Bệnh lupus ban đỏ có nhổ răng được không và các lưu ý

Bệnh lupus ban đỏ có nhổ răng được không là gì?

Lupus ban đỏ hệ thống là một bệnh lý tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể mất khả năng phân biệt giữa các kháng nguyên lạ và các tế bào, mô khỏe mạnh của chính mình. Sự tấn công nhầm lẫn này dẫn đến phản ứng viêm mạn tính và gây tổn thương tại nhiều cơ quan khác nhau như da, khớp, thận, tim mạch và hệ thống huyết học.

Trong lĩnh vực răng hàm mặt, người bệnh lupus thường dễ bị loét niêm mạc miệng, khô miệng, viêm nha chu và tăng nguy cơ sâu răng. Khi tổn thương răng tiến triển nghiêm trọng không thể bảo tồn, chỉ định nhổ răng là cần thiết. Tuy nhiên, tình trạng giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu và việc sử dụng kéo dài các thuốc chống viêm, ức chế miễn dịch khiến quá trình can thiệp nha khoa xâm lấn luôn tiềm ẩn những rủi ro đặc thù cần được kiểm soát chặt chẽ.

Khả năng can thiệp nhổ răng ở người mắc bệnh lupus ban đỏ

Người bệnh lupus ban đỏ hệ thống có thể nhổ răng được khi bệnh ở trạng thái ổn định và được bác sĩ chuyên khoa đánh giá đầy đủ. Lupus ban đỏ là bệnh tự miễn mạn tính có thể gây tổn thương nhiều cơ quan và làm suy giảm khả năng phòng vệ của cơ thể. Quá trình can thiệp nha khoa xâm lấn như nhổ răng tiềm ẩn rủi ro nếu bệnh đang trong đợt tiến triển hoặc có biến chứng tại tim, thận hay huyết học.

Trước khi tiến hành nhổ răng, nha sĩ cần phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa dị ứng miễn dịch lâm sàng đang theo dõi cho người bệnh. Việc đánh giá mức độ hoạt động của lupus, số lượng tiểu cầu, chức năng đông máu và các bệnh lý đi kèm sẽ giúp xác định thời điểm can thiệp phù hợp. Khi các chỉ số nằm trong giới hạn cho phép và có kế hoạch kiểm soát biến chứng rõ ràng, thủ thuật nhổ răng sẽ diễn ra an toàn.

Những nguy cơ biến chứng nha khoa cần lưu ý ở người bệnh lupus

Nguy cơ đầu tiên và rất phổ biến là tình trạng chảy máu kéo dài sau khi nhổ răng. Nhiều người bệnh lupus gặp biến chứng giảm tiểu cầu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu để phòng ngừa tắc mạch, khiến quá trình hình thành cục máu đông tại ổ răng bị cản trở.

Nguy cơ thứ hai là nhiễm trùng cục bộ tại ổ nhổ răng hoặc nhiễm trùng toàn thân. Việc dùng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như corticosteroid hoặc azathioprine làm giảm sức đề kháng của cơ thể trước vi khuẩn khoang miệng. Ngoài ra, những người có tổn thương van tim như viêm nội tâm mạc Libman – Sacks còn đối mặt với nguy cơ viêm nội tâm mạc nhiễm trùng khi vi khuẩn từ nướu xâm nhập vào dòng máu. Căng thẳng thể chất từ thủ thuật cũng có thể kích hoạt đợt bùng phát cấp tính của bệnh lupus nếu không được chuẩn bị tâm lý và dự phòng tốt.

Quy trình chuẩn bị và thăm khám trước khi nhổ răng

Trước ngày nhổ răng, người bệnh cần mang theo toàn bộ hồ sơ bệnh án, các kết quả xét nghiệm máu gần nhất và danh sách thuốc đang sử dụng để nha sĩ nắm rõ tình hình. Bác sĩ nha khoa thường chỉ định thực hiện thêm xét nghiệm công thức máu, thời gian đông máu và đánh giá huyết áp trước khi can thiệp.

