Bệnh ngủ gà là gì? Nguyên nhân và phương pháp chẩn đoán

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Benh ngu ga la mot tinh trang roi loan giac ngu dac trung boi cam giac buon ngu tot cung va con ngu ap den khong the cuong lai vao ban ngay. Tinh trang nay khong don thuan chi la he qua cua mot vai dem thuc khuya, ma thuong phan anh nhung bat thuong trong he thong dieu hoa giac ngu cua he than kinh trung uong.

Nhieu nguoi mac chung ngu ga thuong bi hieu lam la luoi bieng, thieu y chi hoac kem tap trung, trong khi thuc te ho dang phai doi mat voi mot roi loan y khoa can duoc ho tro chuyen nghiep. Tinh trang nay neu keo dai se lam giam sut nghiem trong hieu qua cong viec, suy giam tri nho va tiem an rui ro tai nan nguy hiem khi tham gia giao thong hoac dieu khien thiet bi.

Viec hieu ro ban chat cua benh ngu ga, phan biet voi su met moi sinh ly va nam bat quy trinh chan doan y te la buoc dau tien giup nguoi benh chu dong tim kiem su cham soc phu hop, tu do lay lai nhip song can bang va an toan.

Bệnh ngủ gà là gì?

Benh ngu ga la thuat ngu dan gian thuong dung de chi chung ngu ru hoac hoi chung buon ngu qua muc vao ban ngay. Day la mot dang roi loan giac ngu man tinh khien nguoi mac khong the duy tri su tinh tao trong khoang thoi gian thuc binh thuong, dan den nhung con buon ngu dot ngot xuat hien vao bat ky thoi diem nao. Co che benh sinh chu yeu bat nguon tu su roi loan hoat dong cua he thong than kinh trung uong trong viec kiem soat chu ky thuc va ngu. Nguoi mac benh ngu ga co the chim vao giac ngu chi trong vai giay, ngay ca trong nhung tinh huong can su tap trung cao nhu hoi hop, an uong hoac lai xe. Tinh trang nay khong chi can tro sinh hoat ma con gay ap luc tam ly nang ne cho nguoi benh neu khong duoc chan doan va ho tro dung huong.

Phan biet chung ngu ga voi met moi thieu ngu thong thuong

Nhieu nguoi van nham lan ngu ga voi su met moi sau nhung dem thieu ngu hoac lam viec qua suc. Thuc chat, neu chi do thieu ngu thong thuong, co the se nhanh chong phuc hoi nang luong sau khi duoc bu dap bang mot giac ngu tron ven. Tuy nhien, doi voi benh ngu ga hay chung ngu ru, con buon ngu mang tinh chat cuong buc va tai dien lien tuc. Nguoi mac co the chim vao giac ngu bat ngo ngay ca khi dang tro chuyen, dang an uong hoac dang lam viec. Ngoai su buon ngu qua muc, mot so nguoi con gap phai hien tuong mat truong luc co dot ngot khi co cam xuc manh, hay con goi la chung te liet nhat thoi, hoac bi ao giac luc bat dau ngu hay khi vua tinh giac. Day la nhung dac diem benh hoc ma nguoi bi met moi don thuan khong bao gio trai qua.

Nhung nguyen nhan y khoa gay ra benh ngu ga

Co che phat sinh benh ngu ga thuong lien quan den su mat can bang cua cac chat dan truyen than kinh ben trong nao bo, dac biet la hypocretin, con goi la orexin. Day la loai peptide giup duy tri trang thai tinh tao va dieu hoa chu ky thuc ngu cua co the. Khi cac te bao san xuat hypocretin bi ton thuong hoac suy giam hoat dong, nhip sinh hoc se bi xao tron nghiem trong. Ngoai ra, cac benh ly man tinh khac cung co the dan den trieu chung ngu ga ban ngay, dien hinh la chung ngung tho khi ngu do tac nghen, khien nguoi benh bi ngat quang giac ngu hang tram lan trong dem ma khong he hay biet. Cac van de than kinh khac nhu chan thuong so nao, dot quy, u nao hoac tac dung phu cua mot so nhom thuoc an than, thuoc chong di ung cung la nhung yeu to hang dau gay nen con ngu ga kho kiem soat.

