Bác sĩ nội soi đại tràng bằng đường nào và những điều cần biết

Nội soi đại tràng bằng đường nào?

Nội soi đại tràng là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu của chuyên khoa tiêu hóa, sử dụng một ống soi mềm dài có gắn camera và đèn trợ sáng để kiểm tra lòng ruột già. Về mặt giải phẫu, đại tràng là phần cuối của ống tiêu hóa, nối liền với hậu môn thông qua ống trực tràng. Do đó, việc đưa dây soi đi từ ngả hậu môn là con đường ngắn nhất, tự nhiên nhất và an toàn nhất để tiếp cận toàn bộ bề mặt niêm mạc mà không cần rạch mổ qua thành bụng.

Phương pháp này giữ vai trò then chốt trong tầm soát ung thư đại trực tràng, kiểm tra nguyên nhân gây tiêu chảy kéo dài, táo bón mạn tính, đi ngoài ra máu hoặc đau tức vùng bụng dưới không rõ nguyên nhân. Nhờ hình ảnh hiển thị rõ nét trên màn hình độ phân giải cao, bác sĩ có thể nhận diện từ những biến đổi viêm nhiễm vi thể cho đến các mảng sùi hay polyp có kích thước chỉ vài milimet.

Đường đi của ống nội soi vào khung đại tràng

Khi thực hiện thủ thuật, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ đưa đầu ống nội soi mềm qua lỗ hậu môn, tiến vào lòng trực tràng và từ từ đẩy ngược dòng qua đại tràng sigma, đại tràng xuống, đại tràng ngang, đại tràng lên để đến tận manh tràng và đoạn cuối hồi tràng.

Ống nội soi tiêu hóa dưới có cấu tạo đặc biệt với thân mềm uốn dẻo linh hoạt, tích hợp nguồn chiếu sáng và camera độ nét cao ở đầu ống. Thiết bị này truyền hình ảnh trực tiếp lên màn hình quan sát, cho phép bác sĩ đánh giá tỉ mỉ từng nếp gấp niêm mạc. Không khí hoặc khí carbon dioxide sẽ được bơm nhẹ nhàng qua ống soi để làm căng phồng các đoạn ruột đang xẹp, tạo khoảng trống rõ ràng cho việc quan sát toàn diện. Bác sĩ cũng có thể xịt rửa các mảng bám cặn phân còn sót lại bằng tia nước chuyên dụng để không bỏ sót bất kỳ tổn thương nhỏ nào dọc theo lòng đại tràng.

Các hình thức nội soi đại tràng thường gặp

Hiện nay có hai hình thức nội soi tiêu hóa dưới phổ biến được áp dụng tại các cơ sở y tế là nội soi không gây mê và nội soi có tiền mê.

Với phương pháp truyền thống không gây mê, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thăm dò. Do ống soi uốn lượn theo các khúc cua tự nhiên của khung ruột và luồng khí được bơm vào làm giãn lòng ruột, người bệnh thường cảm thấy căng tức bụng dưới hoặc có cảm giác mót đại tiện thoáng qua.

Ngược lại, phương pháp nội soi có tiền mê sử dụng một lượng thuốc an thần ngắn qua đường tĩnh mạch dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ gây mê. Người bệnh sẽ chìm vào giấc ngủ êm dịu, không cảm thấy đau đớn, căng thẳng hay khó chịu ở vùng hậu môn. Sau khi kết thúc thủ thuật khoảng mười lăm đến ba mươi phút, người bệnh tỉnh lại nhẹ nhàng, tinh thần thư thái và có thể nghe bác sĩ thông báo kết quả kiểm tra.

Quy trình chuẩn bị trước khi nội soi đại tràng

Để bác sĩ có thể đưa ống soi qua đường hậu môn một cách an toàn và quan sát rõ từng chi tiết trên bề mặt niêm mạc, khâu làm sạch lòng ruột trước thủ thuật đóng vai trò mang tính quyết định.

Trước ngày hẹn nội soi từ một đến hai ngày, người bệnh nên ưu tiên các loại thức ăn nhẹ, ít chất xơ như cháo thịt nạc, súp hoặc cơm trắng, đồng thời hạn chế các thực phẩm nhiều bã, hạt nhỏ và rau củ sẫm màu. Người bệnh sẽ được hướng dẫn uống dung dịch thuốc làm sạch ruột chuyên dụng vào buổi tối hôm trước hoặc sáng sớm ngày thực hiện để tống xuất toàn bộ phân ra ngoài cho đến khi nước đi tiêu trong suốt. Ngoài ra, việc nhịn ăn hoàn toàn trước giờ nội soi tối thiểu sáu tiếng và nhịn uống nước lọc hai tiếng là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn, phòng ngừa nguy cơ trào ngược dịch tiêu hóa trong quá trình thăm dò.

Giá trị chẩn đoán và can thiệp qua đường nội soi

Nội soi đại tràng qua đường hậu môn không đơn thuần là một xét nghiệm hình ảnh mà còn là phương tiện can thiệp điều trị xâm lấn tối thiểu vô cùng hiệu quả.

Trong quá trình đưa ống soi kiểm tra, nếu phát hiện các vùng niêm mạc nghi ngờ viêm mạn tính hoặc dấu hiệu tiền ung thư, bác sĩ có thể luồn kẹp sinh thiết qua kênh dụng cụ của ống soi để lấy mẫu mô nhỏ gửi đi phân tích mô bệnh học. Đặc biệt, đối với các khối polyp đại trực tràng lành tính hoặc có nguy cơ tiến triển ác tính, bác sĩ có thể dùng thòng lọng điện để cắt bỏ chân polyp ngay tức thì mà không gây đau đớn cho người bệnh. Biện pháp can thiệp tại chỗ này giúp loại bỏ mầm mống ung thư đại trực tràng từ giai đoạn rất sớm, hạn chế tối đa nguy cơ phải thực hiện các phẫu thuật mở ổ bụng phức tạp về sau.

Lưu ý an toàn

Nội soi đại tràng qua đường hậu môn là kỹ thuật y khoa có xâm lấn nhẹ, cần được chỉ định và tiến hành tại các cơ sở y tế đủ điều kiện chuyên môn. Người bệnh cần thông báo đầy đủ với bác sĩ về tiền sử bệnh lý tim mạch, hô hấp, rối loạn đông máu cũng như các loại thuốc đang sử dụng hàng ngày. Tuyệt đối không tự ý dùng thêm thuốc tẩy ruột khi chưa có hướng dẫn chi tiết từ nhân viên y tế để tránh nguy cơ mất nước hoặc rối loạn điện giải.

Tóm tắt

Nội soi đại tràng qua đường hậu môn là phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiêu chuẩn giúp phát hiện sớm và can thiệp nhiều bất thường ở đường tiêu hóa dưới. Việc tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị ruột và chủ động trao đổi với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ giúp quá trình thăm dò diễn ra thuận lợi, êm ái và đạt hiệu quả tối ưu.