Bệnh ho gà nên uống thuốc gì để điều trị an toàn và?

Bệnh ho gà uống thuốc gì là gì?

Bệnh ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp do trực khuẩn Bordetella pertussis gây nên. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng diễn tiến đặc biệt nguy hiểm ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa được tiêm chủng đầy đủ vaccine. Diễn tiến của bệnh thường trải qua ba giai đoạn gồm giai đoạn khởi phát với biểu hiện giống cảm lạnh, giai đoạn ho kịch phát với những cơn ho đỏ mặt rũ rượi kéo dài, và giai đoạn hồi phục. Việc điều trị bằng thuốc đóng vai trò chủ chốt trong việc giảm thiểu sự lây truyền mầm bệnh trong cộng đồng, hạn chế các biến chứng hô hấp nguy hiểm như viêm phế quản phổi, xẹp phổi hoặc suy hô hấp. Tuy nhiên, hiệu quả của thuốc phụ thuộc rất lớn vào thời điểm bắt đầu can thiệp và sự tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định y khoa.

Các nhóm thuốc kháng sinh đặc hiệu dùng trong điều trị ho gà

Bệnh ho gà do vi khuẩn Bordetella pertussis gây nhiễm trùng cấp tính đường hô hấp, do đó nhóm thuốc quan trọng hàng đầu là kháng sinh nhằm tiêu diệt mầm bệnh. Các kháng sinh thuộc nhóm macrolide như azithromycin, clarithromycin hoặc erythromycin thường là lựa chọn ưu tiên được các bác sĩ chỉ định. Trong trường hợp người bệnh bị dị ứng hoặc không dung nạp với nhóm macrolide, hoạt chất trimethoprim-sulfamethoxazole có thể được cân nhắc thay thế cho bệnh nhân từ hai tháng tuổi trở lên.

Mục tiêu chính của kháng sinh là loại bỏ vi khuẩn khỏi đường hô hấp, làm giảm nhanh khả năng lây truyền bệnh cho những người xung quanh. Khi được sử dụng rất sớm ngay trong giai đoạn khởi phát với các triệu chứng giống cảm lạnh, kháng sinh có thể giúp rút ngắn thời gian và giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của bệnh. Tuy nhiên, nếu bắt đầu dùng muộn ở giai đoạn ho kịch phát, kháng sinh ít có khả năng làm giảm ngay tần suất cơn ho nhưng vẫn rất cần thiết để ngăn chặn sự phát tán vi khuẩn ra môi trường. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh uống vì việc chọn sai thuốc hoặc liều lượng sẽ dẫn đến kháng thuốc và biến chứng nguy hiểm.

Sử dụng thuốc hỗ trợ triệu chứng và những loại thuốc cần tránh

Bên cạnh kháng sinh loại bỏ căn nguyên, việc kiểm soát triệu chứng khó chịu và hỗ trợ thể trạng đóng vai trò quan trọng trong tiến trình hồi phục. Khi người bệnh có triệu chứng sốt nhẹ, đau nhức cơ thể hoặc đau rát họng sau những cơn ho kéo dài, paracetamol có thể được sử dụng để hạ sốt và giảm đau theo đúng liều lượng phù hợp với độ tuổi và cân nặng. Trong một số trường hợp đường thở co thắt mạnh hoặc khò khè, bác sĩ có thể cân nhắc các thuốc giãn phế quản dạng khí dung để hỗ trợ thông thoáng đường hô hấp.

Cần đặc biệt lưu ý rằng các loại thuốc giảm ho tác động lên thần kinh trung ương như codeine hay dextromethorphan, thuốc kháng histamin an thần và các loại thuốc thông mũi tuyệt đối không được khuyến cáo dùng cho bệnh nhân ho gà, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Những thuốc này không những không cắt được cơn ho gà kịch phát mà còn có thể gây ức chế hô hấp, làm đặc quánh dịch nhầy hoặc gây buồn ngủ sâu khiến bệnh nhân khó tống xuất đờm, tăng nguy cơ suy hô hấp tắc nghẽn. Bất kỳ loại thuốc hỗ trợ nào cũng phải qua thăm khám y khoa trực tiếp trước khi sử dụng.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ kết hợp trong quá trình dùng thuốc

Cùng với việc dùng thuốc theo đơn, các biện pháp chăm sóc tại nhà có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị bệnh ho gà. Do các cơn ho dữ dội thường kích thích phản xạ nôn trớ, người bệnh nên được chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa trong ngày với thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như súp, cháo ấm. Việc này giúp giảm bớt kích ứng hầu họng và đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa.

Bổ sung đủ nước lọc, nước trái cây hoặc dung dịch oresol là điều kiện tiên quyết để ngăn ngừa tình trạng mất nước do nôn và sốt, đồng thời giúp làm loãng dịch nhầy đường thở, giúp người bệnh dễ khạc đờm hơn. Môi trường sống cần được giữ thông thoáng, sạch sẽ, không có khói thuốc lá, bụi bẩn hay mùi hương nồng gắt vì đây là những yếu tố dễ kích hoạt cơn ho kịch phát. Việc dùng máy tạo ẩm phun sương mát trong phòng ngủ cũng hỗ trợ làm dịu niêm mạc khí phế quản bị tổn thương, giúp người bệnh hô hấp dễ chịu hơn vào ban đêm.

Theo dõi phản ứng điều trị và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Mặc dù đã được dùng thuốc đúng hướng dẫn, người chăm sóc vẫn phải theo dõi sát sao tiến triển của bệnh để phát hiện kịp thời các dấu hiệu nguy hiểm. Ho gà ở trẻ nhỏ dưới sáu tháng tuổi có thể diễn tiến rất nhanh thành các biến chứng nặng như viêm phổi, tổn thương não do thiếu oxy hoặc suy hô hấp cấp tính.

Cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo như da niêm mạc môi hoặc đầu chi tím tái trong hoặc sau cơn ho, ngừng thở ngắn, thở rên, thở nhanh nông hoặc lồng ngực rút lõm sâu. Tình trạng li bì, co giật, sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt, hoặc nôn trớ toàn bộ thức ăn dẫn đến dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu rất ít cũng là những tình huống cấp cứu khẩn cấp đòi hỏi can thiệp y tế chuyên sâu tại bệnh viện.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về thuốc điều trị ho gà chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc thuốc giảm ho khi chưa có chỉ định trực tiếp. Việc dùng sai thuốc có thể che lấp dấu hiệu bệnh nặng, gây hiện tượng kháng thuốc hoặc làm tăng nguy cơ suy hô hấp nguy hiểm tính mạng.

Tóm tắt

Việc lựa chọn thuốc điều trị ho gà đòi hỏi sự thăm khám và chỉ định cẩn trọng từ bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Người bệnh không nên tự ý dùng lại đơn thuốc cũ hoặc lạm dụng siro ức chế ho khi chưa có ý kiến y tế. Tuân thủ phác đồ kết hợp chăm sóc dinh dưỡng đúng cách sẽ giúp cơ thể sớm phục hồi an toàn.