Bệnh liệt dây thần kinh số 7 có chữa được không và cách phục hồi

Liệt dây thần kinh số 7 có chữa được không là gì?

Liệt dây thần kinh số 7 là hội chứng tổn thương dây thần kinh mặt, chịu trách nhiệm điều khiển các cơ biểu cảm khuôn mặt, vị giác hai phần ba trước lưỡi và một phần tuyến lệ, tuyến nước bọt. Dạng phổ biến nhất là liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên vô căn, thường xuất hiện đột ngột sau một đêm ngủ dậy hoặc sau khi cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.

Khi dây thần kinh mặt bị sưng viêm và chèn ép trong ống xương hẹp, các tín hiệu vận động từ não bộ đến các cơ mặt bị gián đoạn, làm xuất hiện triệu chứng mặt bị xệ một bên, khó mỉm cười, khó nhắm kín mắt và thức ăn dễ đọng lại bên má liệt. Mặc dù gây ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và tâm lý, đây là bệnh lý lành tính có tiên lượng điều trị rất khả quan.

Khả năng hồi phục của liệt dây thần kinh số 7 khi can thiệp sớm

Khả năng hồi phục của dây thần kinh số 7 phụ thuộc rất lớn vào thời điểm bắt đầu điều trị y khoa. Khoảng 70 đến 80 phần trăm các trường hợp liệt mặt vô căn có thể hồi phục chức năng hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn nếu được dùng thuốc kiểm soát viêm trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Khi người bệnh được can thiệp y tế đúng lúc, tình trạng phù nề quanh dây thần kinh trong ống xương đá sẽ thuyên giảm nhanh chóng, ngăn ngừa sợi trục thần kinh bị thoái hóa nặng nề. Ngược lại, nếu trì hoãn thăm khám hoặc tự ý áp dụng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng, quá trình phục hồi sẽ kéo dài hơn và dễ để lại các khiếm khuyết vận động cơ mặt kéo dài.

Phân biệt liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên và đột quỵ não

Triệu chứng méo miệng và liệt nửa mặt do liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên rất dễ bị nhầm lẫn với dấu hiệu ban đầu của tai biến mạch máu não. Trong liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, người bệnh thường bị liệt toàn bộ một bên mặt, bao gồm cả việc không nhăn được trán, không nhắm kín được mắt và miệng bị lệch sang bên lành.

Trong khi đó, đột quỵ não thường gây liệt mặt trung ương, tức là vùng trán và mắt vẫn còn khả năng cử động tương đối, kèm theo các dấu hiệu toàn thân nguy hiểm như yếu liệt tay chân một bên, nói ngọng, mất thăng bằng hoặc lơ mơ. Nhận biết chính xác sự khác biệt này giúp người bệnh không chủ quan và kịp thời đến bệnh viện cấp cứu khi có nguy cơ tai biến mạch máu não.

Các phương pháp hỗ trợ phục hồi vận động cơ mặt

Bác sĩ chuyên khoa thần kinh thường chỉ định thuốc chống viêm nhóm corticosteroid đường uống liều phù hợp để giảm nhanh tình trạng phù nề chèn ép dây thần kinh. Trong một số trường hợp nghi ngờ nguyên nhân do virus herpes simplex hoặc zona thần kinh, thuốc kháng virus có thể được cân nhắc phối hợp.

Bên cạnh việc dùng thuốc, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích dẫn truyền thần kinh cơ. Các bài tập vận động cơ mặt như tập mỉm cười, huýt sáo, nhăn trán, phát âm các nguyên âm kết hợp với xoa bóp nhẹ nhàng giúp ngăn ngừa teo cơ và hỗ trợ tái lập thăng bằng cho khuôn mặt.

Chăm sóc và bảo vệ mắt trong quá trình điều trị liệt mặt

Khi dây thần kinh mặt bị tổn thương, cơ vòng mi bị suy yếu khiến người bệnh không thể nhắm kín mắt bên liệt, dẫn đến hiện tượng mắt bị khô ráp, đỏ rát và rất dễ bị viêm loét giác mạc. Việc chăm sóc mắt cẩn thận trong giai đoạn này là ưu tiên hàng đầu để bảo toàn thị lực.

Người bệnh nên thường xuyên nhỏ nước mắt nhân tạo vào ban ngày để duy trì độ ẩm cho bề mặt nhãn cầu và đeo kính râm khi ra ngoài nhằm chắn bụi gió. Vào ban đêm khi đi ngủ, cần tra thuốc mỡ dưỡng ẩm mắt chuyên dụng và dùng miếng băng che mắt nhẹ nhàng để bảo vệ mắt khỏi tác động cơ học từ bên ngoài.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống viêm, thuốc giãn cơ hay tự cạo gió, châm cứu tại các cơ sở không có chứng chỉ chuyên môn vì có thể gây tổn thương dây thần kinh vĩnh viễn. Khi xuất hiện dấu hiệu méo miệng, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được kiểm tra.

Tóm tắt

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên có khả năng hồi phục tốt nếu người bệnh được thăm khám và can thiệp kịp thời trong những ngày đầu. Việc phối hợp giữa phác đồ nội khoa, tập phục hồi chức năng và bảo vệ giác mạc đúng cách giúp giảm thiểu di chứng, lấy lại sự tự tin trong giao tiếp hàng ngày.