Nguyên nhân bà bầu nằm nghiêng bên trái bị khó thở và cách xử trí

Bà bầu nằm nghiêng bên trái bị khó thở là gì?

Hiện tượng khó thở khi nằm nghiêng bên trái ở phụ nữ mang thai là tình trạng lồng ngực cảm thấy bị đè nén, không hít sâu được hoặc cảm thấy tim đập dồn dập sau khi chuyển sang tư thế này. Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ trải qua những biến đổi lớn về giải phẫu và tuần hoàn. Thể tích máu tăng lên, nhu cầu oxy tăng cao, đồng thời cơ hoành bị đẩy lên khoảng bốn centimet do tử cung phát triển. Khi nằm nghiêng sang một bên cố định mà không có điểm tựa nâng đỡ phần bụng hoặc lưng, toàn bộ trọng lượng tử cung có thể dồn ép cục bộ lên cơ hoành và các nhóm cơ liên sườn. Điều này làm hạn chế biên độ giãn nở của phổi tại thời điểm hít vào, tạo ra cảm giác khó thở tạm thời. Mặc dù phần lớn trường hợp liên quan đến cơ học và tư thế, hiện tượng này cũng cần được theo dõi để phân biệt với các bệnh lý tim mạch hay hô hấp tiềm ẩn.

Áp lực từ tử cung đè nén lên cơ hoành và lồng ngực

Trong giai đoạn bụng bầu ngày càng lớn, đáy tử cung dâng cao chèn ép trực tiếp vào cơ hoành, làm giảm thể tích của khoang lồng ngực. Khi mẹ bầu nằm nghiêng hoàn toàn sang bên trái, các cơ quan trong ổ bụng cùng khối lượng thai nhi và nước ối có xu hướng trượt nghiêng theo trọng lực. Sự dồn dịch này tạo áp lực cơ học lên phần dưới cơ hoành bên trái và mạng sườn, khiến phổi không thể mở rộng trọn vẹn khi hít sâu.

Bên cạnh đó, việc các hormone thai kỳ như progesterone làm giãn các cơ trơn và dây chằng cũng khiến khung xương sườn dễ cảm thấy căng tức hơn khi chịu lực tỳ đè kéo dài. Nếu mẹ bầu nằm gập người hoặc cuộn tròn quá mức, thể tích lồng ngực càng bị thu hẹp, dẫn đến cảm giác ngột ngạt và thở dốc sau vài phút nằm yên.

Tác động của vị trí giải phẫu tim và tuần hoàn lồng ngực

Về mặt giải phẫu, quả tim nằm hơi lệch về phía bên trái của lồng ngực. Khi nằm nghiêng về bên trái, trọng lực khiến tim dịch chuyển nhẹ và áp sát hơn vào thành ngực phía trước. Ở một số mẹ bầu nhạy cảm hoặc có thể trạng nhỏ nhắn, sự tiếp xúc này có thể kích thích các thụ cảm thể thần kinh tại thành ngực, gây cảm giác tim đập mạnh hơn, hồi hộp hoặc tức ngực nhẹ.

Cảm giác đánh trống ngực này thường bị nhầm lẫn với hiện tượng khó thở hoặc làm tăng cảm giác ngột ngạt. Hơn nữa, thể tích máu lưu thông của thai phụ trong thai kỳ tăng từ bốn mươi đến năm mươi phần trăm so với bình thường, buộc tim phải hoạt động với công suất lớn hơn. Khi tư thế nằm tạo cảm giác bất an hoặc tức vùng trước tim, nhịp thở của mẹ bầu có thể trở nên nông và nhanh hơn, làm cảm giác khó thở thêm rõ rệt.

Hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản và co thắt cơ liên sườn

Dạ dày của người nằm nghiêng nhiều hơn về bên trái của khoang bụng. Dưới tác động của nội tiết tố thai kỳ làm giãn cơ thắt thực quản dưới kết hợp với sức ép từ thai nhi, dịch vị dạ dày rất dễ trào ngược lên ống thực quản. Cơn trào ngược có thể gây cảm giác nóng rát, nghẹn tức ở vùng xương ức và họng, khiến nhiều thai phụ ngỡ rằng mình đang bị khó thở hoặc hụt hơi khi nằm nghiêng.

Ngoài ra, tư thế nằm nghiêng trái không đúng cách như tỳ đè cánh tay hoặc vẹo cột sống cổ có thể gây căng cứng các nhóm cơ liên sườn và cơ vai ngực. Khi các cơ hô hấp phụ bị căng cứng, động tác hít thở sâu trở nên khó khăn và gây tức nhói, làm mẹ bầu có xu hướng thở nông và cảm thấy thiếu oxy.

Các cách điều chỉnh tư thế ngủ giúp mẹ bầu thoải mái và dễ thở

Để khắc phục tình trạng này, mẹ bầu không nhất thiết phải gượng ép duy trì một tư thế nghiêng trái hoàn toàn suốt đêm. Việc sử dụng các loại gối ôm chữ U hoặc gối hỗ trợ bà bầu chuyên dụng là giải pháp rất hiệu quả. Thai phụ nên đặt một chiếc gối dưới bụng để nâng đỡ trọng lượng thai nhi, một gối kẹp giữa hai đầu gối nhằm giữ thẳng trục xương chậu và một gối mỏng sau lưng để hơi ngửa người một góc ba mươi độ so với mặt giường.

Tư thế nghiêng bán phần này vừa giải phóng áp lực cho tĩnh mạch chủ dưới, vừa giúp lồng ngực không bị đè nặng. Nếu cảm thấy quá khó thở ở bên trái, mẹ bầu hoàn toàn có thể luân phiên xoay sang nằm nghiêng bên phải trong khoảng thời gian ngắn hoặc kê cao đầu và vai khoảng mười lăm đến hai mươi centimet để cơ hoành hạ xuống dễ dàng hơn.

Thời điểm cần thăm khám y tế khi khó thở khi nằm

Mặc dù khó thở nhẹ khi nằm nghiêng thường là hiện tượng sinh lý do cơ học, thai phụ tuyệt đối không nên chủ quan nếu cảm giác khó thở diễn tiến nặng dần hoặc không thuyên giảm khi thay đổi tư thế. Mẹ bầu cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản hoặc hô hấp, tim mạch khi xuất hiện khó thở đột ngột, thở rít, đau thắt ngực lan ra vai hoặc cánh tay.

Các biểu hiện khác như tím tái môi đầu chi, ho ra máu, chóng mặt, ngất xỉu hoặc phù nề chân tay tăng nhanh bất thường cũng là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành nghe tim phổi, đo điện tâm đồ hoặc siêu âm để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng như thuyên tắc phổi, tiền sản giật, hen suyễn kịch phát hoặc bệnh cơ tim thai kỳ nhằm bảo vệ an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng các loại thuốc giãn phế quản, thuốc an thần hoặc thảo dược chống khó thở khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa sản khoa. Khi gặp bất kỳ triệu chứng khó thở kéo dài hoặc kèm theo đau ngực, thai phụ cần được nhân viên y tế thăm khám trực tiếp để đảm bảo thai kỳ an toàn.

Tóm tắt

Tình trạng bà bầu nằm nghiêng bên trái bị khó thở phần lớn bắt nguồn từ áp lực tử cung lên cơ hoành và sự nhạy cảm của lồng ngực đối với tư thế nằm. Bằng cách sử dụng gối kê hỗ trợ hợp lý và linh hoạt thay đổi tư thế ngủ, mẹ bầu có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và chủ động trao đổi với bác sĩ để có một thai kỳ khỏe mạnh.