Bệnh thủy đậu có bị lại lần 2 không và cách phòng ngừa

Bệnh thủy đậu có bị 2 lần không?

Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster lây truyền qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn, dịch tiết từ mụn nước của người bệnh. Đặc trưng của bệnh là sự xuất hiện của các nốt mụn nước gây ngứa ngáy toàn thân, kèm theo sốt, mệt mỏi và đau đầu. Thông thường, sau một đợt nhiễm trùng cấp tính, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ ghi nhớ và tạo ra kháng thể bền vững. Kháng thể này có vai trò ngăn chặn sự xâm nhập và gây bệnh trở lại của chủng virus này. Mặc dù vậy, virus Varicella Zoster vẫn âm thầm tồn tại trong trạng thái ngủ yên tại các hạch cảm giác thần kinh tủy sống. Khi cơ thể gặp các điều kiện bất lợi như suy giảm miễn dịch nặng, căng thẳng kéo dài hoặc tuổi tác cao, virus có thể tái hoạt động. Trong hầu hết các trường hợp, sự tái hoạt động này biểu hiện thành bệnh zona thần kinh với các mụn nước mọc thành chùm dọc theo dây thần kinh, nhưng ở những người có hệ miễn dịch rất yếu, bệnh cảnh tương tự thủy đậu vẫn có thể tái phát.

Giải đáp khả năng bị bệnh thủy đậu lần thứ 2

Theo các chuyên gia y tế, phần lớn những người đã từng nhiễm bệnh thủy đậu sẽ có được sự miễn dịch lâu dài đối với virus Varicella Zoster. Điều này có nghĩa là tỷ lệ một người khỏe mạnh bình thường mắc bệnh thủy đậu lần thứ hai là cực kỳ thấp. Hệ miễn dịch sau đợt mắc đầu tiên đã ghi nhớ kháng nguyên của virus và nhanh chóng sản sinh kháng thể trung hòa nếu có sự tiếp xúc lại trong tương lai.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp ngoại lệ, việc tái nhiễm bệnh thủy đậu vẫn có thể ghi nhận. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc hệ miễn dịch của cá thể đó không tạo đủ lượng kháng thể bảo vệ sau lần mắc đầu tiên, hoặc do lần mắc trước xảy ra khi trẻ còn quá nhỏ dưới một tuổi làm hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện. Ngoài ra, những đối tượng bị suy giảm miễn dịch nghiêm trọng cũng có thể mất đi khả năng bảo vệ tự nhiên này.

Cần phân biệt rõ giữa việc tái nhiễm bệnh thủy đậu và sự tái hoạt động của virus gây ra bệnh zona thần kinh. Trong khi tái nhiễm thủy đậu gây ra mụn nước rải rác toàn thân giống như lần đầu, thì bệnh zona thần kinh chỉ khu trú ở một vùng da nhất định do dây thần kinh bị virus ẩn dật tấn công.

Những đối tượng có nguy cơ cao tái nhiễm hoặc phát bệnh liên quan

Khả năng gặp lại các vấn đề sức khỏe liên quan đến virus Varicella Zoster phụ thuộc rất lớn vào trạng thái của hệ miễn dịch. Nhóm người có nguy cơ cao mắc thủy đậu lần thứ hai hoặc đối mặt với sự bùng phát của bệnh zona thần kinh bao gồm những người mắc các bệnh lý nền gây suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV/AIDS, bệnh nhân ung thư đang trong quá trình điều trị hóa trị hoặc xạ trị.

Bên cạnh đó, các bệnh nhân đang sử dụng các thuốc chế phẩm ức chế miễn dịch kéo dài, thuốc corticosteroid liều cao hoặc người vừa trải qua phẫu thuật ghép tạng cũng thuộc nhóm nguy cơ cao. Sự suy giảm chức năng phòng thủ của cơ thể tạo điều kiện thuận lợi cho virus Varicella Zoster đang ngủ yên trong hạch thần kinh tái hoạt động hoặc khiến cơ thể không đủ sức chống đỡ khi tiếp xúc với nguồn lây mới.

Người cao tuổi cũng là nhóm đối tượng dễ gặp phải sự tái hoạt động của virus do quá trình lão hóa tự nhiên của hệ thống miễn dịch. Do đó, việc theo dõi sức khỏe sát sao và nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường trên da ở những nhóm đối tượng này đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Các biện pháp phòng ngừa bệnh thủy đậu hiệu quả và an toàn

Tiêm chủng vắc xin thủy đậu được công nhận là biện pháp phòng ngừa chủ động, hiệu quả và an toàn nhất hiện nay cho cả trẻ em và người lớn chưa từng mắc bệnh. Vắc xin giúp kích thích cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm bệnh cũng như ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm do virus gây ra nếu chẳng may tiếp xúc với nguồn lây.

Bên cạnh việc tiêm vắc xin, áp dụng các thói quen vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường sống hàng ngày cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc cắt đứt đường truyền nhiễm. Hãy duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Tránh dùng chung các đồ dùng cá nhân như khăn mặt, cốc uống nước, bát đĩa hoặc quần áo với người đang nghi ngờ mắc bệnh.

Khi trong gia đình hoặc cộng đồng có người mắc bệnh thủy đậu, cần chủ động cách ly người bệnh tại phòng riêng thoáng mát cho đến khi toàn bộ các nốt mụn nước đã khô và đóng vảy hoàn toàn. Thường xuyên lau chùi, sát khuẩn các bề mặt tiếp xúc chung để đảm bảo an toàn cho những người xung quanh.

Cách chăm sóc và theo dõi người nghi ngờ mắc bệnh thủy đậu

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt nhẹ, mệt mỏi kèm theo các nốt phỏng nước phát ban trên da, việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi và hạn chế tối đa nguy cơ để lại sẹo hay biến chứng. Người bệnh cần giữ gìn vệ sinh da sạch sẽ bằng cách tắm rửa hàng ngày với nước ấm nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh làm vỡ mụn nước gây nhiễm trùng thứ phát.

Nên lựa chọn mặc các loại quần áo rộng rãi, mềm mại và thấm hút mồ hôi tốt. Cắt ngắn móng tay cho trẻ em để tránh việc gãi ngứa làm tổn thương bề mặt da. Đồng thời, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ dưỡng chất, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ hệ thống miễn dịch nâng cao sức đề kháng tự nhiên.

Việc theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của người bệnh là vô cùng quan trọng. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, mụn nước mưng mủ đỏ rát, ho nặng, khó thở hoặc lơ mơ, cần lập tức đưa người bệnh đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin về bệnh thủy đậu và khả năng tái nhiễm được cung cấp trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y học tổng quan. Người đọc tuyệt đối không tự chẩn đoán bệnh hoặc tự ý mua các loại thuốc kháng virus, thuốc bôi ngoài da hay thuốc hạ sốt khi chưa có sự hướng dẫn từ bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Khi xuất hiện các nốt ban mụn nước bất thường trên da, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám và đánh giá chính xác.

Tóm tắt

Bệnh thủy đậu rất hiếm khi tái nhiễm lần thứ hai ở người có hệ miễn dịch bình thường, tuy nhiên virus Varicella Zoster vẫn có thể âm thầm tái hoạt động thành bệnh zona thần kinh. Chủ động tiêm vắc xin phòng ngừa cùng việc duy trì thói quen vệ sinh cá nhân sạch sẽ là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ bản thân và gia đình khỏi các nguy cơ lây nhiễm truyền nhiễm.