Bà bầu bị ho 3 tháng giữa phải làm sao để cải thiện
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ho trong tam cá nguyệt thứ hai là tình trạng khá phổ biến do hệ miễn dịch thay đổi, niêm mạc đường hô hấp nhạy cảm hơn hoặc do trào ngược dạ dày thực quản khi tử cung lớn dần. Nhiều thai phụ lo lắng phản xạ ho mạnh có thể gây co bóp tử cung hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Để cải thiện an toàn, mẹ bầu nên ưu tiên các biện pháp chăm sóc tại nhà như súc họng nước muối sinh lý, uống nước ấm, sử dụng mật ong hoặc quất chưng và giữ ấm đường thở. Đặc biệt, thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc giảm ho hay thuốc kháng viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Bà bầu bị ho 3 tháng giữa là gì?
Mang thai 3 tháng giữa, hay còn gọi là tam cá nguyệt thứ hai, kéo dài từ tuần thứ 13 đến tuần thứ 27 của thai kỳ. Giai đoạn này thai nhi bước vào thời kỳ phát triển nhanh về kích thước và hoàn thiện các cơ quan quan trọng. Mặc dù nguy cơ sảy thai đã giảm so với 3 tháng đầu, phản xạ ho kéo dài hoặc ho dữ dội vẫn có thể gây áp lực lên vùng bụng dưới, làm mẹ bầu mệt mỏi, khó ngủ và đau tức cơ ngực. Nguyên nhân gây ho ở giai đoạn này rất đa dạng, bao gồm cảm lạnh thông thường, viêm họng do vi rút, viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc do trào ngược dịch vị khi tử cung ngày một to chèn ép lên dạ dày. Việc nhận biết đúng tính chất cơn ho và nguồn gốc khởi phát giúp mẹ bầu có hướng chăm sóc phù hợp, hạn chế tối đa rủi ro cho sức khỏe bản thân và thai nhi.
Nguyên nhân phổ biến khiến thai phụ bị ho trong 3 tháng giữa
Tình trạng ho ở phụ nữ mang thai tam cá nguyệt thứ hai thường bắt nguồn từ nhiều yếu tố kết hợp. Trước hết, sự thay đổi nồng độ nội tiết tố estrogen và progesterone làm niêm mạc đường hô hấp trên dễ xung huyết, tăng tiết chất nhầy, dẫn đến hội chứng chảy dịch mũi sau gây kích thích họng. Thứ hai, hệ thống miễn dịch của mẹ bầu biến đổi tự nhiên để cơ thể thích nghi với thai nhi, vô tình tạo điều kiện cho vi rút gây cảm cúm và vi khuẩn đường hô hấp dễ xâm nhập hơn. Ngoài ra, kích thước tử cung lớn dần bắt đầu đẩy dạ dày lên phía trên, làm lỏng cơ thắt thực quản dưới và kích hoạt hiện tượng trào ngược axit dạ dày thực quản. Axit trào ngược lên thanh quản thường gây ra các cơn ho khan dai dẳng, ngứa cổ họng, nhất là khi nằm ngửa hoặc sau bữa ăn no. Môi trường sống khô lạnh hoặc tiếp xúc với khói bụi, phấn hoa cũng là tác nhân kích ứng khiến cơn ho bùng phát dữ dội hơn.
Cơn ho kéo dài ở tam cá nguyệt thứ hai ảnh hưởng thế nào đến thai kỳ
Những cơn ho nhẹ do cảm lạnh thông thường thường không gây nguy hiểm trực tiếp cho thai nhi nhờ được nước ối và cơ tử cung bảo vệ chắc chắn. Tuy nhiên, nếu cơn ho kéo dài dai dẳng, ho theo từng cơn co thắt dữ dội, thai phụ sẽ phải chịu áp lực đáng kể lên thành bụng và đáy chậu. Sự gia tăng áp lực ổ bụng liên tục có thể kích thích các cơn co thắt tử cung bất thường, làm tăng nguy cơ động thai hoặc sinh non ở những người có cổ tử cung ngắn. Bên cạnh đó, ho liên tục khiến người mẹ mất ngủ kéo dài, suy nhược cơ thể, chán ăn và thiếu oxy thoáng qua, gián tiếp cản trở quá trình cung cấp dưỡng chất cho thai nhi đang lớn. Ngoài ra, ho kèm theo sốt cao hay nhiễm trùng phế quản phổi không được can thiệp y tế có thể làm tăng thân nhiệt người mẹ, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai.
Các biện pháp tự nhiên giúp làm dịu họng và giảm ho tại nhà
Trong giai đoạn mang thai 3 tháng giữa, ưu tiên hàng đầu là các giải pháp làm dịu niêm mạc lành tính, không can thiệp bằng dược chất khi chưa cần thiết. Thai phụ nên duy trì thói quen súc miệng và súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% từ 3 đến 4 lần mỗi ngày để sát khuẩn nhẹ và làm loãng dịch nhầy. Uống nhiều nước ấm, trà hoa cúc hoặc nước gừng ấm thêm vài giọt nước cốt chanh giúp giữ ẩm niêm mạc họng hiệu quả. Các biện pháp làm dịu cổ họng từ dân gian như quất hấp mật ong hoặc quả lê hấp đường phèn giúp làm ẩm niêm mạc và giảm ngứa rát cổ hiệu quả. Đồng thời, mẹ bầu nên sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ, kê cao gối khi nằm để hạn chế axit dạ dày trào ngược và dịch mũi chảy xuống họng. Tránh xa hoàn toàn khói thuốc lá, hóa chất tẩy rửa nồng mùi và giữ ấm vùng cổ ngực khi nhiệt độ thay đổi đột ngột.
