Bị bệnh co giật có chữa được không và cách kiểm soát

Bệnh co giật có chữa được không?

Co giật là tình trạng rối loạn chức năng thần kinh xảy ra do các đợt phóng điện bất thường, đột ngột và đồng thì của một nhóm tế bào thần kinh tại não bộ. Biểu hiện của cơn co giật rất đa dạng, có thể là sự co cứng hoặc co giật nhịp hồi của các cơ bắp toàn thân, kèm theo mất ý thức thoáng qua, hoặc chỉ đơn giản là những cơn vắng ý thức ngắn ngủi, giật cục bộ ở một chi hay rối loạn cảm giác tạm thời.

Cần phân biệt rõ giữa cơn co giật đơn thuần do các yếu tố kích hoạt cấp tính và bệnh động kinh. Một người bị một cơn co giật đơn độc không đồng nghĩa với việc mắc bệnh động kinh suốt đời. Việc thăm khám lâm sàng toàn diện kết hợp ghi điện não đồ và chẩn đoán hình ảnh sọ não là bước cần thiết để bác sĩ đánh giá chính xác bản chất của cơn co giật.

Khả năng kiểm soát và tiên lượng của tình trạng co giật

Khả năng hồi phục của người bị co giật phụ thuộc lớn vào việc cơn co giật đó là biểu hiện nhất thời hay là triệu chứng của bệnh lý mạn tính như động kinh. Với những trường hợp co giật do các yếu tố cấp tính kích hoạt như hạ đường huyết, rối loạn điện giải natri, sốt cao ở trẻ nhỏ hoặc ngộ độc chất, cơn co giật thường không tái diễn sau khi nguyên nhân nền được xử trí và ổn định triệt để.

Đối với những bệnh nhân mắc chứng động kinh hoặc có tổn thương cấu trúc não thực thể như sau chấn thương sọ não, đột quỵ hay u não, mục tiêu chính của y khoa là kiểm soát cơn co giật và ngăn ngừa tái phát. Đa số người bệnh có thể kiểm soát tốt cơn co giật và sinh hoạt bình thường nếu tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị lâu dài dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Do đó, việc xác định rõ căn nguyên cụ thể đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá tiên lượng và định hướng chăm sóc.

Những nguyên nhân phổ biến kích hoạt cơn co giật

Co giật xuất hiện khi có sự phóng điện đột ngột và mất kiểm soát giữa các tế bào thần kinh vỏ não. Hiện tượng này có thể bắt nguồn từ rất nhiều căn nguyên khác nhau trong cơ thể. Nhóm nguyên nhân thường gặp bao gồm chấn thương vùng đầu, tai biến mạch máu não, viêm màng não, viêm não do virus hoặc dị tật mạch máu não bẩm sinh.

Ngoài ra, các rối loạn chuyển hóa toàn thân cũng là yếu tố kích hoạt cơn co giật thường thấy trên lâm sàng. Tình trạng hạ đường huyết nghiêm trọng, suy giảm chức năng gan thận gây tích tụ độc chất, hoặc tụt canxi máu đều có thể làm ngưỡng co giật của hệ thần kinh trung ương bị hạ thấp. Bên cạnh đó, việc lạm dụng rượu bia, ngộ độc thuốc hoặc hội chứng cai nghiện chất cũng là những yếu tố nguy cơ dẫn đến các cơn co giật cấp tính cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Các biện pháp y khoa giúp kiểm soát cơn co giật hiện nay

Để kiểm soát các cơn co giật tái diễn, phương pháp nền tảng hiện nay là sử dụng các nhóm thuốc chống động kinh do bác sĩ chỉ định. Việc lựa chọn loại thuốc phù hợp sẽ căn cứ vào dạng cơn co giật cục bộ hay toàn thể, độ tuổi, giới tính và tiền sử bệnh lý đi kèm của từng cá nhân. Thuốc giúp ổn định màng tế bào thần kinh và hạn chế sự lan truyền của các xung điện bất thường trong não bộ.

Trong các tình huống co giật kháng thuốc hoặc có tổn thương cấu trúc rõ ràng, bác sĩ có thể cân nhắc các biện pháp chuyên sâu hơn như phẫu thuật loại bỏ vùng sinh động kinh, kích thích dây thần kinh phế vị hoặc áp dụng chế độ ăn sinh ceton dưới sự giám sát dinh dưỡng nghiêm ngặt. Người bệnh cần thực hiện các thăm dò cận lâm sàng như điện não đồ, chụp cộng hưởng từ sọ não để theo dõi đáp ứng điều trị định kỳ, tuyệt đối không tự ý ngưng hay đổi loại thuốc đang dùng.

Hướng dẫn sơ cứu an toàn khi gặp người bị co giật

Khi chứng kiến một người lên cơn co giật, người xung quanh cần giữ bình tĩnh và thực hiện các bước sơ cứu đúng cách để bảo vệ an toàn cho nạn nhân. Đầu tiên, hãy nhẹ nhàng đỡ người bệnh nằm xuống một mặt phẳng an toàn, tránh xa các vật sắc nhọn, nguồn điện hoặc bậc cầu thang. Đặt một vật mềm như gối hoặc áo cuộn dưới đầu để hạn chế va đập gây chấn thương sọ não.

Cần nới lỏng cổ áo, thắt lưng và nhẹ nhàng nghiêng người bệnh sang một bên nhằm giúp đờm dãi chảy ra ngoài tự nhiên, giữ thông thoáng đường thở. Tuyệt đối không cố gắng ghì chặt chân tay người bệnh, không nhét bất kỳ vật dụng nào như thìa, đũa hay ngón tay vào miệng, và không cho uống nước khi người bệnh chưa tỉnh táo hoàn toàn. Nếu cơn co giật kéo dài quá năm phút hoặc nạn nhân có dấu hiệu khó thở sau cơn, cần gọi cấp cứu y tế ngay lập tức.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc chống co giật, tự tăng giảm liều hoặc đột ngột dừng thuốc điều trị. Mọi quyết định thay đổi phác đồ cần có sự đánh giá và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Khi xuất hiện cơn co giật đầu tiên hoặc cơn kéo dài bất thường, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Tiên lượng của người bị co giật phụ thuộc lớn vào việc xác định đúng căn nguyên và tuân thủ kế hoạch chăm sóc y tế. Người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt cơn co giật và hòa nhập cuộc sống bình thường nếu được theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào, việc thăm khám sớm luôn là yếu tố quyết định.