5 cách phòng ngừa tai nạn điện hiệu quả trong sinh hoạt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tai nạn điện sinh hoạt là sự cố nguy hiểm có thể xảy ra bất ngờ tại mỗi gia đình. Dòng điện khi truyền qua cơ thể người có thể gây bỏng sâu, co giật cơ bắp và rối loạn nhịp tim đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Đa số sự cố bắt nguồn từ thiết bị xuống cấp, dây dẫn hở hoặc bất cẩn trong môi trường ẩm ướt.
Việc chủ động trang bị kiến thức an toàn điện và áp dụng các biện pháp phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân cùng những người thân yêu khỏi những rủi ro đáng tiếc.
Phòng ngừa tai nạn điện là gì?
Tai nạn điện xảy ra khi cơ thể con người tiếp xúc với nguồn điện hở và trở thành một phần của mạch điện kín. Dòng điện di chuyển qua các mô sinh ra nhiệt lượng lớn, phá hủy da, cơ bắp, mạch máu và hệ thần kinh ngoại biên. Đáng chú ý, dòng điện xoay chiều thông dụng có thể gây rối loạn dẫn truyền điện học của tim, dẫn đến rung thất hoặc ngừng tuần hoàn chỉ trong chớp mắt.
Ngoài tác động trực tiếp của dòng điện, nạn nhân còn có nguy cơ gặp chấn thương do té ngã hoặc va đập mạnh khi bị giật. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là hai nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất do sự tò mò hoặc phản xạ chậm. Nhận biết sớm các mối nguy tiềm ẩn và thiết lập không gian sống an toàn là bước đi quan trọng giúp ngăn ngừa triệt để các tai nạn đau lòng.
Lắp đặt cầu dao chống dòng rò và hệ thống tiếp địa
Lắp đặt cầu dao chống dòng rò tự động hay còn gọi là aptomat chống giật là giải pháp kỹ thuật quan trọng nhất trong việc ngăn ngừa tai nạn điện. Thiết bị này có khả năng tự động ngắt nguồn chỉ trong tích tắc khi phát hiện dòng điện bị rò rỉ ra bên ngoài, ngăn không cho dòng điện truyền qua cơ thể người chạm phải.
Bên cạnh đó, các thiết bị có công suất tiêu thụ lớn và vỏ kim loại như bình nước nóng, máy giặt, tủ lạnh cần được lắp đặt dây tiếp địa đúng tiêu chuẩn. Dây tiếp địa sẽ dẫn toàn bộ dòng rò rỉ xuống đất một cách an toàn. Gia đình nên định kỳ nhờ thợ điện kiểm tra hoạt động của các nút kiểm tra trên aptomat để đảm bảo thiết bị luôn trong trạng thái vận hành tốt.
Thường xuyên kiểm tra và thay thế dây dẫn hư hỏng
Dây dẫn điện trong gia đình sau thời gian dài sử dụng rất dễ bị nứt vỡ lớp vỏ bọc cách điện do oxy hóa, nhiệt độ cao hoặc chuột cắn phá. Những điểm hở lõi đồng, mối nối quấn băng dính sơ sài hay dây dẫn bị đè dưới thảm trải sàn đều tiềm ẩn nguy cơ phóng điện và chập cháy.
Người sử dụng cần định kỳ quan sát toàn bộ hệ thống dây điện trong nhà. Khi phát hiện dây có dấu hiệu nóng lên bất thường, đổi màu cháy xém hoặc phích cắm bị lỏng lẻo, cần thay thế mới ngay lập tức. Tuyệt đối không sử dụng băng keo văn phòng để dán tạm thời các đoạn dây điện bị tróc vỏ, đồng thời không cắm quá nhiều thiết bị tải nặng vào cùng một ổ cắm chia để tránh hiện tượng quá nhiệt gây chập mạch.
Đảm bảo khoảng cách an toàn với nguồn điện trong môi trường ẩm
Nước và mồ hôi làm suy giảm đáng kể điện trở tự nhiên của da, khiến dòng điện xâm nhập vào cơ thể dễ dàng hơn và gây tổn thương nặng hơn gấp nhiều lần so với môi trường khô ráo. Khu vực nhà tắm, bồn rửa chén hay khu vực sân vườn ẩm ướt là những nơi có tỷ lệ xảy ra điện giật rất cao.
Mọi người tuyệt đối không chạm tay ướt vào công tắc hoặc cắm rút phích điện. Không sử dụng các thiết bị cầm tay như máy sấy tóc, tông đơ điện khi đang ở gần nguồn nước chảy. Đối với bình nóng lạnh trong phòng tắm, thói quen an toàn tối ưu là ngắt hoàn toàn công tắc cấp điện trước khi bước vào tắm. Ổ cắm điện ở những nơi ẩm ướt cần có nắp nhựa che chống nước bảo vệ bên ngoài.
Bố trí ổ cắm ngoài tầm với và che chắn an toàn cho trẻ em
Trẻ nhỏ thường tò mò và chưa ý thức được mối nguy hiểm vô hình từ nguồn điện, rất dễ dùng các vật dụng kim loại như que sắt, chìa khóa cắm vào ổ điện trên tường. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các ca bỏng sâu và chấn thương điện nguy kịch ở trẻ em.
