Bệnh lậu có tái phát không và cách phòng ngừa tái nhiễm
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người bệnh băn khoăn liệu bệnh lậu sau khi đã điều trị khỏi có thể tái phát hay không. Câu trả lời từ các chuyên gia y tế là bệnh lậu hoàn toàn có thể tái phát nhiều lần nếu người bệnh tiếp xúc trở lại với nguồn lây hoặc quá trình điều trị trước đó chưa triệt để.
Bệnh lậu do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra và là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Khác với một số bệnh truyền nhiễm khác, cơ thể người sau khi khỏi bệnh lậu không thể tự tạo ra kháng thể bảo vệ lâu dài, do đó bất kỳ ai cũng có nguy cơ tái nhiễm nếu không có biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Bệnh lậu có tái phát không?
Bệnh lậu là bệnh nhiễm trùng lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn ở đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn lậu cầu Neisseria gonorrhoeae, thường cư trú và phát triển mạnh tại niêm mạc ẩm ướt của đường sinh dục, niệu đạo, cổ tử cung, trực tràng và họng.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn lậu gây ra các phản ứng viêm cấp tính hoặc mạn tính với các triệu chứng thường gặp như tiểu buốt, tiểu rắt, tiết dịch mủ bất thường tại niệu đạo hoặc âm đạo. Mặc dù thuốc kháng sinh có thể tiêu diệt vi khuẩn và chữa lành tổn thương, nhưng hệ miễn dịch của con người không ghi nhớ được vi khuẩn này để tạo miễn dịch bảo vệ suốt đời. Do đó, việc khỏi bệnh ở lần điều trị trước không đồng nghĩa với việc cơ thể được bảo vệ trước các lần phơi nhiễm tiếp theo.
Lý do bệnh lậu có thể tái phát nhiều lần sau điều trị
Nguyên nhân phổ biến nhất khiến bệnh lậu tái phát là do tái nhiễm từ bạn tình chưa được điều trị. Khi người bệnh đã dùng thuốc khỏi hoàn toàn nhưng vẫn tiếp tục quan hệ tình dục không an toàn với bạn tình đang mang mầm bệnh, vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae sẽ dễ dàng lây truyền ngược trở lại. Nhiều trường hợp bạn tình mang vi khuẩn nhưng không biểu hiện triệu chứng rõ ràng, dẫn đến việc lây nhiễm âm thầm và tái diễn nhiều đợt.
Bên cạnh đó, việc không tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị của bác sĩ cũng là yếu tố khiến bệnh tái phát. Người bệnh tự ý ngưng thuốc khi thấy các triệu chứng như tiểu buốt hay chảy mủ vừa thuyên giảm khiến một lượng vi khuẩn sống sót tồn tại trong cơ thể và bùng phát trở lại. Hiện tượng lậu cầu kháng thuốc kháng sinh cũng đang gia tăng, đòi hỏi bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc truyền nhiễm phải đánh giá lại và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Dấu hiệu cảnh báo bệnh lậu tái phát cần chú ý
Khi bị tái nhiễm hoặc bệnh lậu tái phát, các triệu chứng lâm sàng thường tương tự như lần mắc đầu tiên nhưng mức độ có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng viêm nhiễm. Ở nam giới, dấu hiệu điển hình bao gồm cảm giác nóng rát dữ dội khi đi tiểu, xuất hiện dịch mủ màu vàng hoặc xanh chảy ra từ lỗ niệu đạo, sưng đau miệng sáo hoặc đau tức vùng tinh hoàn.
Ở nữ giới, các triệu chứng tái phát thường âm thầm và dễ nhầm lẫn với viêm âm đạo do nấm hoặc trùng roi. Người bệnh có thể nhận thấy khí hư ra nhiều bất thường, đổi màu vàng đục, tiểu buốt, tiểu rắt, đau rát khi quan hệ tình dục hoặc ra máu âm đạo giữa chu kỳ kinh nguyệt. Một số trường hợp nhiễm lậu ở họng hoặc trực tràng có thể gây đau họng kéo dài, ngứa hậu môn hoặc chảy dịch trực tràng.
Biện pháp phòng ngừa nguy cơ tái phát bệnh lậu hiệu quả
Để ngăn ngừa nguy cơ bệnh lậu tái phát, nguyên tắc quan trọng hàng đầu là điều trị đồng thời cho cả người bệnh và các bạn tình gần đây. Ngay cả khi bạn tình hoàn toàn không có triệu chứng, họ vẫn cần được xét nghiệm và tiếp nhận phác đồ điều trị theo chỉ định y khoa để loại bỏ triệt để nguồn lây nhiễm chéo.
