Ai không nên tiêm vắc xin Arexvy và những lưu ý an toàn quan trọng

Vắc xin Arexvy là gì?

Vắc xin Arexvy là chế phẩm sinh học được thiết kế để phòng ngừa bệnh viêm phổi và các biến chứng nhiễm trùng đường hô hấp dưới do virus hợp bào hô hấp RSV gây ra ở người cao tuổi. Vắc xin chứa kháng nguyên protein F tái tổ hợp dạng tiền hòa màng của virus kết hợp cùng hệ thống tá dược bổ trợ nhằm kích thích cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu và đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào mạnh mẽ.

Nhiễm virus RSV ở người lớn tuổi, đặc biệt là người có bệnh mạn tính tiềm ẩn, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp, đợt cấp viêm phế quản mạn tính và nhập viện điều trị. Dù mang lại lợi ích lớn trong giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh nặng, vắc xin Arexvy vẫn có những chỉ định, chống chỉ định và giới hạn an toàn chặt chẽ cần được bác sĩ tuân thủ nghiêm ngặt trong thực hành tiêm chủng lâm sàng.

Trường hợp chống chỉ định tuyệt đối không được tiêm Arexvy

Trường hợp chống chỉ định tuyệt đối quan trọng nhất của vắc xin Arexvy là những người có tiền sử phản ứng phản vệ hoặc dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần hoạt chất hoặc tá dược nào có trong vắc xin. Tá dược của Arexvy bao gồm hệ thống chất bổ trợ AS01E, do đó người từng có dị ứng rõ rệt với tá dược này cần thông báo chi tiết cho cán bộ tiêm chủng.

Khi xảy ra phản ứng quá mẫn nghiêm trọng trước đó, việc tái tiếp xúc với vắc xin có thể dẫn đến sốc phản vệ nguy hiểm đến tính mạng, biểu hiện bằng khó thở, tụt huyết áp, phù thanh quản hoặc phát ban toàn thân. Do đó, khám sàng lọc trước tiêm là bước bắt buộc nhằm loại trừ hoàn toàn nguy cơ sốc phản vệ ở các đối tượng có cơ địa quá mẫn đặc biệt.

Các đối tượng cần tạm hoãn hoặc cân nhắc kỹ trước khi tiêm

Những người đang mắc các bệnh lý nhiễm trùng cấp tính từ mức độ vừa đến nặng, hoặc đang có sốt cao cần tạm hoãn tiêm vắc xin Arexvy cho đến khi cơ thể hồi phục hoàn toàn. Việc hoãn tiêm giúp bác sĩ phân biệt rõ ràng giữa triệu chứng của bệnh sẵn có và phản ứng bất lợi sau tiêm, đồng thời đảm bảo hệ miễn dịch không bị quá tải.

Đối với người có bệnh lý nền mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường, suy tim, suy thận hoặc bệnh gan, vắc xin vẫn được khuyến nghị nhằm bảo vệ sức khỏe nhưng chỉ nên tiêm khi các bệnh lý này đang ở giai đoạn ổn định. Nếu bệnh nền đang trong đợt cấp hoặc tiến triển nặng, cần ưu tiên điều trị ổn định trước khi thực hiện tiêm chủng.

Nhóm đối tượng chưa thuộc phạm vi chỉ định sử dụng Arexvy

Vắc xin Arexvy được nghiên cứu và phê duyệt chỉ định chuyên biệt cho người lớn từ 60 tuổi trở lên nhằm ngăn ngừa bệnh đường hô hấp dưới do virus hợp bào hô hấp gây ra. Hiện tại, vắc xin này chưa được cấp phép sử dụng cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ đang trong thai kỳ.

Trong các thử nghiệm lâm sàng, dữ liệu an toàn của Arexvy trên phụ nữ mang thai chưa đủ để cấp phép sử dụng rộng rãi, khác với một số loại vắc xin RSV khác được phát triển riêng cho thai phụ nhằm truyền kháng thể thụ động cho thai nhi. Do đó, phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ có dự định mang thai trong thời gian gần không nên sử dụng vắc xin Arexvy khi chưa có khuyến cáo chuyên biệt từ cơ quan y tế.

Lưu ý cho người suy giảm miễn dịch và rối loạn đông máu

Người có tình trạng suy giảm miễn dịch bẩm sinh, nhiễm HIV, người đang điều trị hóa trị ung thư hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch liều cao cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá cẩn thận trước khi tiêm. Ở nhóm đối tượng này, vắc xin Arexvy nhìn chung không gây nguy cơ nhiễm bệnh do bản chất là vắc xin tái tổ hợp không chứa virus sống, tuy nhiên mức độ đáp ứng miễn dịch tạo kháng thể bảo vệ có thể thấp hơn đáng kể so với người bình thường.

Bên cạnh đó, người mắc chứng rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu hoặc đang dùng thuốc chống đông máu cần thận trọng vì kỹ thuật tiêm bắp có thể gây nguy cơ tụ máu hoặc chảy máu kéo dài tại vị trí tiêm. Nhân viên y tế cần sử dụng kim tiêm phù hợp và ấn giữ vị trí tiêm lâu hơn thông thường.

Theo dõi và chăm sóc sức khỏe sau khi tiêm vắc xin Arexvy

Sau khi tiêm vắc xin Arexvy, người được tiêm có thể gặp một số phản ứng phụ nhẹ đến trung bình như đau, sưng đỏ tại vị trí tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau khớp hoặc sốt nhẹ. Phần lớn các triệu chứng này xuất hiện trong vòng 24 đến 48 giờ đầu và tự biến mất sau 1 đến 3 ngày mà không để lại di chứng.

Để đảm bảo an toàn, người tiêm cần ở lại cơ sở y tế theo dõi ít nhất 30 phút nhằm kịp thời phát hiện và xử trí nếu xuất hiện phản ứng phản vệ sớm. Khi về nhà, người thân cần tiếp tục theo dõi thân nhiệt, nhịp thở và trạng thái tinh thần của người cao tuổi trong ít nhất 48 giờ tiếp theo. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, phát ban rầm rộ, chóng mặt nặng hoặc sốt cao liên tục không hạ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng và không thể thay thế cho quá trình khám sàng lọc trực tiếp của bác sĩ. Người dân tuyệt đối không tự ý quyết định tiêm phòng hoặc bỏ qua các cảnh báo y tế khi chưa được nhân viên chuyên môn tư vấn. Mọi tiền sử dị ứng thuốc, bệnh lý mạn tính và danh sách thuốc đang sử dụng phải được thông báo đầy đủ cho cơ sở tiêm chủng để đảm bảo an toàn tối đa.

Tóm tắt

Vắc xin Arexvy là bước tiến quan trọng trong phòng ngừa bệnh lý đường hô hấp dưới do virus RSV ở người lớn tuổi. Việc nắm rõ các trường hợp chống chỉ định và thận trọng giúp quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn, giảm thiểu phản ứng bất lợi và đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất. Người dân nên chủ động trao đổi tiền sử bệnh án với bác sĩ trước khi quyết định tiêm phòng.