Bieu hien dien hinh va anh huong den doi song hang ngay

Nhan dien ro cac dau hieu giup nguoi benh chu dong tim kiem su tro giup y te kip thoi. Dau hieu ro ret nhat la cam giac buon ngu khong cuong lai duoc dien ra nhieu lan trong ngay, keo dai it nhat vai thang. Khi con ngu ga ap den, nguoi benh thuong roi vao trang thai lơ mo, mat tap trung, guc dau hoac tham chi ngu thiep di trong vai phut den nua gio. Mot so nguoi gap phai chung te liet khi ngu, cam giac tinh tao ve mat tri tue nhung toan than bat dong khong the cu dong hay phat ra am thanh. Tinh trang nay khong chi gay bat an ve tam ly ma con lam giam nang suat lao dong, hoc tap va dac biet nguy hiem khi tham gia giao thong hoac van hanh thiet bi co khi. Neu khong duoc kiem soat, nguoi benh co nguy co doi mat voi tram cam, lo au va suy giam nghiem trong chat luong cuoc song.

Quy trinh chan doan y khoa chung ngu ga

De xac dinh chinh xac benh ngu ga va phan biet voi cac roi loan giac ngu khac, bac si chuyen khoa than kinh se tien hanh tham kham lam sang ket hop voi cac phuong phap can lam sang chuyen biet. Buoc dau tien thuong la ghi nhan nhat ky giac ngu trong vai tuan de danh gia thoi quen sinh hoat. Phuong phap tieu chuan vang trong chan doan la do da ky giac ngu, giup theo doi song nao, nhip tim, nhip tho, nong do oxy trong mau va chuyen dong cua mat, chan tay trong suot mot dem. Ngay sau do, nguoi benh thuong duoc thuc hien them xet nghiem do do tiem tang giac ngu ban ngay voi nhieu luot nghi ngan cach deu nhau, nham do luong toc do di vao giac ngu va su xuat hien cua giai doan ngu chuyen dong mat nhanh. Trong mot so truong hop dac biet, bac si co the can nhac choc do tuy song de dinh luong nong do hypocretin trong dich nao tuy hoac lam xet nghiem gen de ho tro ket luan.

Cac huong cham soc va ho tro cai thien giac ngu

Viec quan ly benh ngu ga doi hoi su ket hop chat che giua dieu chinh loi song va tuan thu phac do cua bac si. Nguoi benh can thiet lap mot lich trinh thuc ngu co dinh, di ngu va thuc day dung gio vao tat ca cac ngay trong tuan. Cac giac ngu ngan khoang 15 den 20 phut vao giua ngay duoc xem la bien phap tu nhien rat huu ich de giup tinh tao hon trong buoi chieu. Phong ngu can duoc giu yen tinh, thoang mat va han che toi da anh sang xanh tu dien thoai hay may tinh truoc gio ngu. Che do dinh duong nen giam bot tinh bot tinh che vao buoi trua vi de gay buon ngu, tang cuong rau xanh va uong du nuoc. Dong thoi, nguoi benh tuyet doi khong tu y mua thuoc kich thich than kinh hay thuoc an than ma can tuan thu dung chi dinh cua chuyen gia y te de dam bao an toan lau dai.

Lưu ý an toàn

Thong tin trong bai viet mang tinh chat tham khao giao duc y te, khong thay the cho quy trinh chan doan hoac chi dinh dieu tri truc tiep cua bac si. Nguoi gap tinh trang buon ngu ban ngay khong the kiem soat tuyet doi khong tu y su dung cac loai thuoc kich thich than kinh, thuoc chong buon ngu hoac chat an than. Can lap tuc den co so y te co chuyen khoa than kinh de duoc kham va thuc hien cac tham do chuyen sau neu con ngu ga anh huong den an toan lao dong va lai xe.

Tóm tắt

Chung quy lại, ngu ga khong don thuan la thoi quen thieu ngu ma co the la bieu hien cua chung ngu ru hoac roi loan giac ngu can theo doi y te. Nguoi gap tinh trang buon ngu ban ngay keo dai nen chu dong di kham chuyen khoa than kinh de duoc danh gia nguyen nhan va co huong ho tro phu hop.