Bệnh lậu có lây qua đường miệng không và các con đường lây truyền phổ biến

Bệnh lậu có lây qua đường miệng không?

Bệnh lậu là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến trên thế giới, do vi khuẩn gram âm hình hạt cà phê có tên khoa học là Neisseria gonorrhoeae gây ra. Chủng vi khuẩn này có đặc tính ưa nhiệt độ ấm và môi trường ẩm ướt, do đó phát triển rất thuận lợi tại niêm mạc đường sinh dục, niệu đạo, trực tràng, kết mạc mắt và niêm mạc vùng hầu họng của con người.

Bệnh lậu có tốc độ lây lan nhanh qua các hành vi quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ. Rất nhiều trường hợp nhiễm lậu cầu tại niêm mạc họng hoặc trực tràng không gây ra triệu chứng rầm rộ, khiến người mang mầm bệnh không nhận biết được tình trạng của mình và vô tình làm lây truyền sang người khác. Nếu không được phát hiện và tiếp cận điều trị y tế bằng kháng sinh phù hợp, bệnh lậu có thể tiến triển thành các biến chứng nguy hiểm như viêm vùng chậu, vô sinh hiếm muộn ở nữ giới, viêm mào tinh hoàn ở nam giới hoặc nhiễm trùng huyết do lậu cầu lan tỏa.

Cơ chế lây truyền bệnh lậu qua đường miệng

Nhiễm khuẩn lậu qua đường miệng xảy ra khi niêm mạc miệng, họng hoặc amidan tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết sinh dục chứa song cầu khuẩn lậu từ cơ quan sinh dục hoặc hậu môn của bạn tình. Mọi hành vi quan hệ tình dục bằng miệng bao gồm miệng – dương vật, miệng – âm hộ hoặc miệng – hậu môn đều tiềm ẩn nguy cơ lây truyền cao nếu một trong hai người đang mang mầm bệnh.

Khi vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae xâm nhập vào biểu mô niêm mạc vùng hầu họng, chúng bám dính vào các tế bào và kích hoạt phản ứng viêm tại chỗ. Đáng chú ý, tình trạng nhiễm lậu hầu họng thường diễn tiến âm thầm, phần lớn người mắc không xuất hiện triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ có cảm giác đau rát họng nhẹ, dễ nhầm với viêm họng do cảm lạnh. Dù không có biểu hiện triệu chứng, người mang vi khuẩn ở họng vẫn có khả năng truyền mầm bệnh sang bộ phận sinh dục của bạn tình trong những lần quan hệ tiếp theo.

Các con đường lây truyền bệnh lậu phổ biến khác

Bên cạnh đường miệng, con đường lây truyền chủ yếu và phổ biến nhất của bệnh lậu là qua quan hệ tình dục đường âm đạo hoặc hậu môn không sử dụng biện pháp bảo vệ. Vi khuẩn lậu có trong tinh dịch, dịch tiết âm đạo sẽ xâm nhập trực tiếp vào niêm mạc niệu đạo ở nam giới hoặc niêm mạc cổ tử cung, niệu đạo ở nữ giới, gây ra tình trạng viêm nhiễm đường tiết niệu và sinh dục.

Một con đường lây truyền quan trọng khác là lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Phụ nữ mang thai mắc bệnh lậu chưa được điều trị có thể truyền vi khuẩn sang trẻ sơ sinh khi bé đi qua ngả âm đạo, dẫn đến viêm kết mạc mắt sơ sinh do lậu cầu, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương giác mạc nghiêm trọng nếu không xử trí kịp thời. Ngoài ra, vi khuẩn cũng có thể lây sang mắt ở người lớn nếu tay dính dịch tiết chứa khuẩn rồi vô tình dụi lên mắt. Vi khuẩn lậu không có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường sống tự nhiên, vì vậy các tiếp xúc thông thường như bắt tay, ôm hay dùng chung vật dụng khô ráo không làm lây lan bệnh.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm bệnh lậu hiệu quả

Để bảo vệ bản thân và đối tác trước nguy cơ nhiễm bệnh lậu qua đường miệng cũng như các đường quan hệ tình dục khác, việc thực hành tình dục an toàn là nguyên tắc cốt lõi. Luôn sử dụng bao cao su đúng cách từ lúc bắt đầu cho đến khi kết thúc mọi hành vi quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Đối với quan hệ miệng tiếp xúc với âm hộ hoặc hậu môn, có thể dùng màng chắn miệng chuyên dụng để ngăn chặn tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể.

Bên cạnh đó, việc duy trì mối quan hệ chung thủy và định kỳ kiểm tra sức khỏe sinh sản là biện pháp dự phòng rất hiệu quả. Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện nghi ngờ nào hoặc biết bạn tình đang mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, cần kiêng quan hệ hoàn toàn và đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc sản phụ khoa để được thăm khám. Việc tầm soát và điều trị y tế bắt buộc phải tiến hành đồng thời cho cả bạn tình nhằm loại bỏ triệt để nguồn bệnh và ngăn ngừa tái nhiễm.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức y khoa thường thức và không thể thay thế cho quá trình thăm khám, chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc để điều trị bệnh lậu tại nhà, vì hành động này có thể gây thất bại điều trị và gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh của vi khuẩn lậu. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được xét nghiệm chính xác.

Tóm tắt

Bệnh lậu hoàn toàn có thể lây qua đường miệng và các hình thức quan hệ tình dục không an toàn khác, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống. Chủ động trang bị kiến thức, thực hành các biện pháp bảo vệ và thăm khám y tế định kỳ là chìa khóa giúp phòng ngừa cũng như phát hiện sớm bệnh lậu, bảo vệ an toàn cho bản thân và bạn tình.