Xuất huyết nang buồng trứng và những nguy hiểm tiềm ẩn cần lưu ý

Xuất huyết nang buồng trứng là gì?

Nang buồng trứng là những túi chứa dịch phát triển trên bề mặt hoặc bên trong buồng trứng. Trong chu kỳ sinh sản bình thường, các nang cơ năng như nang noãn và nang hoàng thể xuất hiện đều đặn theo sự biến thiên của nội tiết tố nữ. Xuất huyết nang buồng trứng xảy ra khi một mạch máu nhỏ bên trong thành của nang này bị rách, khiến máu tràn vào và tích tụ trong khoang nang, làm nang căng to nhanh chóng.

Phần lớn các nang xuất huyết có kích thước vừa phải và máu có xu hướng tự đông lại, sau đó khối máu tụ sẽ tự tiêu biến dần trong khoảng vài tuần. Tuy nhiên, nếu áp lực trong lòng nang quá lớn hoặc thành nang mỏng, nang có thể vỡ và giải phóng máu cùng dịch nang vào khoang phúc mạc, gây kích thích màng bụng và tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nội nghiêm trọng cần can thiệp y khoa.

Cơ chế hình thành và các yếu tố khởi phát xuất huyết nang buồng trứng

Xuất huyết nang buồng trứng thường liên quan mật thiết đến các nang cơ năng hình thành trong chu kỳ kinh nguyệt bình thường, phổ biến nhất là nang hoàng thể và nang noãn. Trong quá trình rụng trứng hoặc sau khi phóng noãn, các mạch máu nhỏ li ti nuôi dưỡng thành nang có thể bị kéo căng và rách, dẫn đến hiện tượng máu chảy tích tụ vào bên trong lòng nang.

Ngoài chu kỳ sinh lý thông thường, một số yếu tố nguy cơ khác cũng làm tăng khả năng xuất huyết hoặc vỡ nang bao gồm quan hệ tình dục thô bạo, vận động thể lực cường độ cao bất ngờ, chấn thương vùng bụng dưới hoặc người bệnh đang sử dụng các loại thuốc chống đông máu. Những người mắc rối loạn đông máu bẩm sinh cũng có nguy cơ cao bị chảy máu kéo dài bên trong nang buồng trứng.

Biểu hiện nhận biết xuất huyết nang buồng trứng trên lâm sàng

Triệu chứng điển hình nhất của xuất huyết nang buồng trứng là cơn đau nhói đột ngột ở vùng bụng dưới, thường lệch về bên buồng trứng có nang bị tổn thương. Mức độ đau có thể dao động từ âm ỉ, nặng tức vùng tiểu khung đến đau quặn dữ dội khiến người bệnh khó đứng thẳng hoặc đi lại.

Cùng với đau bụng, phụ nữ có thể nhận thấy hiện tượng ra máu âm đạo bất thường ngoài kỳ kinh nguyệt, cảm giác buồn nôn, nôn mửa hoặc trướng bụng nhẹ do phản ứng kích thích màng bụng. Nếu lượng máu chảy ra ngoài lòng nang và tràn vào khoang phúc mạc nhiều, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu mất máu cấp như chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi lạnh, da niêm mạc nhợt nhạt và ngất xỉu. Những biểu hiện này rất dễ nhầm lẫn với viêm ruột thừa cấp hoặc thai ngoài tử cung vỡ.

Những nguy hiểm và biến chứng tiềm ẩn khi nang buồng trứng xuất huyết

Hầu hết các trường hợp xuất huyết nang buồng trứng thể nhẹ chỉ gây tích tụ máu cục bộ trong nang và sẽ tự tiêu biến sau vài tuần mà không để lại di chứng. Tuy nhiên, biến chứng nguy hiểm nhất là khi vỏ nang bị vỡ toác, khiến máu chảy ồ ạt vào ổ bụng dẫn đến hội chứng xuất huyết nội cấp tính. Nếu không được cấp cứu kịp thời, tình trạng này có thể gây sốc mất máu và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Bên cạnh nguy cơ mất máu, nang buồng trứng khi bị xuất huyết thường gia tăng thể tích và trọng lượng, dễ dẫn đến biến chứng xoắn buồng trứng phối hợp. Xoắn buồng trứng làm nghẽn dòng máu nuôi dưỡng cơ quan, nếu không phẫu thuật tháo xoắn trong vòng vài giờ đầu có thể gây hoại tử buồng trứng không hồi phục, buộc phải cắt bỏ và ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của người phụ nữ về sau.

Quy trình thăm khám và định hướng xử trí y khoa

Để xác định chính xác xuất huyết nang buồng trứng, bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng cùng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Siêu âm đầu dò âm đạo hoặc siêu âm qua thành bụng là công cụ quan trọng hàng đầu, cho phép quan sát hình ảnh lưới sợi fibrin đặc trưng, mức dịch máu hoặc dịch tự do trong hố chậu. Xét nghiệm định lượng beta hCG trong máu cũng luôn được thực hiện nhằm loại trừ hoàn toàn tình trạng thai ngoài tử cung.

Dựa trên kết quả đánh giá, bác sĩ sẽ đưa ra hướng xử trí phù hợp. Đối với người bệnh ổn định huyết động, lượng dịch ổ bụng ít và cơn đau thuyên giảm, phương pháp điều trị bảo tồn nội khoa kết hợp theo dõi sát bằng siêu âm thường được ưu tiên. Ngược lại, nếu bệnh nhân có dấu hiệu mất máu liên tục, đau bụng tăng dần hoặc nghi ngờ xoắn buồng trứng, phẫu thuật nội soi thám sát, cầm máu và bóc tách bảo tồn mô lành buồng trứng sẽ được chỉ định nhanh chóng.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về xuất huyết nang buồng trứng chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa phụ sản. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc giảm đau liều cao hoặc đắp nóng vùng bụng khi chưa rõ nguyên nhân vì có thể làm mờ triệu chứng cấp cứu ngoại khoa. Khi có dấu hiệu đau bụng dữ dội, cần tới bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Xuất huyết nang buồng trứng là hiện tượng phụ khoa có thể tự giới hạn hoặc tiến triển thành tình huống cấp cứu bụng ngoại khoa. Phụ nữ nên duy trì khám phụ khoa định kỳ và chủ động đến cơ sở y tế khi có đau bụng vùng chậu đột ngột để được chẩn đoán và theo dõi an toàn.