Các gia đình có trẻ nhỏ nên bố trí ổ cắm điện ở độ cao tối thiểu một mét rưỡi so với mặt sàn. Với các ổ điện ở vị trí thấp có sẵn, cần sử dụng nắp bịt ổ cắm chuyên dụng bằng nhựa cách điện để ngăn trẻ nghịch ngợm. Ngoài ra, cha mẹ cần thường xuyên giáo dục trẻ không được chạm vào dây điện, ổ cắm và tuyệt đối cấm con trẻ vừa sạc pin vừa dùng điện thoại hoặc máy tính bảng để phòng ngừa sự cố chập rò điện từ phụ kiện kém chất lượng.
Tuân thủ quy tắc ngắt nguồn điện trước khi sửa chữa
Nhiều sự cố thương tâm xảy ra do tâm lý chủ quan của người sử dụng khi tự ý thay bóng đèn, sửa quạt hoặc tháo lắp thiết bị gia dụng mà không cắt điện. Ngay cả khi đã tắt công tắc tường, đường dây vẫn có thể còn điện áp nguy hiểm nếu hệ thống bị đấu nhầm dây pha và dây trung tính trước đó.
Quy tắc an toàn bắt buộc là phải ngắt cầu dao tổng hoặc aptomat của khu vực cần sửa chữa trước khi thực hiện. Sau đó, dùng bút thử điện kiểm tra kỹ lưỡng tại các đầu mối để chắc chắn không còn nguồn điện tồn tại. Quá trình thao tác cần đi dép cách điện, giữ tay khô ráo và dùng dụng cụ có tay cầm bọc lớp nhựa bảo vệ. Nếu sự cố phức tạp, gia đình nên gọi thợ điện chuyên nghiệp thay vì tự xử lý mạo hiểm.
Lưu ý an toàn
Khi phát hiện người bị điện giật, tuyệt đối không chạm trực tiếp vào nạn nhân bằng tay trần khi chưa ngắt nguồn. Cần nhanh chóng dập cầu dao điện hoặc dùng thanh gỗ khô, ống nhựa để gạt nguồn điện ra xa người gặp nạn. Sau khi tách nạn nhân an toàn, kiểm tra hô hấp và tri giác ngay lập tức. Nếu nạn nhân ngưng thở hoặc ngưng tim, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực liên tục và gọi cấp cứu y tế khẩn cấp. Không tự ý bôi thuốc mỡ hoặc đắp lá cây lên vết bỏng điện.
Tóm tắt
Phòng ngừa tai nạn điện là trách nhiệm cần thiết để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình. Chỉ cần một chút cẩn trọng trong việc kiểm tra thiết bị, lắp đặt hệ thống bảo vệ chống giật và tuân thủ các nguyên tắc an toàn, chúng ta hoàn toàn có thể loại bỏ các rủi ro nguy hiểm, xây dựng không gian sống an toàn và an tâm mỗi ngày.
Nguồn tham khảo
- First IEE International Conference on Building Electrical Technology (BETNET): Protection against burns, electric shock and fires in electrical installations
- International Journal of Medical Science and Clinical Research Studies: Preventing Shock and Airway Obstruction through Early Resuscitation in Moderate Burns with Suspected Inhalation Injury: A Clinical Case Report
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị điện giật nhẹ nhưng không thấy vết bỏng có cần đi khám không?
Người bị điện giật nhẹ vẫn nên đến cơ sở y tế theo dõi nếu cảm thấy mệt mỏi, khó thở hoặc đánh trống ngực. Dòng điện có thể gây ra các biến chứng tiềm ẩn như rối loạn nhịp tim hoặc hoại tử cơ bên trong mà mắt thường không thể thấy ngay.
Tại sao không nên vừa cắm sạc pin vừa sử dụng điện thoại?
Củ sạc kém chất lượng hoặc dây cáp sạc hở có thể bị đánh thủng lớp cách điện, dẫn dòng điện áp cao thẳng vào điện thoại. Việc vừa sạc vừa dùng còn làm pin quá nhiệt, làm tăng nguy cơ chập cháy, nổ pin và giật điện nguy hiểm cho người cầm.
Dòng điện sinh hoạt 220V có thể gây chết người không?
Dòng điện xoay chiều 220V dùng trong gia đình rất nguy hiểm và hoàn toàn có thể gây tử vong. Điện áp này đủ mạnh để gây co cứng cơ khiến nạn nhân không thể buông tay khỏi nguồn điện, dẫn đến bỏng sâu và ngừng tim nhanh chóng.
Cần làm gì nếu ổ cắm điện trong nhà bị tóe lửa hoặc bốc khói?
Bạn cần lập tức ngắt cầu dao điện tổng của ngôi nhà để cô lập nguồn điện. Sau đó sử dụng bình chữa cháy chuyên dụng cho thiết bị điện nếu có lửa bùng phát, tuyệt đối không dùng nước để dập lửa khi chưa ngắt điện hoàn toàn.
Aptomat chống giật gia đình có cần kiểm tra định kỳ không?
Gia đình nên kiểm tra aptomat chống giật mỗi tháng một lần bằng cách nhấn nút kiểm tra chữ T trên thân thiết bị. Nếu aptomat tự động ngắt tức thì nghĩa là cơ chế bảo vệ vẫn hoạt động tốt, ngược lại nếu không ngắt thì cần thay mới ngay.
