Bé bị viêm amidan phải làm sao để mau khỏi

Bé bị viêm amidan phải làm sao là gì?

Amidan khẩu cái là tổ chức lympho nằm ở ngã tư hầu họng, có chức năng sản sinh kháng thể nhằm ngăn chặn các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường thở và đường ăn uống. Ở trẻ em, do tiếp xúc liên tục với mầm bệnh từ môi trường sống trong khi sức đề kháng chưa hoàn chỉnh, amidan rất dễ bị tấn công dẫn đến tình trạng sưng đỏ, xuất tiết dịch và gây cảm giác đau đớn khi nuốt thức ăn.

Thời gian hồi phục trung bình của một đợt viêm amidan thường kéo dài từ 5 đến 7 ngày nếu do virus và được chăm sóc đúng hướng. Tuy nhiên, nếu phụ huynh tự ý điều trị sai cách hoặc lạm dụng kháng sinh không có chỉ định, bệnh có thể kéo dài dai dẳng, tái phát nhiều lần hoặc tiến triển thành các biến chứng nặng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa hay viêm phế quản phổi. Vì vậy, hiểu rõ các bước xử trí đúng đắn ngay từ những ngày đầu khởi phát là điều vô cùng cần thiết.

Đưa trẻ đi khám bác sĩ để xác định đúng nguyên nhân

Ngay khi phát hiện trẻ có biểu hiện sốt, kêu đau họng, quấy khóc hoặc khó nuốt, cha mẹ nên đưa con đến khám tại chuyên khoa nhi hoặc chuyên khoa tai mũi họng. Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng vùng họng, kiểm tra xem amidan có biểu hiện sưng đỏ đơn thuần hay xuất hiện các mảng giả mạc, chấm mủ trắng, đồng thời xem xét các hạch cổ lân cận.

Việc phân biệt chính xác căn nguyên gây bệnh giữa virus và vi khuẩn có ý nghĩa quyết định đối với phác đồ điều trị. Nếu trẻ bị viêm amidan do virus, thuốc kháng sinh hoàn toàn không mang lại hiệu quả và không được sử dụng. Ngược lại, nếu nguyên nhân do vi khuẩn, đặc biệt là liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh phù hợp nhằm tiêu diệt mầm bệnh và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm lên tim hay thận. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc theo đơn cũ hoặc kinh nghiệm truyền miệng.

Kiểm soát cơn sốt và giảm đau họng an toàn tại nhà

Sốt cao và cảm giác đau rát cổ họng là hai triệu chứng khiến trẻ mệt mỏi, bỏ ăn và quấy khóc nhiều nhất. Phụ huynh cần theo dõi sát thân nhiệt của con bằng nhiệt kế định kỳ. Khi trẻ sốt, có thể cho bé mặc trang phục thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt và dùng khăn ấm chườm vào các vùng bẹn, nách để hỗ trợ tản nhiệt.

Nếu trẻ sốt cao hoặc đau đớn nhiều, cha mẹ chỉ nên sử dụng các loại thuốc hạ sốt giảm đau thông thường như paracetamol theo đúng hướng dẫn về liều lượng tính theo cân nặng và khoảng cách thời gian giữa các lần dùng do bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn. Tuyệt đối không cho trẻ em dùng aspirin vì nguy cơ dẫn đến hội chứng Reye gây nguy hiểm đến tính mạng. Ngoài ra, việc giữ ấm vùng cổ họng khi ngủ và súc miệng bằng nước muối sinh lý đối với trẻ lớn cũng giúp làm dịu cảm giác đau rát niêm mạc rất hiệu quả.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng mềm lỏng và đủ nước

Cổ họng sưng tấy khiến việc nuốt thức ăn trở nên vô cùng đau đớn, do đó trẻ bị viêm amidan thường biếng ăn hoặc từ chối ăn. Để duy trì năng lượng và sức đề kháng cho bé, gia đình nên chia nhỏ bữa ăn thành nhiều lần trong ngày, ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt như súp xay nhuyễn, cháo dinh dưỡng nấu nhừ hoặc sữa ấm.

Cần tránh cho trẻ dùng thức ăn có nhiệt độ quá nóng, đồ chiên rán giòn cứng, thực phẩm quá cay mặn hoặc các loại nước trái cây có vị quá chua vì các thành phần này dễ gây kích ứng, cọ xát và làm tổn thương thêm niêm mạc hầu họng đang viêm. Đặc biệt, việc bổ sung đầy đủ nước lọc, nước canh thanh đạm hoặc nước ép hoa quả ngọt nhẹ sẽ giữ cho lớp màng nhầy không bị khô rát, làm loãng chất tiết đờm nhớt và hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố tốt hơn.

Giữ gìn vệ sinh tai mũi họng và môi trường nghỉ ngơi

Vệ sinh đường hô hấp trên sạch sẽ giúp ngăn ngừa vi khuẩn và virus phát tán rộng hơn. Cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ lớn súc miệng và súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày sau bữa ăn và trước khi đi ngủ. Đối với trẻ nhỏ chưa biết súc họng, có thể nhỏ nước muối sinh lý làm sạch hốc mũi để giảm ứ đọng dịch nhầy chảy xuống thành sau họng.

Không gian phòng ngủ của trẻ cần được dọn dẹp thoáng đãng, sạch sẽ, duy trì độ ẩm thích hợp và tránh gió lùa trực tiếp từ quạt điện hay luồng khí lạnh của máy điều hòa. Khói thuốc lá, bụi bẩn, lông thú cưng và các loại hóa chất tẩy rửa mạnh là những yếu tố kích ứng đường hô hấp khiến tình trạng sưng viêm amidan trở nên trầm trọng hơn, do đó cần cách ly trẻ khỏi các tác nhân này để tạo môi trường thuận lợi nhất cho quá trình phục hồi.

Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay

Trong quá trình chăm sóc trẻ bị viêm amidan tại nhà, phụ huynh cần hết sức cảnh giác với các biểu hiện chuyển biến nặng. Nếu trẻ sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt, li bì, ngủ gà, co giật hoặc có biểu hiện khó thở, thở rít, thở co kéo lồng ngực, cha mẹ phải đưa con tới cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức.

Bên cạnh đó, tình trạng đau họng dữ dội một bên khiến trẻ không thể há miệng, chảy nhiều nước dãi do không nuốt được, hoặc giọng nói biến đổi khàn đặc giống như ngậm vật lạ trong miệng có thể là dấu hiệu của biến chứng áp xe quanh amidan. Việc thăm khám kịp thời giúp bác sĩ can thiệp y khoa chuẩn xác, tránh nguy cơ tắc nghẽn đường thở hoặc nhiễm trùng lan rộng vào các khoang sâu ở vùng cổ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm dạng xịt hoặc các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng khoa học khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc tai mũi họng. Luôn tuân thủ đúng liều lượng, khoảng cách dùng thuốc và đưa trẻ tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để đảm bảo trẻ hồi phục hoàn toàn, tránh nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc.

Tóm tắt

Viêm amidan ở trẻ nhỏ hoàn toàn có thể nhanh chóng thuyên giảm nếu được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và chăm sóc đúng cách tại nhà. Bằng việc kết hợp chế độ ăn mềm lỏng, giữ ẩm hầu họng, dùng thuốc theo đơn của bác sĩ và theo dõi sát sao tiến triển bệnh, cha mẹ sẽ giúp con yêu vượt qua cơn đau ốm nhẹ nhàng và sớm hồi phục thể trạng an toàn.