4 việc cần làm để chăm sóc và bảo vệ sức khỏe đón Tết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm mọi người sum họp, nghỉ ngơi sau một năm làm việc bận rộn. Tuy nhiên, sự xáo trộn trong thói quen sinh hoạt thường ngày, chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ và việc lạm dụng rượu bia có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến thể trạng.
Nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi và những ai mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp hay đái tháo đường, rất dễ gặp phải đợt cấp hoặc các biến chứng sức khỏe trong kỳ nghỉ dài ngày nếu không có sự chuẩn bị chu đáo.
Để kỳ nghỉ Tết diễn ra an toàn và trọn vẹn, việc chủ động kiểm tra sức khỏe, quản lý thuốc điều trị liên tục, cân bằng dinh dưỡng và chuẩn bị sẵn các vật dụng y tế thiết yếu là những bước chuẩn bị quan trọng mà mỗi gia đình nên thực hiện.
Chăm sóc sức khỏe đón Tết
Kỳ nghỉ Tết thường đi kèm với những thay đổi lớn về nhịp sinh học, từ giờ giấc thức ngủ, cường độ vận động cho đến thực đơn ăn uống hằng ngày. Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu năng lượng, món ăn chế biến sẵn chứa nhiều muối và đường, cùng với thói quen sử dụng rượu bia trong các buổi gặp mặt có thể tạo áp lực lớn lên hệ tiêu hóa, gan và hệ tim mạch. Thêm vào đó, thời tiết giao mùa cuối năm tại nhiều vùng miền cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp như cảm cúm hoặc viêm mũi họng. Khi các cơ sở y tế chuyển sang chế độ trực cấp cứu và các dịch vụ cung ứng thuốc bị hạn chế trong những ngày nghỉ lễ, bất kỳ sự cố sức khỏe nào cũng có thể trở nên phức tạp hơn nếu thiếu sự dự phòng từ trước. Vì vậy, việc thiết lập kế hoạch bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình trước thềm năm mới là giải pháp thiết thực nhằm duy trì thể trạng ổn định và ngăn ngừa các rủi ro không mong muốn.
Chủ động thăm khám và chuẩn bị đủ thuốc điều trị bệnh mạn tính
Đối với những người đang điều trị các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc hen phế quản, việc duy trì dùng thuốc đều đặn là yếu tố sống còn. Trước khi bước vào kỳ nghỉ Tết, người bệnh nên chủ động tái khám định kỳ theo lịch hẹn để bác sĩ đánh giá lại tình trạng kiểm soát bệnh và kê đơn thuốc đủ dùng cho toàn bộ thời gian nghỉ lễ. Tuyệt đối không được tự ý ngừng uống thuốc, giảm liều hoặc chia sẻ thuốc với người khác dù trong những ngày đầu xuân. Bên cạnh đó, người bệnh và gia đình cần lưu giữ cẩn thận sổ y bạ, đơn thuốc gần nhất cùng số điện thoại liên hệ của bác sĩ điều trị hoặc cơ sở y tế gần nhà để có thể trao đổi kịp thời khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như huyết áp tăng vọt hay đường huyết dao động khó kiểm soát.
Kiểm soát chế độ ăn uống và hạn chế sử dụng đồ uống có cồn
Mâm cơm ngày Tết thường phong phú với các món ăn truyền thống nhiều chất béo, nhiều tinh bột như bánh chưng, giò chả, thịt kho và các loại mứt ngọt. Việc nạp quá nhiều năng lượng cùng lúc dễ dẫn đến tình trạng đầy bụng, khó tiêu, tăng cân mất kiểm soát hoặc làm bùng phát cơn đau dạ dày. Để bảo vệ đường tiêu hóa, mỗi người nên chủ động bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi và uống đủ nước lọc mỗi ngày nhằm hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng. Đối với rượu bia, cần có ý thức tiết chế và giới hạn lượng tiêu thụ, tránh việc uống dồn dập hoặc uống khi bụng đói. Việc kiểm soát tốt lượng cồn không chỉ giúp bảo vệ chức năng gan thận mà còn phòng tránh nguy cơ ngộ độc rượu và giảm thiểu tai nạn sinh hoạt trong dịp lễ.
