Bà bầu có dùng được omega 3 không và những lợi ích quan trọng với thai kỳ

Bà bầu có dùng được omega 3 không là gì?

Omega 3 là nhóm axit béo không no đa nối đôi đóng vai trò thiết yếu đối với sinh lý con người, bao gồm ba dạng chính là axit alpha linolenic viết tắt là ALA, axit eicosapentaenoic viết tắt là EPA và axit docosahexaenoic viết tắt là DHA. Trong số này, DHA và EPA là hai thành phần có hoạt tính sinh học quan trọng nhất đối với sản khoa và dinh dưỡng thai kỳ.

Do cơ thể phụ nữ mang thai không thể tự sản xuất đủ lượng omega 3 cần thiết, việc tiếp nhận dưỡng chất này phụ thuộc hoàn toàn vào khẩu phần ăn hàng ngày hoặc các viên uống bổ trợ. Khi được dung nạp, các phân tử axit béo sẽ đi qua hàng rào nhau thai để nuôi dưỡng thai nhi, đồng thời tham gia vào các cơ chế chống oxy hóa, điều hòa huyết động và nâng đỡ hệ thống miễn dịch cho người mẹ trong suốt chín tháng mang thai.

Vai trò của DHA đối với sự phát triển thần kinh và thị giác thai nhi

Trong nhóm axit béo omega 3, axit docosahexaenoic hay DHA là thành phần cấu tạo chính của màng tế bào thần kinh và võng mạc mắt. Khi người mẹ mang thai, nhu cầu DHA tăng lên đáng kể nhằm đáp ứng tiến trình nhân đôi tế bào não và hình thành các kết nối thần kinh phức tạp của thai nhi.

Giai đoạn ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ là thời điểm hệ thần kinh trung ương cùng thị lực của em bé tăng trưởng với tốc độ mạnh mẽ nhất. Cung cấp đủ DHA trong giai đoạn này hỗ trợ thai nhi phát triển phản xạ thị giác, thị lực ban đầu và đặt nền tảng thuận lợi cho khả năng tư duy, phối hợp vận động sau khi chào đời. Nếu cơ thể mẹ thiếu hụt nguồn chất béo thiết yếu này, thai nhi buộc phải huy động dự trữ sẵn có từ người mẹ, từ đó dễ khiến thể trạng người mẹ bị suy giảm.

Tác động tích cực của omega 3 đối với thể trạng và tâm lý người mẹ

Bên cạnh lợi ích cho em bé, axit béo omega 3, đặc biệt là axit eicosapentaenoic hay EPA, đem lại nhiều tác động tích cực cho sức khỏe người mẹ. EPA tham gia vào quá trình điều hòa trương lực mạch máu, hỗ trợ duy trì huyết áp ổn định và giảm các phản ứng viêm toàn thân trong cơ thể thai phụ.

Nhiều ghi nhận y khoa cho thấy duy trì lượng omega 3 đầy đủ giúp cải thiện tuần hoàn nhau thai, hỗ trợ quá trình vận chuyển dưỡng chất nuôi dưỡng bào thai liên tục. Ngoài ra, việc cân bằng các axit béo này còn có tác động tích cực lên nồng độ chất dẫn truyền thần kinh tại não bộ, giúp thai phụ ổn định tâm trạng, hạn chế các cảm xúc tiêu cực và hỗ trợ giảm bớt nguy cơ gặp hội chứng trầm cảm trong thai kỳ cũng như giai đoạn sau sinh.

Nguồn thực phẩm giàu omega 3 thích hợp cho chế độ ăn thai kỳ

Chế độ ăn uống cân đối luôn là nền tảng an toàn hàng đầu để phụ nữ mang thai hấp thu omega 3 tự nhiên. Mẹ bầu có thể tăng cường sử dụng các loại cá béo có nguy cơ tích tụ thủy ngân thấp như cá hồi nước lạnh, cá mòi, cá trích hoặc cá cơm vào thực đơn mỗi tuần.

Đối với nguồn gốc thực vật, hạt chia, hạt lanh, hạt óc chó, dầu hạt cải và đậu nành chứa lượng axit alpha linolenic dồi dào, có thể chuyển hóa một phần thành DHA và EPA trong cơ thể. Khi chế biến thực phẩm từ cá biển, thai phụ cần nấu chín hoàn toàn, tuyệt đối không ăn đồ sống hoặc gỏi cá để phòng tránh nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria và ký sinh trùng đường tiêu hóa gây ảnh hưởng đến thai nhi.

Nguyên tắc lựa chọn và thời điểm bổ sung omega 3 an toàn

Bổ sung omega 3 có thể duy trì xuyên suốt từ trước khi thụ thai, trong các giai đoạn thai kỳ cho đến thời kỳ cho con bú. Tuy nhiên, việc tự ý lựa chọn hoặc tăng liều chế phẩm viên uống chứa omega 3 mà không có chỉ định từ nhân viên y tế là điều cần tránh.

Thai phụ nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa sản hoặc chuyên gia dinh dưỡng để chọn lựa loại sản phẩm có chứng nhận tinh khiết, loại bỏ hoàn toàn kim loại nặng như chì và thủy ngân. Đồng thời, cần xem xét tỷ lệ giữa DHA và EPA trong từng sản phẩm để phù hợp với từng tam cá nguyệt, tránh nhầm lẫn giữa dầu cá thông thường với dầu gan cá vì dầu gan cá có chứa lượng vitamin A cao dễ vượt ngưỡng an toàn.

Lưu ý an toàn

Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng các sản phẩm dầu gan cá vì hàm lượng vitamin A dạng retinol quá cao có thể gây nguy cơ dị tật thai nhi. Những thai phụ có tiền sử rối loạn đông máu, đang sử dụng thuốc chống đông hoặc chuẩn bị bước vào cuộc phẫu thuật lấy thai cần thông báo cho bác sĩ điều trị để điều chỉnh việc dùng omega 3 kịp thời. Không mua các loại viên uống trôi nổi chưa qua kiểm định hàm lượng thủy ngân.

Tóm tắt

Omega 3 đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ sức khỏe thai phụ và nuôi dưỡng sự phát triển toàn diện của thai nhi. Việc bổ sung hoạt chất này cần được tiến hành khoa học, ưu tiên nguồn thực phẩm tươi sạch và luôn có sự định hướng từ bác sĩ chuyên khoa phụ sản để đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và bé.