Bệnh hôi nách giặt chung quần áo có lây không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người thường lo ngại việc giặt chung quần áo với người bị hôi nách có thể khiến bản thân bị lây mùi cơ thể. Sự băn khoăn này rất phổ biến khi sống tại ký túc xá, khu nhà trọ hoặc trong gia đình nhiều thế hệ. Nỗi e ngại này đôi khi tạo ra tâm lý xa lánh và gây ảnh hưởng không nhỏ đến người có tuyến mồ hôi hoạt động mạnh.
Trên thực tế, cơ chế sinh học của mùi cơ thể hoàn toàn khác với các bệnh lý truyền nhiễm. Việc hiểu rõ bản chất của mùi hôi nách sẽ giúp giải tỏa lo lắng vô căn cứ, đồng thời giúp bạn biết cách chăm sóc trang phục và vệ sinh cá nhân khoa học.
Hôi nách giặt chung quần áo có lây không là gì?
Hôi nách, hay chứng tăng tiết mùi mồ hôi nách (bromhidrosis), là hiện tượng vùng da dưới cánh tay phát ra mùi khó chịu khi cơ thể vận động hoặc thời tiết oi bức. Tình trạng này bắt nguồn từ sự kết hợp giữa mồ hôi do tuyến đầu hủy (tuyến apocrine) tiết ra và vi khuẩn tự nhiên trên da. Tuyến apocrine phân bố chủ yếu ở nách, vùng sinh dục và hoạt động mạnh từ tuổi dậy thì dưới tác động của nội tiết tố. Mồ hôi mới tiết ra từ tuyến apocrine vốn hoàn toàn không có mùi và vô trùng, nhưng chứa nhiều protein và axit béo. Khi thoát ra bề mặt da, các vi khuẩn hoại sinh như Corynebacterium và Staphylococcus sẽ phân hủy các hợp chất hữu cơ này thành axit béo không bão hòa và hợp chất lưu huỳnh, từ đó sinh ra mùi nồng đặc trưng.
Khẳng định y khoa về khả năng lây lan khi giặt chung đồ
Hôi nách hoàn toàn không lây lan khi giặt chung quần áo. Mùi hôi nách không phải là bệnh truyền nhiễm do virus hay vi nấm gây ra, mà là tương tác sinh học giữa thành phần mồ hôi riêng của từng người và hệ vi khuẩn thường trú trên da.
Hệ vi khuẩn trên da vốn hiện diện tự nhiên và vô hại. Khi giặt chung đồ, xà phòng và nước sẽ hòa tan chất bẩn, làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn bám trên sợi vải. Vi khuẩn từ da người này không thể xâm nhập và định cư lâu dài trên da người khác để làm phát sinh mùi hôi. Ngoài ra, kích thước và hoạt động của tuyến mồ hôi apocrine phụ thuộc vào yếu tố di truyền của mỗi cá nhân, không thể lây nhiễm qua tiếp xúc vải vóc.
Nguyên nhân khiến trang phục giặt chung vẫn còn bám mùi
Dù không làm lây chứng hôi nách, việc giặt chung đồ đôi khi khiến trang phục của bạn bị ám mùi khó chịu. Hiện tượng này hoàn toàn mang tính chất vật lý bám dính sợi vải chứ không phải do bạn bị lây bệnh.
Các phân tử axit béo và hợp chất lưu huỳnh trong mồ hôi nách có khả năng bám rất chặt vào sợi vải, nhất là chất liệu nhân tạo như polyester. Nếu quá trình giặt dùng ít xà phòng, giặt nước lạnh hoặc lồng giặt quá tải, cặn bã hữu cơ không được hòa tan hết sẽ lưu lại trên nếp áo. Khi phơi trong môi trường thiếu nắng, vi khuẩn môi trường tiếp tục phân hủy cặn mồ hôi tồn đọng, tạo ra mùi ẩm mốc hoặc mùi chua khó chịu trên bề mặt vải.
Những yếu tố thực sự quyết định việc xuất hiện mùi cơ thể
Yếu tố chủ yếu quyết định một người có bị hôi nách hay không là đặc điểm di truyền và số lượng tuyến mồ hôi apocrine. Nhiều nghiên cứu chỉ ra gen ABCC11 quy định trực tiếp đặc tính tiết mồ hôi nách. Nếu cha mẹ có tuyến mồ hôi phát triển mạnh, con cái có tỷ lệ thừa hưởng đặc điểm sinh học tương tự rất cao.