Người bệnh cần kiêng quan hệ tình dục hoàn toàn trong suốt quá trình điều trị và ít nhất bảy ngày sau khi cả hai hoàn thành đợt thuốc, đồng thời triệu chứng đã hết hẳn. Sử dụng bao cao su đúng cách trong mọi lần quan hệ tình dục sau này là biện pháp bảo vệ hiệu quả giúp giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn lậu và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác. Ngoài ra, việc tái khám và làm xét nghiệm kiểm tra lại theo lịch hẹn của bác sĩ giúp xác nhận vi khuẩn đã bị tiêu diệt hoàn toàn.
Nguy cơ biến chứng nguy hiểm khi bệnh lậu tái phát nhiều lần
Bệnh lậu tái phát nhiều lần hoặc không được chữa trị dứt điểm có thể dẫn đến những tổn thương cấu trúc nghiêm trọng tại cơ quan sinh sản và tiết niệu. Ở nam giới, các đợt viêm nhiễm tái diễn dễ gây viêm mào tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt và đặc biệt là xơ hóa dẫn đến hẹp niệu đạo, ảnh hưởng lớn đến khả năng tiểu tiện và chức năng sinh sản.
Đối với nữ giới, vi khuẩn lậu lội ngược dòng từ cổ tử cung lên đường sinh dục trên gây viêm vùng chậu mạn tính, viêm tắc vòi trứng và buồng trứng. Tình trạng này làm tăng đáng kể nguy cơ mang thai ngoài tử cung và vô sinh hiếm muộn. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn lậu cầu có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng lậu lan tỏa, dẫn tới viêm khớp nhiễm khuẩn và viêm màng tim.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng để tự chữa tại nhà. Việc dùng thuốc không đúng chủng loại và liều lượng có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc nguy hiểm. Khi nghi ngờ có dấu hiệu tái phát, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc nam học, sản phụ khoa để được xét nghiệm và hướng dẫn.
Tóm tắt
Bệnh lậu hoàn toàn có thể tái phát nếu người bệnh không có biện pháp phòng ngừa lây nhiễm sau khi đã chữa khỏi. Tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa, chủ động điều trị đồng thời cho bạn tình và duy trì quan hệ tình dục an toàn là những yếu tố quyết định giúp ngăn ngừa tái nhiễm, bảo vệ trọn vẹn sức khỏe sinh sản lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cơ thể người có tạo được kháng thể miễn dịch suốt đời sau khi khỏi bệnh lậu không?
Cơ thể không tạo được miễn dịch bảo vệ vĩnh viễn sau khi khỏi bệnh lậu. Vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae có khả năng biến đổi bề mặt liên tục để né tránh hệ miễn dịch, do đó một người có thể bị nhiễm lậu nhiều lần trong đời nếu tiếp xúc lại với nguồn lây.
Sau khi điều trị bệnh lậu bao lâu thì có thể quan hệ tình dục trở lại?
Người bệnh nên kiêng quan hệ tình dục trong suốt thời gian dùng thuốc và ít nhất bảy ngày sau khi cả người bệnh lẫn bạn tình hoàn thành phác đồ điều trị, đồng thời tất cả các triệu chứng lâm sàng đã biến mất hoàn toàn để tránh lây nhiễm chéo.
Bạn tình không có triệu chứng gì thì có cần điều trị cùng không?
Bạn tình bắt buộc phải được thăm khám và điều trị đồng thời dù không có biểu hiện bất thường. Vi khuẩn lậu rất thường tồn tại không triệu chứng, đặc biệt ở nữ giới, và nếu không điều trị thì sẽ nhanh chóng lây ngược lại cho bạn.
Uống hết đơn thuốc cũ của lần mắc trước có chữa khỏi bệnh lậu tái phát không?
Người bệnh tuyệt đối không được dùng lại đơn thuốc cũ. Vi khuẩn lậu có xu hướng kháng thuốc rất nhanh, do đó mỗi lần tái phát cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, làm kháng sinh đồ nếu cần và chỉ định phác đồ phù hợp hiện tại.
Xét nghiệm nào giúp xác định bệnh lậu đã khỏi hẳn hay tái phát?
Bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm nhuộm soi dịch niệu đạo hoặc cổ tử cung, nuôi cấy vi khuẩn lậu hoặc xét nghiệm sinh học phân tử PCR để tìm vật liệu di truyền của vi khuẩn, từ đó đánh giá chính xác tình trạng khỏi bệnh hoặc tái nhiễm.
