4 bệnh đường hô hấp thường gặp khi thời tiết chuyển lạnh

Bệnh đường hô hấp khi trời lạnh là gì?

Hệ hô hấp là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với không khí từ môi trường bên ngoài. Khi thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ thấp làm co mạch máu tại niêm mạc mũi họng, làm giảm lưu thông máu và suy yếu hoạt động của lớp lông chuyển bảo vệ đường thở. Không khí khô hanh cũng khiến chất nhầy niêm mạc mất nước, tạo cơ hội cho virus và vi khuẩn xâm nhập, phát triển nhanh chóng.

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt mùa lạnh như đóng kín cửa, ít thông khí trong phòng kín làm tăng nguy cơ lây truyền mầm bệnh qua đường hô hấp. Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền mạn tính là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Bệnh cảm cúm theo mùa

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, lây lan nhanh qua giọt bắn khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Trong điều kiện nhiệt độ thấp, virus cúm có thể tồn tại lâu hơn ngoài môi trường.

Bệnh nhân thường khởi phát sốt cao đột ngột, đau nhức cơ bắp toàn thân, mệt mỏi, đau đầu kèm theo nghẹt mũi, chảy nước mũi và ho khan. Phần lớn người khỏe mạnh có thể hồi phục sau khoảng một tuần nếu được nghỉ ngơi và uống đủ nước. Tuy nhiên, người có hệ miễn dịch yếu cần được theo dõi cẩn thận nhằm phòng ngừa biến chứng viêm phổi thứ phát.

Viêm mũi họng và viêm xoang cấp tính

Đường hô hấp trên là vị trí đầu tiên tiếp xúc với luồng không khí lạnh. Khi niêm mạc mũi họng bị kích ứng bởi nhiệt độ thấp, phản ứng viêm xảy ra gây ngạt mũi, hắt hơi liên tục, chảy dịch mũi và đau rát cổ họng khi nuốt.

Nếu tình trạng viêm kéo dài, niêm mạc các hốc xoang lân cận có thể bị phù nề, ứ đọng dịch và tiến triển thành viêm xoang cấp tính. Người bệnh thường cảm thấy căng tức vùng trán, hai bên gò má kèm theo sốt nhẹ. Việc giữ ấm vùng cổ và rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm dịu niêm mạc, giảm ứ đọng dịch hiệu quả.

Viêm thanh quản cấp tính

Thời tiết hanh khô và gió lạnh làm niêm mạc thanh quản cùng hai dây thanh âm dễ bị phù nề, xung huyết. Viêm thanh quản cấp thường xuất hiện sau một đợt cảm lạnh hoặc khi tiếp xúc với không khí lạnh trong thời gian dài mà không giữ ấm cổ ngực.

Biểu hiện đặc trưng của bệnh là khàn tiếng, biến đổi giọng nói, cảm giác khô rát, vướng họng và ho khan. Ở trẻ nhỏ, thanh quản hẹp có thể gây thở rít hoặc khó thở khi ho. Khi bị khàn tiếng, người bệnh nên hạn chế nói nhiều, uống nước ấm thường xuyên và tránh tiếp xúc với khói bụi để dây thanh âm sớm hồi phục.

Viêm phế quản và đợt cấp bệnh hô hấp mạn tính

Khi mầm bệnh xâm nhập xuống đường hô hấp dưới, niêm mạc phế quản bị tổn thương dẫn đến viêm phế quản cấp. Triệu chứng thường gặp gồm ho dai dẳng, ho có đờm, cảm giác đau rát sau xương ức khi hít sâu, mệt mỏi và sốt nhẹ.

Đặc biệt, không khí lạnh là yếu tố nguy cơ kích hoạt cơn co thắt phế quản ở người mắc hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Luồng khí lạnh có thể gây khó thở đột ngột, thở khò khè và tức ngực. Người có bệnh lý hô hấp mạn tính cần tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa và luôn giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển mùa.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết mang tính phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc kháng viêm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, bởi phần lớn bệnh hô hấp mùa lạnh do virus gây ra và việc dùng kháng sinh sai cách có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc nguy hiểm. Khi xuất hiện dấu hiệu sốt cao kéo dài hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Thời tiết chuyển lạnh là thời điểm thuận lợi cho các bệnh đường hô hấp bùng phát. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu, giữ ấm cơ thể và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp mỗi người bảo vệ đường thở hiệu quả. Khi nhận thấy các biểu hiện bất thường hoặc triệu chứng kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn chăm sóc an toàn.