Bên cạnh di truyền, sự biến động nội tiết tố trong giai đoạn dậy thì hoặc khi mang thai cũng thúc đẩy tuyến mồ hôi hoạt động mạnh hơn. Tình trạng căng thẳng thần kinh kích thích hệ giao cảm làm mồ hôi tiết ra nhiều hơn. Ngoài ra, thói quen ăn nhiều hành, tỏi, ớt cay, uống rượu bia cà phê và vệ sinh thân thể chưa kỹ cũng khiến mùi cơ thể thêm đậm đặc.
Cách giặt giũ và vệ sinh giúp loại bỏ mùi mồ hôi bám trên áo
Để bảo đảm trang phục luôn sạch sẽ, bạn nên phân loại riêng áo có nhiều mồ hôi nách để xử lý trước khi giặt chung. Bạn có thể chà nhẹ xà phòng hoặc ngâm vùng nách áo với nước ấm pha chút giấm trắng nhằm bẻ gãy các liên kết phân tử mùi bám sâu trong sợi vải.
Khi giặt máy, hãy dùng lượng nước giặt vừa đủ và tránh dồn quá nhiều đồ vào lồng giặt. Quần áo sau khi giặt xong cần được phơi ngay tại nơi thoáng khí, có ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô hoàn toàn. Bên cạnh đó, việc vệ sinh lồng giặt định kỳ mỗi tháng một lần sẽ loại bỏ cặn bột giặt, nấm mốc và vi khuẩn tích tụ, giúp quần áo của cả gia đình luôn thơm mát.
Lưu ý an toàn
Nội dung bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Mùi cơ thể tuy vô hại về mặt thể chất nhưng có thể gây ảnh hưởng tâm lý và giao tiếp xã hội. Người có mùi mồ hôi nặng không nên tùy tiện bôi đắp các chất tẩy rửa mạnh hoặc phèn chua quá liều lên nách khi da có vết xước vì dễ gây viêm da tiếp xúc và thâm sạm da. Nếu vùng nách tiết mồ hôi quá mức kèm theo cảm giác ngứa rát hoặc mẩn đỏ, bạn nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Da liễu để được thăm khám chuẩn xác.
Tóm tắt
Bệnh hôi nách hoàn toàn không lây lan qua việc giặt chung quần áo hay sinh hoạt chung hàng ngày. Hiểu đúng bản chất sinh học của mùi cơ thể giúp chúng ta xua tan nỗi e ngại vô cớ và giữ thái độ tôn trọng, cảm thông với người xung quanh. Giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ kết hợp giặt phơi trang phục khoa học là biện pháp hữu hiệu nhất giúp bạn luôn tự tin và thoải mái.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mặc chung quần áo với người bị hôi nách có bị lây bệnh không?
Mặc chung áo không làm bạn bị lây chứng hôi nách vì đây là đặc tính cơ địa di truyền của tuyến mồ hôi. Tuy nhiên, mùi mồ hôi cũ bám trên sợi vải có thể ám tạm thời lên da bạn và sẽ biến mất hoàn toàn sau khi tắm rửa sạch sẽ.
Nước giặt thông thường có diệt sạch vi khuẩn gây mùi trên nách áo không?
Xà phòng và nước giặt thông thường có khả năng cuốn trôi phần lớn vi khuẩn và mồ hôi. Với áo ám mùi lâu ngày, bạn nên ngâm vùng nách áo với nước ấm hoặc giấm trắng trước khi giặt để đánh tan hoàn toàn cặn béo tích tụ trong sợi vải.
Hôi nách có di truyền từ cha mẹ sang con cái hay không?
Hôi nách có tính di truyền rất rõ rệt do cấu trúc và mật độ tuyến mồ hôi apocrine được quy định bởi gen. Nếu cha hoặc mẹ có tuyến mồ hôi nách hoạt động mạnh, con cái sinh ra có xác suất cao cũng gặp tình trạng tăng tiết mùi tương tự.
Cạo hoặc làm sạch lông nách có giúp giảm bớt mùi mồ hôi không?
Làm sạch lông nách giúp vùng da dưới cánh tay thông thoáng, giảm bề mặt bám dính của mồ hôi và hạn chế vi khuẩn sinh sôi, từ đó giảm mùi đáng kể. Tuy nhiên, bạn nên vệ sinh nhẹ nhàng để tránh trầy xước hoặc viêm nang lông.
Khi nào người bị hôi nách nên đi khám bác sĩ da liễu?
Bạn nên đi khám chuyên khoa Da liễu khi mùi mồ hôi gây cản trở lớn đến sinh hoạt, vùng nách tiết mồ hôi đầm đìa ngay cả lúc nghỉ ngơi, hoặc khi vùng da nách xuất hiện sưng đỏ, đau rát và viêm nhiễm kéo dài.
