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng thứ phát.

Thời điểm cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa da liễu

Dù vảy nến hồng là bệnh lý da liễu lành tính và đa phần tự khỏi, người bệnh vẫn cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu để được bác sĩ thăm khám và đánh giá cụ thể. Việc này nhằm giúp phân biệt chính xác vảy nến hồng với các bệnh lý phát ban khác có biểu hiện tương tự như giang mai giai đoạn hai, viêm da dầu, chàm đồng tiền, nấm da hay vảy nến thực sự.

Người bệnh nên đi khám ngay nếu cảm thấy ngứa ngáy quá mức làm gián đoạn giấc ngủ, các nốt phát ban có dấu hiệu đau rát, chảy dịch vàng, sưng đỏ bất thường, hoặc tổn thương kéo dài quá ba tháng mà không có dấu hiệu thuyên giảm. Bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc chỉ định các loại kem bôi làm dịu ngứa, thuốc kháng histamine dạng uống hoặc hướng dẫn các biện pháp can thiệp thích hợp cho từng trường hợp cụ thể.

Lưu ý an toàn

Các thông tin cung cấp trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y tế và tham khảo thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên môn của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi chứa corticoid nồng độ cao hoặc thuốc uống không rõ nguồn gốc khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa da liễu. Tránh cào xé tổn thương hoặc áp dụng các bài thuốc lá truyền miệng vì dễ dẫn đến nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và để lại sẹo thâm kéo dài.

Tóm tắt

Bệnh vảy nến hồng tuy gây nhiều phiền toái trên da nhưng là tình trạng lành tính và hoàn toàn không lây lan sang người khác. Việc giữ vệ sinh cơ thể, dưỡng ẩm nhẹ dịu và tránh cào gãi sẽ giúp da hồi phục nhanh chóng. Người bệnh nên chủ động tham vấn bác sĩ chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.