Bệnh lao hạch có tái phát không và những điều cần biết

Bệnh lao hạch có tái phát không là gì?

Bệnh lao hạch là tình trạng viêm hạch mạn tính do trực khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis gây ra. Vi khuẩn thường lây lan theo đường máu hoặc bạch huyết từ ổ nhiễm trùng ban đầu, thường là từ phổi, đến định vị và phát triển tại các hạch lympho. Vị trí thường gặp nhất là hạch cổ, tiếp đến là hạch nách, hạch bẹn hoặc hạch sâu trong lồng ngực và ổ bụng. Khác với lao phổi thể tiến triển có nguy cơ lây truyền mạnh qua đường hô hấp, lao hạch đơn thuần không lây lan cho người xung quanh qua tiếp xúc thường nhật.

Bệnh lao hạch hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và áp dụng đúng phác đồ thuốc chống lao kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, sau khi kết thúc đợt điều trị, nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. Tỷ lệ tái phát phụ thuộc vào mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân, tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn và khả năng miễn dịch của cơ thể người bệnh.

Nguyên nhân khiến bệnh lao hạch bùng phát trở lại

Khả năng tái phát của bệnh lao hạch bắt nguồn từ đặc tính sinh học của vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis. Loại vi khuẩn này có khả năng ẩn nấp trong các tế bào lympho ở trạng thái ngủ đông kéo dài và bùng phát trở lại khi gặp điều kiện thuận lợi.

Nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng này là người bệnh không tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị được chỉ định, chẳng hạn như tự ý bỏ thuốc giữa chừng, uống thuốc không đúng giờ hoặc ngưng điều trị khi thấy hạch vừa teo nhỏ. Ngoài ra, việc kháng thuốc lao cũng là nguyên nhân khiến vi khuẩn không bị tiêu diệt hoàn toàn. Một yếu tố quan trọng khác là tình trạng suy giảm miễn dịch ở những người mắc bệnh đái tháo đường, nhiễm HIV, người suy dinh dưỡng, người cao tuổi hoặc người phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch lâu dài, tạo cơ hội cho vi khuẩn lao thức dậy và tấn công trở lại hệ thống hạch bạch huyết.

Dấu hiệu nhận diện bệnh lao hạch tái phát

Dấu hiệu tái phát của lao hạch tương đối tương đồng với lần mắc bệnh đầu tiên nhưng thường xuất hiện âm thầm và tiến triển chậm rãi. Người bệnh có thể nhận thấy một hoặc nhiều hạch mới xuất hiện ở vùng cổ, nách hoặc bẹn, ban đầu hạch có thể nhỏ, di động tốt, không đau nhưng sau đó to dần, kết dính thành chuỗi hoặc dính chặt vào các mô xung quanh.

Đi kèm với sự thay đổi của hạch, người bệnh thường có các biểu hiện toàn thân đặc trưng như sốt nhẹ về chiều hoặc tối, đổ mồ hôi trộm ban đêm, mệt mỏi suy nhược, ăn uống kém ngon miệng và sút cân không rõ nguyên nhân. Nếu hạch tiến triển nặng mà không được can thiệp kịp thời, vùng da trên hạch có thể chuyển sang màu đỏ tím, hóa mủ và vỡ ra tạo thành các vết loét lâu lành, rỉ dịch bã đậu đặc trưng của tổn thương do vi khuẩn lao. Khi nhận thấy những biến đổi này, người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay.

Cách phòng ngừa bệnh lao hạch tái phát hiệu quả

Để giảm thiểu tối đa nguy cơ bệnh lao hạch bùng phát trở lại, nguyên tắc quan trọng hàng đầu là hoàn thành toàn bộ liệu trình điều trị theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm hoặc hô hấp, tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm.

Bên cạnh việc dùng thuốc, người bệnh cần chủ động xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ vi chất, giàu protein và vitamin nhằm phục hồi và củng cố hàng rào miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Duy trì thói quen tập luyện thể dục vừa sức, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, đồng thời tránh xa khói thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích. Việc tái khám định kỳ theo đúng lịch hẹn sau khi kết thúc đợt điều trị cũng vô cùng cần thiết, giúp bác sĩ theo dõi sát sao tình trạng hạch và phát hiện sớm những bất thường nếu có để can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo tổng quát, không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống lao, tự ý ngưng hoặc thay đổi liều lượng thuốc đang dùng. Mọi bất thường tại hạch hoặc biểu hiện nghi ngờ tái phát cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp để có chỉ định xét nghiệm và phác đồ chính xác.

Tóm tắt

Lao hạch hoàn toàn có thể tái phát nếu vi khuẩn lao chưa được tiêu diệt triệt để hoặc khi hệ miễn dịch suy yếu. Việc tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa lao và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa then chốt để ngăn ngừa tái phát. Khi xuất hiện bất kỳ hạch bất thường nào sau điều trị, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.