Bệnh khô mắt có nguy hiểm không và khi nào cần đi khám?

Bệnh khô mắt có nguy hiểm không là gì?

Khô mắt là một hội chứng phức tạp liên quan đến sự mất ổn định của màng phim nước mắt, dẫn đến tổn thương bề mặt nhãn cầu và kèm theo các phản ứng viêm vi thể. Nước mắt giữ vai trò thiết yếu trong việc bôi trơn, cung cấp oxy, dinh dưỡng cho giác mạc và rửa trôi các hạt bụi bẩn bám vào mắt. Khi chu trình tiết nước mắt bị rối loạn hoặc nước mắt bốc hơi quá nhanh, màng phim nước mắt mất đi sự đồng nhất, khiến tế bào biểu mô bề mặt mắt dễ bị tổn thương dưới tác động của môi trường bên ngoài. Khô mắt không đơn thuần là sự thiếu hụt độ ẩm tức thời mà là tình trạng cần được chăm sóc đúng hướng để bảo tồn cấu trúc và chức năng thị giác.

Ảnh hưởng thường gặp của tình trạng khô mắt đến sinh hoạt

Bệnh khô mắt xảy ra khi số lượng nước mắt tiết ra không đủ hoặc chất lượng màng phim nước mắt bị suy giảm, khiến bề mặt nhãn cầu không được bôi trơn và nuôi dưỡng đầy đủ. Ở mức độ nhẹ hoặc thoáng qua, khô mắt thường gây cảm giác cay rát, xốn như có cát trong mắt, ngứa mi mắt, chảy nước mắt phản xạ và nhìn mờ từng lúc sau khi tập trung nhìn màn hình.

Những triệu chứng này tuy không đe dọa thị lực ngay lập tức nhưng gây khó chịu dai dẳng, làm giảm hiệu suất làm việc, cản trở các hoạt động thường ngày như lái xe ban đêm hay đọc sách, đồng thời khiến mắt luôn trong trạng thái mệt mỏi và dễ nhạy cảm với ánh sáng.

Các biến chứng nguy hiểm khi khô mắt kéo dài không điều trị

Khi tình trạng thiếu hụt nước mắt kéo dài mà không được can thiệp đúng cách, bề mặt nhãn cầu sẽ mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên. Việc chớp mắt lúc này tạo ra lực ma sát liên tục giữa bờ mi và biểu mô giác mạc, dẫn đến nguy cơ trợt xước, viêm giác mạc đốm hoặc viêm kết mạc mạn tính.

Trường hợp nghiêm trọng hơn, tổn thương biểu mô tạo điều kiện cho vi khuẩn hoặc nấm xâm nhập gây loét giác mạc. Vết loét sau khi lành có thể để lại sẹo giác mạc vĩnh viễn, làm đục môi trường trong suốt của mắt, dẫn đến suy giảm thị lực khó phục hồi hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng nhãn cầu sâu.

Những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ khiến khô mắt nặng hơn

Khô mắt có thể khởi phát từ sự suy giảm chức năng tuyến meibomius ở bờ mi, lão hóa tự nhiên, thay đổi nội tiết tố hoặc các bệnh tự miễn như hội chứng Sjogren và viêm khớp dạng thấp. Bên cạnh đó, thói quen nhìn màn hình máy tính hoặc điện thoại liên tục nhiều giờ làm giảm tần số chớp mắt, khiến nước mắt bay hơi nhanh hơn bình thường.

Môi trường làm việc thường xuyên có máy điều hòa không khí, khói bụi, gió hanh khô hoặc thói quen lạm dụng kính áp tròng cũng là những yếu tố phổ biến thúc đẩy khô mắt tiến triển nặng hơn nếu người bệnh không có biện pháp bảo vệ phù hợp.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa khô mắt tiến triển

Để giảm thiểu nguy cơ khô mắt diễn tiến xấu, người làm việc nhiều với thiết bị điện tử nên áp dụng quy tắc nghỉ ngơi định kỳ cho mắt, chẳng hạn sau mỗi hai mươi phút làm việc hãy nhìn xa khoảng sáu mét trong hai mươi giây và chủ động chớp mắt đều đặn. Không gian sống và làm việc nên được duy trì độ ẩm thích hợp, tránh để quạt gió hay luồng điều hòa thổi trực tiếp vào vùng mặt.

Bên cạnh đó, việc đeo kính bảo vệ mắt khi ra đường giúp cản gió và bụi bẩn. Chế độ dinh dưỡng hằng ngày cần bổ sung đủ lượng nước uống, tăng cường thực phẩm giàu vitamin A và axit béo omega-3 từ cá béo hoặc các loại hạt để nuôi dưỡng màng phim nước mắt từ bên trong.

Thời điểm người bệnh khô mắt cần đi khám bác sĩ chuyên khoa

Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt khi xuất hiện các dấu hiệu báo động như đau nhức mắt dữ dội, mắt đỏ sưng nhiều, nhìn mờ đột ngột, chói sợ ánh sáng nghiêm trọng hoặc mắt tiết nhiều dử dịch nhầy mủ. Đây là những biểu hiện cho thấy bề mặt giác mạc có thể đã bị tổn thương hoặc bội nhiễm vi sinh vật.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ nhãn khoa kiểm tra tổn thương bề mặt nhãn cầu qua kính hiển vi sinh học, đo thời gian vỡ màng phim nước mắt và xây dựng phác đồ hỗ trợ phù hợp, ngăn ngừa biến chứng gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hay corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ nhãn khoa, vì việc lạm dụng có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể.

Tóm tắt

Khô mắt phần lớn có thể kiểm soát tốt nếu nhận biết sớm và chăm sóc đúng cách. Người bệnh không nên chủ quan chịu đựng tình trạng cộm rát kéo dài hoặc tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất mạnh mà cần đi khám chuyên khoa mắt để bảo vệ thị lực lâu dài.