Bệnh đau mắt đỏ tự khỏi sau bao lâu và cách chăm sóc đúng cách

Đau mắt đỏ tự khỏi sau bao lâu là gì?

Đau mắt đỏ là thuật ngữ dân gian phổ biến dùng để chỉ bệnh viêm kết mạc, biểu hiện đặc trưng bởi hiện tượng sung huyết mạch máu khiến tròng trắng của mắt chuyển sang màu đỏ hoặc hồng. Bệnh có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên mắt, đi kèm cảm giác cộm xốn, ngứa, chảy nước mắt và tiết nhiều dịch gỉ mắt.

Trong cộng đồng, nguyên nhân phổ biến nhất gây đau mắt đỏ là các loại virus đường hô hấp như Adenovirus, lây lan rất nhanh qua giọt bắn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Ngoài ra, vi khuẩn và các tác nhân gây dị ứng như bụi phấn, lông động vật cũng là những nguyên nhân thường gặp. Hầu hết các đợt đau mắt đỏ lành tính do virus có tính chất tự giới hạn, hệ miễn dịch của cơ thể sẽ dần kiểm soát mầm bệnh sau một đến hai tuần. Mặc dù vậy, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương giác mạc nếu không được can thiệp y khoa đúng lúc.

Thời gian hồi phục trung bình của bệnh đau mắt đỏ theo từng nguyên nhân

Thời gian diễn tiến và tự hồi phục của đau mắt đỏ có sự khác biệt rõ rệt tùy theo tác nhân gây bệnh:

• Đau mắt đỏ do virus: Đây là dạng phổ biến nhất, thường khởi phát rầm rộ trong 3 đến 5 ngày đầu với biểu hiện đỏ mắt, nhiều ghèn trong và chảy nước mắt. Bệnh thường bắt đầu giảm dần và tự khỏi hoàn toàn sau khoảng 7 đến 14 ngày khi cơ thể tạo đủ kháng thể chống lại virus. Một số chủng virus có thể khiến mắt nhạy cảm kéo dài đến 3 tuần.
• Đau mắt đỏ do vi khuẩn: Bệnh thường tiết nhiều mủ đặc màu vàng hoặc xanh, dính mi mắt khi ngủ dậy. Trường hợp nhẹ có thể cải thiện sau một tuần, nhưng thông thường cần được bác sĩ chuyên khoa mắt thăm khám và chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng khuẩn phù hợp để rút ngắn thời gian bệnh xuống còn khoảng vài ngày và ngăn ngừa lây lan.
• Đau mắt đỏ do dị ứng: Tình trạng này không lây nhiễm, gây ngứa dữ dội và sưng mi mắt. Bệnh sẽ thuyên giảm rất nhanh, thậm chí trong vòng vài giờ đến vài ngày sau khi người bệnh loại bỏ hoàn toàn tác nhân dị ứng hoặc dùng dung dịch nhỏ mắt hỗ trợ theo hướng dẫn y tế.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục của mắt

Quá trình hồi phục của mắt bị viêm kết mạc không hoàn toàn giống nhau ở mọi người mà chịu sự chi phối của nhiều yếu tố sinh hoạt và bệnh lý:

• Sức đề kháng của cơ thể: Người có hệ miễn dịch khỏe mạnh thường vượt qua đợt nhiễm trùng nhanh hơn. Ngược lại, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính có thể mất nhiều thời gian hơn để làm sạch virus khỏi kết mạc.
• Thói quen vệ sinh và chăm sóc mắt: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, sử dụng nước muối sinh lý vô trùng để làm sạch ghèn mắt đúng cách và không dùng chung khăn mặt giúp mắt nhanh hồi phục. Trái lại, hành vi dụi mắt thường xuyên sẽ gây trầy xước biểu mô, tạo điều kiện cho vi khuẩn bội nhiễm và làm bệnh kéo dài.
• Môi trường sống và thói quen sinh hoạt: Tiếp xúc nhiều với khói bụi, hóa chất, ánh nắng gắt hoặc làm việc liên tục trước màn hình điện tử khiến mắt bị kích thích, khô rát và chậm lành tổn thương. Việc kiêng đeo kính áp tròng trong suốt đợt bệnh cũng là yếu tố then chốt giúp bảo vệ màng mắt.

Những sai lầm phổ biến khiến đau mắt đỏ kéo dài và trở nặng

Nhiều trường hợp đau mắt đỏ kéo dài hàng tháng hoặc chuyển biến phức tạp xuất phát từ những quan niệm chăm sóc sai lầm tại nhà:

• Tự ý mua và dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid: Đây là sai lầm nguy hiểm nhất. Hoạt chất corticoid có thể làm giảm triệu chứng đỏ và sưng tức thì, nhưng nếu mắt đang nhiễm virus Herpes hoặc nấm, thuốc sẽ khiến tổn thương lan rộng, gây loét giác mạc, tăng nhãn áp và thậm chí dẫn đến giảm thị lực không hồi phục.
• Tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định: Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus. Việc lạm dụng kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc và gây kích ứng thêm cho kết mạc.
• Áp dụng các biện pháp dân gian chưa kiểm chứng: Đắp lá trầu không, xông lá cây hoặc nhỏ sữa mẹ vào mắt là những thói quen phản khoa học. Hơi nóng và tinh dầu từ lá cây có thể gây bỏng biểu mô, trợt giác mạc và đưa thêm vi khuẩn gây nhiễm trùng nặng nề hơn vào mắt.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ an toàn tại nhà trong giai đoạn chờ khỏi bệnh

Để hỗ trợ mắt mau lành và giảm cảm giác khó chịu trong giai đoạn chờ bệnh tự thuyên giảm, người bệnh nên thực hiện các bước chăm sóc cơ bản sau:

• Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý: Dùng dung dịch natri clorid 0,9% nhỏ mắt để rửa trôi ghèn dính và bụi bẩn, thực hiện vài lần mỗi ngày. Khi lau mắt, nên dùng gạc y tế dùng một lần cho từng bên mắt rồi bỏ đi, không dùng chung khăn để tránh lây nhiễm chéo giữa hai mắt hoặc sang người khác.
• Chườm mát xung quanh mắt: Dùng khăn sạch thấm nước mát hoặc túi chườm lạnh áp nhẹ lên vùng mi mắt khép kín trong vài phút để làm dịu cảm giác sưng phù, nóng rát và cộm ngứa.
• Bảo vệ mắt khỏi tác nhân bên ngoài: Đeo kính râm khi ra ngoài trời để chắn gió bụi và giảm độ chói lóa. Tạm ngừng sử dụng kính áp tròng, mỹ phẩm trang điểm vùng mắt và cho mắt nghỉ ngơi điều độ, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục trong thời gian dài.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc kháng viêm corticoid khi chưa có chỉ định y tế. Nếu mắt xuất hiện các triệu chứng báo động như đau nhức dữ dội, giảm thị lực, nhìn mờ, sợ ánh sáng gắt, tròng đen xuất hiện đốm trắng hoặc bệnh không thuyên giảm sau 7 đến 10 ngày, cần đến ngay bệnh viện mắt để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh đau mắt đỏ phần lớn là lành tính và có thể tự khỏi sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc vệ sinh đúng cách. Điều quan trọng là người bệnh cần kiên nhẫn để cơ thể tự hồi phục, tránh áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng hay lạm dụng thuốc nhỏ mắt bừa bãi. Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về thị lực, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa là cách an toàn nhất để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe.