Bệnh sởi có gặp ở người lớn không và ai cần tiêm vắc xin phòng bệnh

Bệnh sởi ở người lớn là gì?

Bệnh sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút sởi thuộc nhóm Paramyxovirus gây ra. Vi rút này lây truyền rất nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện làm phát tán các giọt bắn chứa vi rút vào không khí. Mặc dù trẻ em là nhóm đối tượng có tỷ lệ mắc cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, người lớn chưa có kháng thể bảo vệ vẫn đối mặt với nguy cơ lây nhiễm tương đương. Khi xâm nhập vào cơ thể người lớn, vi rút sởi gây ra các biểu hiện toàn thân như sốt cao, viêm đường hô hấp trên, phát ban đặc trưng và có thể làm suy giảm miễn dịch tạm thời, tạo điều kiện cho các tác nhân vi khuẩn khác gây nhiễm trùng thứ phát.

Lý do người lớn vẫn có nguy cơ mắc bệnh sởi

Người lớn mắc bệnh sởi thường xuất phát từ việc chưa từng tiêm vắc xin phòng sởi hoặc chưa từng nhiễm vi rút sởi tự nhiên trong quá khứ. Bên cạnh đó, những người đã tiêm vắc xin từ nhỏ nhưng lượng kháng thể trong cơ thể bị suy giảm theo thời gian cũng có thể bị lây nhiễm khi tiếp xúc với nguồn bệnh.

Ngoài ra, những trường hợp chỉ mới tiêm một mũi vắc xin sởi đơn lẻ thời thơ ấu có thể chưa đạt được mức độ bảo vệ tối đa. Những người sống trong vùng có dịch, nhân viên y tế, người thường xuyên di chuyển hoặc tiếp xúc với đông người cũng có nguy cơ phơi nhiễm vi rút sởi cao hơn bình thường. Khi hệ miễn dịch bị suy giảm do bệnh lý nền hoặc căng thẳng kéo dài, khả năng chống đỡ của cơ thể trước sự xâm nhập của vi rút sởi cũng giảm đáng kể.

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi ở người lớn

So với trẻ em, bệnh sởi ở người trưởng thành thường gây ra các triệu chứng toàn thân rầm rộ hơn và nguy cơ gặp biến chứng nặng cao hơn. Vi rút sởi có thể tấn công sâu vào hệ hô hấp gây ra viêm phổi, viêm phế quản cấp hoặc làm bùng phát các đợt cấp của bệnh lý hô hấp mạn tính.

Bên cạnh đó, biến chứng thần kinh như viêm não, viêm màng não do sởi tuy hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, có thể để lại di chứng lâu dài. Đối với phụ nữ mang thai, nhiễm vi rút sởi trong thai kỳ làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc thai nhi thiếu cân. Vi rút sởi cũng có thể gây viêm cơ tim, viêm gan hoặc tổn thương giác mạc nếu không được phát hiện và theo dõi y khoa kịp thời.

Đối tượng người lớn được khuyến cáo tiêm vắc xin sởi

Tiêm vắc xin phòng sởi là biện pháp hiệu quả nhất để chủ động tạo miễn dịch cho người lớn. Những người trưởng thành chưa từng tiêm vắc xin sởi, không rõ lịch sử tiêm chủng hoặc chưa từng mắc bệnh sởi đều nên cân nhắc tiêm bổ sung vắc xin kết hợp phòng sởi, quai bị và rubella.

Đặc biệt, các nhóm đối tượng có nguy cơ phơi nhiễm cao cần ưu tiên tiêm vắc xin bao gồm nhân viên y tế, giáo viên, người làm việc tại môi trường đông người, phụ nữ có kế hoạch mang thai và người chuẩn bị đi du lịch đến các khu vực đang có dịch sởi lưu hành. Phụ nữ cần hoàn thành mũi tiêm phòng sởi ít nhất một đến ba tháng trước khi mang thai và tuyệt đối không tiêm vắc xin sởi trong thời gian đang mang thai.

Lịch tiêm và lưu ý khi tiêm vắc xin sởi cho người lớn

Đối với người lớn chưa có miễn dịch, phác đồ tiêm vắc xin phòng sởi thường bao gồm hai mũi tiêm kết hợp sởi – quai bị – rubella, với khoảng cách giữa hai mũi tối thiểu là một tháng. Những người đã từng tiêm đủ liều vắc xin từ nhỏ hoặc có xét nghiệm máu xác nhận đã có kháng thể bảo vệ thì không bắt buộc phải tiêm nhắc lại, trừ khi có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ trong vùng dịch.

Trước khi tiêm vắc xin, người lớn cần khai báo đầy đủ tiền sử dị ứng, tình trạng sức khỏe hiện tại và các thuốc đang sử dụng với bác sĩ khám phân loại. Sau khi tiêm, người được tiêm cần ở lại theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút và tiếp tục tự theo dõi các phản ứng tại nhà trong 24 đến 48 giờ tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Vắc xin phòng sởi không được chỉ định cho phụ nữ đang mang thai, người bị suy giảm miễn dịch nặng hoặc người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin. Người đang bị sốt cấp tính hoặc nhiễm trùng nặng nên hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe hồi phục hoàn toàn. Việc đánh giá tình trạng miễn dịch và quyết định tiêm chủng cần được thực hiện thông qua khám sàng lọc y khoa trực tiếp với nhân viên y tế.

Tóm tắt

Bệnh sởi ở người lớn hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả thông qua việc tiêm vắc xin đúng lịch và duy trì lối sống lành mạnh. Mỗi cá nhân nên chủ động kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn lộ trình tiêm phòng sởi phù hợp, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và toàn cộng đồng.