Nguyên tắc sử dụng thuốc an toàn cho bà bầu bị ho
Nguyên tắc bất biến trong điều trị ho cho phụ nữ mang thai là không tự ý mua và dùng bất kỳ loại thuốc nào mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa sản hoặc chuyên khoa tai mũi họng. Rất nhiều loại thuốc trị ho thông thường trên thị trường chứa các hoạt chất như dextromethorphan, codein hoặc các thuốc kháng histamin thế hệ cũ có thể qua hàng rào nhau thai hoặc gây ức chế hô hấp. Thuốc kháng sinh chỉ được bác sĩ kê đơn khi có bằng chứng rõ ràng về nhiễm khuẩn đường hô hấp như viêm họng mủ, viêm phế quản hoặc viêm xoang do vi khuẩn, với những nhóm kháng sinh được chứng minh an toàn trong thai kỳ như amoxicillin hay cephalosporin. Nếu mẹ bầu bị ho do trào ngược dạ dày, bác sĩ có thể cân nhắc các nhóm thuốc kháng axit trung hòa dịch vị an toàn cho bà bầu. Việc tự ý dùng siro ho hay kẹo ngậm thảo dược không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nguy cơ chứa các thành phần kích thích co bóp tử cung.
Những dấu hiệu cảnh báo mẹ bầu cần đến bệnh viện khám ngay
Thai phụ tuyệt đối không nên chủ quan nếu cơn ho không đơn thuần là cảm lạnh nhẹ thoáng qua mà đi kèm các triệu chứng báo động toàn thân. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện tình trạng ho kéo dài trên 7 ngày không thuyên giảm, ho kèm sốt cao trên 38,5 độ C không hạ hoặc ho khạc ra đờm đặc màu xanh vàng, đờm lẫn vệt máu tươi. Đặc biệt, nếu cơn ho dồn dập khiến mẹ bầu cảm thấy khó thở, thở rít, đau nhói ngực dữ dội hoặc tím tái đầu ngón tay, đây có thể là dấu hiệu của viêm phổi, viêm phế quản co thắt hoặc thuyên tắc mạch. Về mặt sản khoa, bất kỳ triệu chứng ho dữ dội nào kéo theo đau thắt bụng dưới từng cơn, ra máu âm đạo bất thường hoặc rỉ dịch ối đều là dấu hiệu cấp cứu cần được can thiệp y khoa khẩn cấp nhằm bảo vệ toàn vẹn thai kỳ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y khoa đại chúng và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Cơ địa của từng mẹ bầu trong thai kỳ là khác nhau, mức độ nhạy cảm với các loại thảo dược hay thuốc điều trị đều đòi hỏi sự theo dõi sát sao. Phụ nữ mang thai không tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ liều lượng, không tự ý mua kháng sinh hay thuốc giảm ho không kê đơn. Khi triệu chứng ho kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đến giấc ngủ và thể trạng, thai phụ cần thăm khám trực tiếp tại chuyên khoa sản hoặc chuyên khoa tai mũi họng để được hướng dẫn chính xác.
Tóm tắt
Ho trong 3 tháng giữa thai kỳ phần lớn có thể kiểm soát tốt nếu người mẹ hiểu đúng nguyên nhân và chăm sóc đúng cách. Bằng việc kết hợp nghỉ ngơi, giữ ấm, áp dụng các biện pháp làm dịu cổ họng tự nhiên và chủ động thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường, thai phụ hoàn toàn có thể vượt qua cơn ho an toàn, đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh cho cả mẹ và bé.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bà bầu bị ho nhiều có làm sảy thai hoặc sinh non không?
Cơn ho thông thường do cảm cúm nhẹ không gây sảy thai. Tuy nhiên, nếu ho dữ dội kéo dài sẽ làm tăng áp lực ổ bụng, kích thích cơn co tử cung, tiềm ẩn nguy cơ dọa sinh non. Mẹ bầu nên đi khám để xử trí sớm.
Phụ nữ mang thai 3 tháng giữa có được uống mật ong hấp quất không?
Mật ong hấp quất là phương pháp tự nhiên an toàn giúp làm dịu niêm mạc họng và giảm kích ứng. Tuy nhiên, thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ cần thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tăng đường huyết.
Bà bầu bị ho có nên tự mua siro ho thảo dược ngoài tiệm thuốc không?
Thai phụ không nên tự ý mua siro ho dù là thảo dược khi chưa có tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Một số sản phẩm chứa cồn, lượng đường cao hoặc các loại thảo mộc có nguy cơ kích thích tử cung co bóp không an toàn.
Ho do trào ngược dạ dày khi mang thai có đặc điểm gì nhận biết?
Ho do trào ngược thường là ho khan, ngứa họng, xuất hiện nhiều hơn sau khi ăn no hoặc khi nằm ngửa, kèm theo cảm giác ợ nóng, ợ chua và rát vùng sau xương ức do dịch vị kích thích thanh quản.
Thai phụ bị ho có đờm xanh hoặc vàng cần xử trí như thế nào?
Ho ra đờm màu xanh hoặc vàng thường là dấu hiệu của tình trạng nhiễm khuẩn đường hô hấp. Mẹ bầu cần đến cơ sở y tế để được khám phổi, tai mũi họng và chỉ định kháng sinh an toàn phù hợp nếu cần thiết.