Người bệnh không được tự ý ngừng hay giảm liều các thuốc đang uống, đặc biệt là thuốc nhóm corticosteroid. Việc ngừng thuốc đột ngột có thể dẫn đến suy vỏ thượng thận cấp nguy hiểm tính mạng khi cơ thể gặp căng thẳng trong lúc nhổ răng. Trong một số trường hợp, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc điều chỉnh liều corticosteroid tạm thời để hỗ trợ cơ thể vượt qua áp lực thủ thuật hoặc điều chỉnh thuốc chống đông vài ngày trước can thiệp. Bác sĩ cũng sẽ quyết định việc dùng kháng sinh dự phòng trước giờ nhổ răng nếu người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng cao.

Kỹ thuật thực hiện và kiểm soát tại phòng khám nha khoa

Thao tác nhổ răng cho người bệnh lupus ban đỏ cần được thực hiện nhẹ nhàng, giảm thiểu tối đa sang chấn mô mềm và xương ổ răng để hạn chế chảy máu cũng như rút ngắn thời gian hồi phục. Nha sĩ thường ưu tiên các biện pháp cầm máu tại chỗ như đặt xốp gelatin tự tiêu, khâu kín vết thương và hướng dẫn cắn gạc cố định đúng kỹ thuật.

Sau khi nhổ răng, người bệnh cần nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 30 đến 45 phút để theo dõi khả năng hình thành cục máu đông. Việc sử dụng thuốc tê có chứa chất co mạch cần được bác sĩ cân nhắc cẩn thận tùy thuộc vào tình trạng tim mạch và huyết áp của từng trường hợp cụ thể. Mọi chỉ định thuốc giảm đau sau nhổ răng cũng phải tránh các loại thuốc có nguy cơ gây tương tác bất lợi với chức năng thận hoặc các thuốc điều trị lupus đang dùng.

Hướng dẫn chăm sóc và theo dõi sau thủ thuật nhổ răng

Chăm sóc vết thương đúng cách tại nhà đóng vai trò quyết định đến tốc độ lành thương và ngăn ngừa nhiễm khuẩn ổ răng. Trong vòng 24 giờ đầu sau nhổ, người bệnh cần tránh súc miệng mạnh, không khạc nhổ liên tục, không dùng ống hút và không đưa lưỡi hay vật sắc nhọn vào ổ răng để tránh làm bật cục máu đông.

Về chế độ ăn uống, nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, nguội như cháo dinh dưỡng, súp hoặc sữa, tránh ăn đồ quá nóng, cay hoặc cứng dễ gây kích ứng niêm mạc. Người bệnh cần uống đủ nước, vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng ở các vùng răng khác và tuân thủ đúng đơn thuốc giảm đau, kháng sinh nếu được bác sĩ kê toa. Nếu phát hiện các dấu hiệu như chảy máu không cầm sau 2 giờ, sốt cao, sưng phù má tăng dần hoặc đau buốt dữ dội, người bệnh phải liên hệ ngay với cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh lupus ban đỏ tuyệt đối không được tự ý ngừng uống thuốc, tự mua kháng sinh hay thuốc giảm đau mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Mọi can thiệp nha khoa xâm lấn cần được thực hiện tại các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị cấp cứu và có sự hội chẩn giữa bác sĩ nha khoa và bác sĩ dị ứng miễn dịch.

Tóm tắt

Người mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống hoàn toàn có thể nhổ răng an toàn nếu có sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ nha khoa và bác sĩ chuyên khoa dị ứng miễn dịch lâm sàng. Thăm khám kỹ lưỡng, kiểm soát bệnh nền ổn định và tuân thủ sát sao hướng dẫn chăm sóc sau nhổ răng là chìa khóa giúp phòng ngừa tối đa các biến chứng nguy hiểm.