Bệnh lao cột sống có lây từ người này sang người khác không?

Bệnh lao cột sống có lây không?

Bệnh lao cột sống, hay còn được gọi trong y học là bệnh Pott, là tình trạng nhiễm khuẩn mạn tính ở hệ xương do trực khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn thường cư trú đầu tiên tại phổi rồi theo hệ tuần hoàn hoặc bạch huyết di chuyển đến các đốt sống, gây tiêu hủy xương, xẹp đốt sống và hình thành ổ áp xe lạnh quanh cột sống.

Người bệnh thường xuất hiện triệu chứng đau lưng âm ỉ kéo dài, hạn chế tầm vận động cúi gập, sút cân không rõ nguyên nhân và có thể sốt nhẹ về chiều. Do mầm bệnh khu trú sâu trong tổ chức xương khớp, quá trình chẩn đoán đòi hỏi các kỹ thuật hình ảnh như chụp cộng hưởng từ cột sống và sinh thiết mô để xác định chính xác nguyên nhân vi sinh.

Cơ chế giải thích tại sao bản thân lao cột sống không lây trực tiếp

Bệnh lao cột sống là một dạng lao ngoài phổi, xảy ra khi vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis xâm nhập vào thân đốt sống hoặc đĩa đệm. Trong thể bệnh này, vi khuẩn nằm sâu bên trong tổ chức xương và khoang mô mềm quanh cột sống, hoàn toàn không tiếp xúc với luồng khí thở ra của người bệnh.

Do không nằm ở đường thở, vi khuẩn lao ở cột sống không thể bắn ra ngoài không khí qua động tác ho, hắt hơi, sổ mũi hay trò chuyện. Vì vậy, người tiếp xúc gần, người thân chăm sóc hoặc dùng chung vật dụng gia đình với bệnh nhân lao cột sống đơn thuần không phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm trực tiếp từ vị trí tổn thương này.

Trường hợp có thể phát tán mầm bệnh khi mắc kèm lao phổi

Mối lo ngại về khả năng lây truyền chỉ phát sinh khi bệnh nhân lao cột sống đồng thời mắc bệnh lao phổi thể hoạt động. Phần lớn trường hợp vi khuẩn đến cột sống là do phát tán theo đường máu từ ổ nhiễm ban đầu tại phổi hoặc hạch bạch huyết.

Nếu ổ tổn thương nguyên phát tại phổi vẫn đang tiến triển và người bệnh ho khạc ra vi khuẩn lao, những hạt sương nhỏ chứa mầm bệnh sẽ phát tán vào không khí khi họ ho hoặc nói lớn. Trong bối cảnh đó, người xung quanh có nguy cơ hít phải vi khuẩn lao phổi chứ không phải bị lây từ tổn thương cột sống. Bác sĩ luôn chỉ định chụp X-quang phổi và xét nghiệm đờm để loại trừ nguy cơ này.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm an toàn cho người thân trong gia đình

Để bảo vệ những người xung quanh, bước đầu tiên là đưa người bệnh đi khám toàn diện nhằm xác định rõ có tổn thương phổi đi kèm hay không. Nếu người bệnh chỉ mắc lao cột sống đơn độc, gia đình hoàn toàn có thể yên tâm chăm sóc mà không cần áp dụng biện pháp cách ly nghiêm ngặt.

Trong trường hợp có tổn thương phổi nghi ngờ hoạt động, người bệnh cần mang khẩu trang y tế, che miệng khi ho và ở phòng riêng thoáng khí trong giai đoạn đầu điều trị. Các thành viên trong gia đình sống cùng nhà nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa lao để được chụp phim phổi và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc cần thiết.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích phổ biến kiến thức chung, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng lao hoặc thuốc giảm đau khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế chuyên khoa. Mọi dấu hiệu bất thường như tê bì chi, yếu cơ hoặc sốt kéo dài cần được thăm khám tại bệnh viện ngay.

Tóm tắt

Bệnh lao cột sống đơn thuần không lây trực tiếp qua sinh hoạt hằng ngày, nhưng việc tầm soát lao phổi phối hợp là điều cần thiết để đảm bảo an toàn cho gia đình. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn khám và phác đồ của bác sĩ chuyên khoa để phục hồi cấu trúc cột sống hiệu quả.