Bệnh polyp mũi có nguy hiểm không và những biến chứng cần lưu ý

Bệnh polyp mũi có nguy hiểm không là gì?

Polyp mũi là dạng khối u mềm, có cuống, không đau và không phải là ung thư, hình thành bên trong hốc mũi hoặc các xoang lân cận. Khối polyp xuất hiện do hậu quả của quá trình viêm niêm mạc mạn tính, thường liên quan chặt chẽ đến các bệnh lý cơ địa như viêm mũi dị ứng, hen phế quản, nhạy cảm với aspirin hoặc các đợt nhiễm trùng đường hô hấp tái diễn.

Những khối polyp nhỏ li ti thường không gây cản trở và hầu như không gây ra bất kỳ phiền toái nào cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi các phản ứng viêm tiếp tục tiếp diễn mà không được kiểm soát, khối polyp có thể tụ lại thành chùm hoặc tăng dần kích thước như những quả nho mọng nước, gây bít nghẽn đường dẫn khí và đường dẫn lưu tự nhiên của xoang. Khi đó, polyp mũi từ một bất thường lành tính không triệu chứng sẽ trở thành nguyên nhân khởi phát hàng loạt rối loạn hô hấp phức tạp.

Mức độ ảnh hưởng của polyp mũi phụ thuộc vào kích thước khối polyp

Ở giai đoạn đầu khi kích thước còn nhỏ, polyp mũi thường không gây ra bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào và không đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Người bệnh đôi khi chỉ tình cờ phát hiện khi nội soi tai mũi họng hoặc chụp chiếu vì các bệnh lý đường hô hấp khác. Bản chất của polyp mũi là tổn thương lành tính thoái hóa từ lớp niêm mạc mũi xoang do quá trình viêm nhiễm mạn tính kéo dài, không chứa tế bào ung thư và không có khả năng di căn.

Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát phù hợp, polyp có thể lớn dần theo thời gian hoặc phát triển thành nhiều chùm polyp chèn ép hốc mũi. Lúc này, tình trạng ngạt tắc mũi thường xuyên sẽ xuất hiện, khiến người bệnh phải thở bằng miệng, dẫn đến khô họng, viêm họng mạn tính và suy giảm đáng kể chất lượng giấc ngủ cũng như sinh hoạt thường nhật.

Những biến chứng hô hấp và tai mũi họng khi polyp phát triển lớn

Biến chứng thường gặp nhất của polyp mũi kích thước lớn là bít tắc các lỗ thông xoang tự nhiên, cản trở sự lưu thông của dịch nhầy và dẫn tới viêm xoang mạn tính kéo dài dai dẳng. Dịch nhầy ứ đọng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây ra những đợt nhiễm trùng tái phát liên tục kèm theo đau nhức vùng mặt, trán và chảy dịch mũi mủ.

Bên cạnh đó, việc đường thở bị cản trở nghiêm trọng trong lúc ngủ có thể dẫn đến hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Tình trạng này khiến người bệnh ngủ ngáy to, giật mình tỉnh giấc giữa đêm, thiếu oxy mạn tính và mệt mỏi vào ban ngày. Nếu để kéo dài, hội chứng ngưng thở khi ngủ còn làm tăng gánh nặng lên hệ tim mạch, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và các rối loạn chuyển hóa khác.

Nguy cơ nhầm lẫn với các khối u vùng mũi xoang nguy hiểm khác

Mặc dù polyp mũi điển hình là lành tính, các triệu chứng như ngạt mũi một bên kéo dài, chảy dịch mũi lẫn máu hoặc biến dạng sống mũi có thể trùng lặp với nhiều bệnh lý nguy hiểm khác ở vùng đầu mặt cổ. Đáng chú ý nhất là u nhú đảo ngược hoặc các khối u ác tính vùng mũi xoang. Những tổn thương này cần được phân biệt chính xác thông qua thăm khám hình ảnh học và mô bệnh học.

Do đó, người bệnh không nên tự chẩn đoán bệnh dựa trên cảm nhận chủ quan. Khi xuất hiện tình trạng nghẹt mũi không đối xứng, mất khứu giác đột ngột, đau nhức vùng mặt dữ dội hoặc có dấu hiệu chèn ép mắt như nhìn đôi, sưng mí mắt, việc thăm khám cẩn thận tại các cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng là điều tối quan trọng để loại trừ các bệnh lý ác tính tiềm ẩn.

Thời điểm cần thăm khám y tế và nguyên tắc kiểm soát bệnh

Polyp mũi hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được can thiệp đúng thời điểm dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Tùy thuộc vào vị trí, số lượng và kích thước polyp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp nội khoa dùng thuốc nhằm giảm viêm, giảm phù nề hoặc chỉ định phẫu thuật nội soi mũi xoang để loại bỏ khối polyp khi điều trị thuốc không mang lại hiệu quả mong muốn.

Người bệnh cần chủ động tới khám khi có dấu hiệu ngạt mũi trên mười ngày, suy giảm khứu giác hoặc tái phát viêm xoang nhiều lần trong năm. Việc điều trị triệt để các bệnh nền đi kèm như viêm mũi dị ứng, hen suyễn cũng đóng vai trò quyết định trong việc ngăn ngừa khối polyp tiến triển nặng hoặc tái phát sau can thiệp phẫu thuật.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc xịt co mạch kéo dài hoặc các thuốc chống viêm toàn thân khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Không áp dụng các biện pháp xông thuốc hay đắp lá dân gian vào hốc mũi vì có thể gây loét niêm mạc và nhiễm khuẩn nguy hiểm.

Tóm tắt

Polyp mũi bản chất là tổn thương lành tính và không phải là bệnh lý gây nguy hiểm trực tiếp tính mạng trong đa số trường hợp. Tuy vậy, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan vì khối u có thể phát triển lớn gây biến chứng tắc nghẽn hô hấp và viêm xoang mạn tính. Thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và bảo vệ sức khỏe đường thở bền vững.