Bài tập mắt lác đơn giản và những lưu ý khi tự rèn luyện tại nhà

Bài tập mắt lác là gì?

Lác mắt hay lé mắt xảy ra khi có sự mất cân bằng trong hoạt động của các nhóm cơ vận nhãn hoặc do bất thường trong tín hiệu thần kinh điều khiển cử động mắt. Khi hai mắt không cùng hội tụ vào một điểm tiêu cự, não bộ có thể nhận hai hình ảnh khác nhau gây ra hiện tượng nhìn đôi, hoặc não sẽ chủ động ức chế tín hiệu từ bên mắt lệch dẫn tới nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn hay còn gọi là nhược thị.

Các bài tập thị giác, hay liệu pháp luyện thị giác nhãn khoa, tập trung vào việc kích thích sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai mắt, củng cố sức bền cơ vận nhãn và rèn luyện phản xạ quy tụ – phân kỳ. Đây là giải pháp can thiệp chức năng hữu ích nhằm hỗ trợ điều chỉnh trục nhìn, nhưng cần được cá nhân hóa theo từng dạng lác cụ thể.

Bài tập đưa bút lại gần giúp rèn luyện khả năng quy tụ của hai mắt

Bài tập đưa bút lại gần hay bài tập đẩy bút hội tụ là phương pháp rèn luyện khả năng quy tụ của hai mắt rất phổ biến trong phục hồi chức năng thị giác. Người bệnh cầm một chiếc bút đặt thẳng đứng trước mặt, ngang tầm mắt và cách mắt khoảng một cánh tay. Hướng cả hai mắt tập trung nhìn vào đầu bút hoặc một ký tự nhỏ trên thân bút.

Từ từ di chuyển chiếc bút lại gần sống mũi với tốc độ chậm và đều đặn, luôn giữ cho hình ảnh đầu bút ở trạng thái đơn độc, không bị nhòe hay tách thành hai hình ảnh. Khi đầu bút đến khoảng cách mà mắt bắt đầu thấy hai hình tách đôi, hãy dừng lại giữ nguyên ánh nhìn trong vài giây rồi chớp mắt nhẹ nhàng và lặp lại động tác khoảng mười đến mười lăm lần mỗi đợt.

Bài tập với chuỗi hạt Brock hỗ trợ phát triển thị giác hai mắt

Bài tập chuỗi hạt Brock là kỹ thuật thị giác kinh điển giúp não bộ học cách phối hợp hình ảnh từ hai mắt và nhận biết khả năng hội tụ hay phân kỳ. Dụng cụ gồm một sợi dây dài khoảng một mét rưỡi đến hai mét, luồn từ ba đến năm hạt cườm có màu sắc khác nhau, đặt cách đều nhau dọc thân dây.

Một đầu dây được gắn cố định hoặc giữ ngang tầm mũi, đầu còn lại căng thẳng ra phía trước. Người tập lần lượt nhìn cố định vào từng hạt cườm, bắt đầu từ hạt gần nhất. Khi nhìn chuẩn xác vào một hạt, người tập sẽ nhận thấy ảo ảnh thị giác hai sợi dây cắt chéo nhau ngay tại hạt đó tạo thành hình chữ X. Kỹ thuật này giúp kiểm soát phản xạ ức chế hình ảnh từ một mắt và hỗ trợ điều chỉnh trục thị giác.

Bài tập chuyển động nhãn cầu theo trục nâng cao độ linh hoạt cơ mắt

Luyện tập liếc mắt có định hướng theo các trục chuyển động giúp tăng cường sức mạnh và độ linh hoạt cho hệ thống sáu cơ vận nhãn xung quanh mỗi nhãn cầu. Người bệnh ngồi thẳng lưng ở tư thế thoải mái, giữ cố định đầu và chỉ di chuyển nhãn cầu theo các hướng chỉ định.

Bắt đầu bằng việc nhìn từ từ lên trần nhà rồi nhìn xuống sàn nhà, tiếp tục đảo mắt sang hết góc bên trái rồi sang hết góc bên phải. Động tác nên lặp lại theo đường chéo từ góc trên bên phải xuống góc dưới bên trái và ngược lại. Mỗi vị trí giữ lại khoảng hai đến ba giây trước khi chuyển hướng. Bài tập này hỗ trợ cải thiện phạm vi hoạt động của nhãn cầu, giúp mắt vận động mượt mà hơn.

Thư giãn cơ điều tiết mắt bằng quy tắc cự ly và chớp mắt đúng cách

Quy tắc hai mươi hai mươi hai mươi là thói quen thư giãn nhãn khoa được khuyến nghị cho mọi đối tượng thường xuyên sử dụng màn hình điện tử nhằm giảm áp lực điều tiết. Cứ sau hai mươi phút làm việc liên tục, hãy cho mắt nghỉ ngơi trong hai mươi giây bằng cách nhìn vào một vật thể ở khoảng cách xa hai mươi feet, tương đương khoảng sáu mét.

Kết hợp quy tắc này với các động tác chớp mắt chậm và xoa ấm hai lòng bàn tay để áp nhẹ lên vùng hốc mắt mà không tạo áp lực lên nhãn cầu. Việc thư giãn xen kẽ giúp các cơ thể mi và cơ vận nhãn được giải tỏa căng thẳng, tạo nền tảng phục hồi tốt trước khi bước vào các bài tập vận động thị giác chuyên biệt.

Lưu ý an toàn

Các bài tập mắt chỉ đóng vai trò hỗ trợ chức năng và không thể thay thế cho các can thiệp y khoa bắt buộc như đeo kính chỉnh khúc xạ, dán miếng bịt mắt trị nhược thị hoặc phẫu thuật chỉnh cơ mắt khi có chỉ định. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng đeo kính hoặc cố ép tập quá sức khi mắt đang viêm nhiễm, mệt mỏi. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt trước khi bắt đầu bài tập.

Tóm tắt

Luyện tập thị giác cho mắt lác mang lại hiệu quả hỗ trợ tốt đối với một số trường hợp suy giảm quy tụ hoặc lác ẩn mức độ nhẹ. Tuy nhiên, bài tập không thể thay thế cho toàn bộ các can thiệp y khoa chuyên sâu. Người bệnh nên chủ động đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân và nhận phác đồ phối hợp phù hợp nhất.