3 việc làm mỗi ngày giúp ngăn ngừa tăng axit uric máu

Ngăn ngừa tăng axit uric máu

Nồng độ axit uric máu tăng cao là tình trạng rối loạn chuyển hóa phổ biến, xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều axit uric hoặc chức năng đào thải của thận bị suy giảm. Khi lượng axit uric hòa tan trong máu vượt quá khả năng hòa tan sinh lý, các tinh thể monosodium urat hình kim có nguy cơ kết tủa tại mô khớp, màng bọc gân và hệ thống tiết niệu. Tình trạng này nếu kéo dài không chỉ dẫn đến đợt viêm khớp gút cấp gây đau đớn dữ dội mà còn gia tăng rủi ro hình thành sỏi thận urat và tổn thương nhu mô thận tiến triển. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các biện pháp can thiệp khi đã xuất hiện triệu chứng, việc thiết lập những thói quen sinh hoạt lành mạnh mỗi ngày là phương pháp nền tảng giúp cân bằng quá trình tổng hợp và bài tiết axit uric tự nhiên của cơ thể.

Uống đủ nước hằng ngày để tăng cường đào thải axit uric qua thận

Nước giữ vai trò trung tâm trong quá trình hòa tan và vận chuyển axit uric từ máu đến thận để bài tiết ra ngoài qua nước tiểu. Khi cơ thể thiếu nước, thể tích tuần hoàn giảm khiến nước tiểu bị cô đặc, làm giảm hiệu suất đào thải axit uric của thận và tạo điều kiện thuận lợi cho tinh thể urat kết tủa.

Mỗi người trưởng thành nên duy trì lượng nước uống khoảng 2 đến 2.5 lít mỗi ngày, chia đều thành nhiều lần uống nhỏ trong ngày thay vì uống lượng lớn cùng một lúc. Nước lọc đun sôi để nguội là lựa chọn tối ưu nhất. Người có chỉ số axit uric cao cũng có thể bổ sung nước khoáng kiềm nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ. Cần hạn chế tối đa các loại nước giải khát có đường đóng chai, nước ngọt có gas và đồ uống chứa nhiều đường fructose, bởi đường fructose sau khi hấp thu vào cơ thể sẽ thúc đẩy quá trình phân hủy ATP, làm gia tăng sản sinh axit uric nội sinh tại gan.

Điều chỉnh chế độ ăn uống và kiểm soát thực phẩm giàu purin

Khẩu phần ăn hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến lượng purin đầu vào, vốn là nguyên liệu hình thành nên axit uric. Kiểm soát thực phẩm chứa nhân purin cao là thói quen then chốt giúp ngăn ngừa chỉ số axit uric máu tăng vọt sau các bữa ăn.

Trong chế độ ăn hằng ngày, nên hạn chế tiêu thụ các loại nội tạng động vật như gan, thận, tim, các loại thịt đỏ như thịt bò, thịt cừu, cùng các loại hải sản chứa nhiều purin như tôm, cua, cá ngừ, cá thu. Thay vào đó, ưu tiên các nguồn đạm lành mạnh từ đạm thực vật, trứng và sữa ít béo hoặc sữa tách béo. Tăng cường bổ sung các loại rau xanh, củ quả tươi giàu vitamin C và chất xơ giúp giảm hấp thu purin tại đường tiêu hóa. Đồng thời, tuyệt đối tránh xa rượu bia và đồ uống có cồn, vì cồn vừa làm tăng sản xuất axit uric tại gan, vừa cạnh tranh đường bài tiết với axit uric tại ống thận.

Duy trì vận động thể chất vừa sức và kiểm soát cân nặng hợp lý

Tập luyện thể dục đều đặn hằng ngày giúp tăng cường quá trình trao đổi chất, nâng cao độ nhạy insulin và hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý. Tình trạng thừa cân và béo phì thường đi kèm với gia tăng sản xuất axit uric và làm giảm khả năng đào thải axit uric của thận.

Nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các bài tập thể chất có cường độ vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga. Tuy nhiên, cần tránh tập luyện quá sức hoặc thực hiện các bài tập kháng lực cường độ cao làm cơ thể bị mất nước nghiêm trọng và sản sinh nhiều axit lactic, vì axit lactic sẽ cạnh tranh bài tiết với axit uric tại thận. Bên cạnh đó, người đang có chỉ số axit uric cao không nên giảm cân quá nhanh hoặc áp dụng các chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt nhịn ăn hoàn toàn, bởi quá trình phân hủy tế bào đột ngột sẽ giải phóng lượng lớn purin nội sinh vào máu.

Lưu ý an toàn

Các thói quen sinh hoạt và ăn uống lành mạnh chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát và phòng ngừa tăng axit uric máu, không thể thay thế cho chỉ định điều trị y khoa khi đã có tổn thương khớp hoặc biến chứng sỏi thận. Người bệnh không được tự ý sử dụng các thuốc hạ axit uric máu hoặc ngưng thuốc điều trị khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. Khi xuất hiện các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội tại khớp hoặc thay đổi màu sắc nước tiểu, cần đến cơ sở y tế để được khám và xét nghiệm theo dõi kịp thời.

Tóm tắt

Duy trì 3 việc làm mỗi ngày gồm uống đủ nước, ăn uống hợp lý kiểm soát purin và vận động thể chất vừa sức là giải pháp hiệu quả giúp ổn định nồng độ axit uric máu. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe hằng ngày kết hợp thăm khám định kỳ sẽ giúp bảo vệ hệ xương khớp và chức năng thận an toàn, bền vững.