Ba mẹ cần làm gì khi trẻ bị thủy đậu để chăm sóc an toàn tại nhà?

Trẻ bị thủy đậu là gì?

Bệnh thủy đậu đặc trưng bởi sự xuất hiện của các nốt ban đỏ, sau đó nhanh chóng phát triển thành các bọng nước chứa dịch trong suốt rải rác khắp cơ thể, kèm theo triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi, đau đầu và chán ăn. Đa phần các trường hợp thủy đậu ở trẻ em có thể được theo dõi và chăm sóc an toàn tại nhà nếu không có dấu hiệu nhiễm trùng nặng. Tuy nhiên, làn da non nớt của trẻ rất dễ bị tổn thương nếu bị cào gãi làm vỡ bọng nước, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập gây bội nhiễm mưng mủ và để lại sẹo vĩnh viễn. Mục tiêu chính trong chăm sóc trẻ bị thủy đậu là duy trì vệ sinh thân thể sạch sẽ, giảm ngứa, hạ sốt đúng phương pháp, bảo đảm đủ dinh dưỡng và phát hiện sớm các biểu hiện trở nặng để có hướng xử trí y tế phù hợp.

Cách ly và tạo môi trường nghỉ ngơi thông thoáng cho trẻ

Ngay khi phát hiện trẻ bị thủy đậu, việc đầu tiên ba mẹ cần thực hiện là cách ly trẻ tại phòng riêng thông thoáng, sạch sẽ để tránh lây nhiễm cho người thân trong gia đình và các bạn học. Thời gian cách ly thường duy trì cho đến khi toàn bộ các nốt bọng nước đã khô và đóng vảy hoàn toàn. Người chăm sóc nên đeo khẩu trang y tế và rửa tay bằng xà phòng trước cũng như sau khi tiếp xúc với bé.

Bên cạnh đó, không gian phòng nghỉ của trẻ cần có nhiệt độ mát mẻ, tránh gió lùa mạnh nhưng không được bưng bít quá kín khiến không khí ngột ngạt. Đồ dùng cá nhân của trẻ như khăn mặt, bát đĩa, cốc uống nước, chăn gối cần được dùng riêng và giặt giũ khử khuẩn thường xuyên bằng nước nóng hoặc phơi dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm bệnh tồn lưu.

Vệ sinh cơ thể và chăm sóc bọng nước an toàn

Quan niệm dân gian kiêng nước và kiêng tắm hoàn toàn khi trẻ bị thủy đậu là sai lầm, bởi mồ hôi và chất bẩn tích tụ có thể dẫn đến nhiễm trùng da thứ phát. Ba mẹ nên tắm nhanh cho trẻ bằng nước ấm sạch trong phòng kín gió mỗi ngày một lần. Khi tắm, thao tác phải hết sức nhẹ nhàng, không chà xát mạnh làm vỡ các bọng nước trên da, sau đó dùng khăn xô mềm thấm khô người rồi mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton thấm hút tốt.

Để giảm cảm giác ngứa ngáy dữ dội khiến trẻ quấy khóc và cào gãi, phụ huynh nên cắt tỉa móng tay gọn gàng hoặc cho trẻ sơ sinh mang bao tay mềm. Khi các nốt đậu bị vỡ, có thể sát trùng nhẹ bằng dung dịch chuyên dụng theo hướng dẫn của nhân viên y tế để hạn chế nguy cơ hình thành sẹo lõm và bội nhiễm vi khuẩn. Không tự ý đắp các loại lá cây, thuốc bột tự chế lên tổn thương hở.

Bổ sung dinh dưỡng và nước uống hỗ trợ hồi phục

Trong giai đoạn sốt và mọc ban, cơ thể trẻ rất dễ mất nước và mệt mỏi, do đó việc bù nước đầy đủ là ưu tiên quan trọng. Ba mẹ nên khuyến khích trẻ uống nhiều nước lọc, dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ, nước canh thanh đạm hoặc các loại nước ép trái cây tươi giàu vitamin C để nâng cao sức đề kháng.

Về bữa ăn, các nốt phỏng rạ có thể xuất hiện trong khoang miệng làm trẻ đau rát, chán ăn và bỏ bữa. Phụ huynh nên chuẩn bị các món ăn dạng mềm, lỏng, thanh đạm như cháo thịt nạc, súp gà nấu rau củ và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Cần tránh các thực phẩm quá mặn, cay nóng hoặc quá chua vì dễ kích ứng niêm mạc miệng, đồng thời hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ gây khó tiêu hóa cho hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ.

Hạ sốt đúng cách và theo dõi các dấu hiệu cảnh báo

Khi trẻ bị sốt, ba mẹ có thể chườm ấm ở các vị trí nách, bẹn và cho trẻ uống thuốc hạ sốt chứa hoạt chất paracetamol theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không bao giờ sử dụng aspirin hoặc các chế phẩm chứa aspirin để hạ sốt cho trẻ em và thanh thiếu niên bị thủy đậu, do nguy cơ gây ra hội chứng Reye, một bệnh lý tổn thương não và gan cấp tính vô cùng nguy hiểm.

Trong quá trình chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần liên tục theo dõi sát sao nhiệt độ và thể trạng của bé. Hãy đưa trẻ đến ngay các bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường như sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc, li bì, khó đánh thức, co giật, khó thở, thở gấp, ho nhiều, hoặc vùng da quanh các nốt bọng nước trở nên sưng đỏ tấy, chảy mủ và đau nhức dữ dội.

Lưu ý an toàn

Thông tin chăm sóc trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo phổ quát, không thay thế cho chỉ định hoặc phác đồ chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa nhi. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hay thuốc bôi chứa corticoid để điều trị cho trẻ tại nhà khi chưa có ý kiến chuyên môn. Khi trẻ xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng da hoặc suy giảm tri giác, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Chăm sóc trẻ bị thủy đậu đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh từ phụ huynh. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường về sốt, tri giác hoặc nốt phỏng mụn mủ, ba mẹ không nên chần chừ mà cần nhanh chóng đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, giúp trẻ sớm hồi phục hoàn toàn.