Duy trì nhịp sinh học và ngủ đủ giấc giữa lịch trình bận rộn
Những chuyến du xuân, chúc Tết và các buổi tụ họp thâu đêm thường khiến lịch trình sinh hoạt bị xáo trộn nghiêm trọng. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài kết hợp với việc di chuyển nhiều dễ làm suy giảm hệ miễn dịch, gây đau đầu, mệt mỏi và làm tăng phản ứng căng thẳng của hệ thần kinh giao cảm, từ đó khiến huyết áp khó duy trì ở mức ổn định. Do đó, việc sắp xếp thời gian biểu hợp lý, cố gắng đi ngủ và thức dậy vào khung giờ tương đối cố định là điều rất cần thiết. Nếu có những ngày phải thức khuya để đón giao thừa hoặc đi xa, hãy tận dụng các khoảng thời gian nghỉ trưa ngắn từ mười lăm đến ba mươi phút để cơ thể được tái tạo năng lượng, duy trì sự tỉnh táo và tinh thần sảng khoái suốt kỳ nghỉ.
Kiểm tra và chuẩn bị tủ thuốc sơ cấp cứu thiết yếu tại gia đình
Một tủ thuốc gia đình được chuẩn bị đầy đủ là chốt chặn quan trọng giúp xử trí kịp thời các vấn đề sức khỏe thông thường trong những ngày nhà thuốc và phòng khám đóng cửa nghỉ lễ. Gia đình nên rà soát lại các dụng cụ y tế cơ bản như nhiệt kế, máy đo huyết áp, bông gạc vô khuẩn, cồn sát trùng và băng dính cá nhân để phục vụ sơ cứu vết thương trầy xước nhẹ. Về mặt dược phẩm, có thể chuẩn bị sẵn một số loại thuốc không kê đơn phổ biến như dung dịch oresol bù nước điện giải, men vi sinh, nước muối sinh lý nhỏ mắt mũi và một số thuốc hạ sốt giảm đau thông dụng. Tất cả các sản phẩm y tế cần được kiểm tra kỹ hạn sử dụng, giữ nguyên bao bì và nhãn mác, đồng thời bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát và ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất hướng dẫn thường thức chăm sóc sức khỏe dự phòng và không thay thế cho các chỉ định y khoa chuyên sâu. Mọi loại thuốc sử dụng trong dịp Tết cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng và khuyến cáo của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Khi gia đình có người xuất hiện các triệu chứng khẩn cấp như đau thắt ngực dữ dội, khó thở, méo miệng yếu liệt nửa người, co giật hoặc nôn mửa tiêu chảy mất nước nặng, cần khẩn trương đưa người bệnh đến ngay phòng cấp cứu của bệnh viện gần nhất để được can thiệp y tế kịp thời.
Tóm tắt
Chăm sóc sức khỏe đón Tết là việc làm chủ động giúp mỗi cá nhân và gia đình tận hưởng một mùa xuân trọn vẹn và an vui. Chỉ với những hành động thiết thực từ việc chuẩn bị thuốc, cân đối bữa ăn, giữ gìn giấc ngủ cho đến trang bị tủ thuốc dự phòng, bạn đã xây dựng được lá chắn vững chắc để bảo vệ thể trạng cho chính mình và những người thân yêu.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người mắc bệnh tăng huyết áp cần chuẩn bị những gì trước kỳ nghỉ Tết?
Người bệnh cần tái khám sớm để có đủ thuốc dùng suốt kỳ nghỉ, duy trì việc đo huyết áp hằng ngày, hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối và tuyệt đối không lạm dụng rượu bia.
Cần làm gì để tránh rối loạn tiêu hóa khi ăn uống nhiều món ngày Tết?
Nên ăn uống điều độ, nhai kỹ, tăng cường rau xanh và trái cây tươi trong mỗi bữa ăn. Hạn chế thực phẩm để lâu ngày, ăn chín uống sôi và có thể bổ sung thêm men vi sinh nếu đường ruột nhạy cảm.
Tủ thuốc gia đình ngày Tết cần ưu tiên những vật dụng nào nhất?
Nên ưu tiên máy đo huyết áp, nhiệt kế, bông băng gạc sát trùng, nước muối sinh lý, dung dịch bù điện giải oresol và các thuốc hạ sốt giảm đau thông dụng để kịp thời xử trí sự cố sức khỏe nhẹ.
Uống rượu bia ngày Tết như thế nào để giảm thiểu ảnh hưởng xấu đến gan?
Nên uống với lượng vừa phải, không uống khi đói, xen kẽ việc uống nước lọc để làm chậm hấp thu cồn. Tuyệt đối không lái xe sau khi sử dụng đồ uống có cồn và không uống rượu bia không rõ nguồn gốc.
Khi nào một người cần được đưa đi cấp cứu ngay trong dịp Tết?
Cần đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu nguy hiểm như đau ngực dữ dội, khó thở cấp tính, sốt cao liên tục không hạ, co giật, chấn thương nặng hoặc có dấu hiệu đột quỵ như méo miệng, yếu liệt.
