Bà bầu bị ho mọc tóc tháng thứ mấy và cách xử trí

Bà bầu bị ho mọc tóc là gì?

Ho mọc tóc là thuật ngữ dân gian mô tả tình trạng phụ nữ mang thai bị ho dai dẳng, thường xuất hiện vào giai đoạn giữa thai kỳ, khoảng từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6. Dân gian thường liên kết thời điểm này với việc thai nhi bắt đầu mọc tóc và lông tơ. Tuy nhiên, theo khoa học y khoa, tóc thai nhi nằm hoàn toàn trong bọc ối và không thể cọ xát hay kích ứng niêm mạc họng của mẹ.

Bản chất của các cơn ho trong giai đoạn này bắt nguồn từ sự biến đổi nội tiết tố thai kỳ làm sung huyết niêm mạc mũi họng, suy giảm nhẹ khả năng miễn dịch hoặc ảnh hưởng từ hội chứng trào ngược dạ dày thực quản khi tử cung to dần. Việc nhận diện đúng bản chất giúp mẹ bầu tránh tâm lý chủ quan hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng.

Khái niệm ho mọc tóc và thời điểm thường gặp trong thai kỳ

Trong quan niệm dân gian, nhiều người cho rằng khi thai nhi bắt đầu mọc tóc, lông tơ sẽ kích thích khiến mẹ bầu bị ngứa cổ họng và phát sinh những cơn ho dai dẳng. Dân gian thường gọi đây là tình trạng ho mọc tóc và truyền tai nhau như một phản xạ tự nhiên của thai kỳ. Hiện tượng này thường được ghi nhận nhiều nhất từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 của thai kỳ, tương đương khoảng tuần thai thứ 14 đến tuần 27, giai đoạn tam cá nguyệt thứ hai.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa hiện đại, sợi tóc của thai nhi nằm hoàn toàn bên trong túi ối và được màng ối bảo vệ tuyệt đối. Do đó, lông tóc thai nhi hoàn toàn không thể tiếp xúc hay cọ xát vào niêm mạc đường hô hấp của mẹ để gây ngứa hay kích ứng họng. Cách gọi này thực chất là sự trùng hợp ngẫu nhiên về mặt thời gian giữa các mốc phát triển sinh học của thai nhi và những biến đổi miễn dịch, thể chất ở cơ thể người mẹ.

Nguyên nhân y khoa thực sự gây ho ở phụ nữ mang thai

Hiện tượng ho ở phụ nữ mang thai trong giai đoạn tam cá nguyệt thứ hai xuất phát từ các thay đổi sinh lý và bệnh lý rõ ràng. Khi mang thai, nồng độ progesterone và estrogen tăng cao làm sưng phù niêm mạc đường hô hấp, khiến mũi tiết nhiều dịch nhầy hơn và dễ chảy xuống thành sau họng gây ho khan hoặc ho có đờm. Bên cạnh đó, hệ miễn dịch của người mẹ biến đổi tự nhiên để dung nạp thai nhi, khiến cơ thể dễ nhiễm virus cảm cúm, viêm họng, viêm mũi dị ứng hoặc viêm phế quản.

Một nguyên nhân phổ biến khác là hội chứng trào ngược dạ dày thực quản. Tử cung ngày càng mở rộng đẩy dạ dày lên cao, kết hợp cùng sự giãn cơ thắt thực quản dưới dưới tác động của nội tiết tố, làm acid dịch vị dễ trào ngược lên vùng họng. Acid kích thích mạnh vào niêm mạc thanh quản và họng gây cảm giác rát buốt, ngứa ngáy và tạo thành những cơn ho dữ dội, đặc biệt là khi nằm ngủ hoặc sau khi ăn no.

Biểu hiện thường gặp và mức độ ảnh hưởng của cơn ho

Cơn ho ở thai phụ thường biểu hiện qua cảm giác ngứa râm ran vùng cổ họng, rát họng, ho khan từng cơn hoặc ho có đờm loãng. Ở người bị trào ngược dạ dày, cơn ho thường đi kèm cảm giác nóng rát xương ức, ợ chua, nghẹn cổ. Nếu do nhiễm trùng đường hô hấp, thai phụ có thể thấy nghẹt mũi, hắt hơi hoặc mệt mỏi nhẹ.

Mặc dù ho nhẹ ít gây nguy hiểm trực tiếp cho thai nhi nhờ lớp nước ối bảo vệ, nhưng ho dữ dội, liên tục kéo dài có thể làm tăng áp lực ổ bụng, kích thích co bóp tử cung bất thường. Ho đêm làm thai phụ mất ngủ kéo dài, chán ăn, kiệt sức và ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát triển của thai kỳ. Do đó, việc theo dõi sát mức độ và tần suất của các cơn ho là vô cùng cần thiết.

Biện pháp chăm sóc và hỗ trợ giảm ho an toàn tại nhà

Để làm dịu cảm giác khó chịu ở đường thở mà vẫn đảm bảo an toàn cho thai kỳ, mẹ bầu nên áp dụng các biện pháp hỗ trợ tự nhiên. Súc miệng họng bằng nước muối sinh lý ấm mỗi ngày giúp làm sạch dịch nhầy, sát khuẩn và giảm sưng nề niêm mạc họng. Uống nhiều nước ấm, có thể dùng một lượng nhỏ nước ấm pha mật ong và vài lát chanh tươi hoặc ngậm gừng tươi ấm để giảm bớt phản xạ ho.

Bên cạnh đó, thai phụ cần chú ý giữ ấm vùng cổ ngực khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm phòng điều hòa. Sử dụng máy tạo độ ẩm không khí trong phòng ngủ giúp niêm mạc mũi họng không bị khô rát. Đối với trường hợp có triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản, mẹ bầu nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày, không ăn quá no, tránh nằm ngay sau khi ăn ít nhất 2 giờ và kê cao đầu giường khi ngủ để hạn chế dịch acid trào lên cổ họng.

Thời điểm thai phụ cần đến cơ sở y tế thăm khám

Thai phụ không được chủ quan coi mọi cơn ho chỉ là phản xạ mọc tóc đơn thuần. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản hoặc tai mũi họng khi cơn ho kéo dài trên 7 ngày không thuyên giảm. Thăm khám sớm giúp bác sĩ phân biệt rõ nguyên nhân ho do dị ứng, viêm xoang, trào ngược hay nhiễm trùng để có phác đồ can thiệp an toàn.

Đặc biệt, mẹ bầu cần đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng như sốt cao liên tục, ho ra đờm đặc màu xanh vàng hoặc ho lẫn máu, đau tức ngực, khó thở, thở rít. Ngoài ra, nếu các cơn ho dồn dập kèm theo đau thắt vùng bụng dưới, gò cứng bụng hoặc ra máu âm đạo bất thường, thai phụ phải được bác sĩ sản khoa thăm khám khẩn cấp để ngăn chặn nguy cơ động thai hoặc sinh non.

Lưu ý an toàn

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay các loại siro ho khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Mọi can thiệp điều trị cần được cân nhắc kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa sản hoặc tai mũi họng để đảm bảo không gây độc tính cho sự phát triển của thai nhi.

Tóm tắt

Hiện tượng ho mọc tóc khi mang thai thực chất là quan niệm dân gian phản ánh tình trạng ho trùng thời điểm thai nhi phát triển mạnh mẽ. Xác định đúng nguyên nhân tai mũi họng hoặc tiêu hóa giúp thai phụ có hướng can thiệp an toàn, bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của cả mẹ và bé.