Ai không nên uống Aspirin? Công dụng và tác dụng phụ khi dùng

Ai không nên uống aspirin là gì?

Aspirin, hay acid acetylsalicylic, là thuốc giảm đau, hạ sốt, kháng viêm không steroid và có đặc tính chống kết tập tiểu cầu. Hoạt chất này tác động lên enzym cyclooxygenase, từ đó làm giảm tổng hợp prostaglandin gây viêm đau, đồng thời ức chế tạo thromboxane A2 ở tiểu cầu để ngăn ngừa cục máu đông.

Do cơ chế tác động kép lên hệ viêm và chức năng đông máu, Aspirin mang lại lợi ích điều trị lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc dùng thuốc đòi hỏi phải cân nhắc giữa hiệu quả phòng ngừa biến cố mạch máu và nguy cơ xuất huyết, đặc biệt ở những người có bệnh nền mạn tính.

Công dụng chính của Aspirin trong y khoa

Aspirin, hay acid acetylsalicylic, là hoạt chất thuộc nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Ở liều thông thường, thuốc có tác dụng hạ sốt, giảm đau nhẹ đến vừa như đau đầu, đau răng, đau cơ và chống viêm trong các bệnh lý thoái hóa khớp hay viêm khớp.

Bên cạnh đó, Aspirin liều thấp còn được ứng dụng rộng rãi nhờ khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Nhờ cơ chế này, bác sĩ thường chỉ định thuốc trong dự phòng thứ phát các biến cố tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim tái phát và tai biến mạch máu não do thiếu máu cục bộ.

Những đối tượng không nên uống Aspirin

Người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng hoặc đang bị xuất huyết tiêu hóa tuyệt đối không nên dùng Aspirin. Hoạt chất này làm suy giảm lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc, gia tăng nguy cơ thủng dạ dày hoặc chảy máu ồ ạt.

Người mắc các rối loạn đông máu, bệnh máu khó đông (hemophilia), giảm tiểu cầu hoặc đang sử dụng các thuốc chống đông khác cũng thuộc nhóm chống chỉ định. Nguy cơ chảy máu nội tạng hoặc xuất huyết dưới da ở nhóm đối tượng này tăng lên rất cao khi tiếp xúc với Aspirin.

Trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi đang sốt do cảm cúm, thủy đậu hoặc nhiễm virus tuyệt đối tránh dùng Aspirin nhằm ngăn ngừa hội chứng Reye, tình trạng tổn thương não và thoái hóa mỡ gan cấp tính có tỷ lệ tử vong cao.

Người có tiền sử dị ứng, hen phế quản co thắt phế quản do thuốc chống viêm không steroid, phụ nữ mang thai ba tháng cuối và người suy gan, suy thận nặng cũng là những đối tượng không được tự ý sử dụng Aspirin.

Tác dụng phụ thường gặp khi dùng Aspirin

Tác dụng không mong muốn phổ biến nhất của Aspirin tập trung ở đường tiêu hóa, bao gồm ợ nóng, đầy bụng, buồn nôn, đau vùng thượng vị và cồn cào dạ dày. Trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến viêm loét trợt niêm mạc dạ dày hoặc xuất huyết tiêu hóa biểu hiện qua nôn ra máu hay đi ngoài phân đen.

Tác dụng chống đông của thuốc cũng khiến người dùng dễ bị chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc xuất hiện các vết bầm tím dưới da dù chỉ va chạm nhẹ. Ngoài ra, một số trường hợp có thể gặp phản ứng nổi mề đay, co thắt phế quản gây khó thở hoặc giảm chức năng thận khi dùng thuốc không đúng cách.

Tương tác thuốc cần chú ý khi sử dụng Aspirin

Aspirin có thể tương tác với nhiều thuốc điều trị khác. Khi phối hợp cùng các thuốc kháng đông máu như warfarin, heparin hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu khác, nguy cơ xuất huyết tăng lên rõ rệt.

Dùng chung Aspirin với các thuốc kháng viêm không steroid khác như ibuprofen hay naproxen làm gia tăng độc tính trên đường tiêu hóa và thận. Ngoài ra, thuốc còn có thể làm thay đổi nồng độ của methotrexate, thuốc điều trị đái tháo đường hoặc một số thuốc hạ huyết áp. Người bệnh cần thông báo đầy đủ danh sách thuốc đang sử dụng cho bác sĩ trước khi được kê đơn Aspirin.

Lưu ý an toàn

Không tự ý mua và sử dụng Aspirin dài ngày nếu chưa có chỉ định và đánh giá chuyên môn từ bác sĩ. Khi cần phẫu thuật hoặc nhổ răng, người bệnh phải thông báo cho nhân viên y tế về việc đang dùng Aspirin để có kế hoạch tạm ngừng thuốc an toàn, tránh biến chứng mất máu.

Tóm tắt

Aspirin mang lại nhiều giá trị trong chăm sóc sức khỏe nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro chảy máu và tổn thương tiêu hóa nghiêm trọng nếu dùng sai cách. Người bệnh cần trao đổi kỹ với bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi bắt đầu sử dụng, tuyệt đối không tự ý dùng kéo dài.