Xét nghiệm sốt xuất huyết có cần nhịn ăn không và các lưu ý quan trọng

Xét nghiệm sốt xuất huyết có cần nhịn ăn không?

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền qua vết đốt của muỗi Aedes. Khi nghi ngờ mắc bệnh, các bác sĩ thường chỉ định thực hiện các kỹ thuật xét nghiệm máu để xác định sự hiện diện của virus và theo dõi các chỉ số huyết học thiết yếu. Hai nhóm xét nghiệm chủ yếu bao gồm xét nghiệm tìm dấu ấn miễn dịch của virus Dengue và xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi nhằm kiểm tra số lượng tiểu cầu cũng như chỉ số dung tích hồng cầu hematocrit. Việc chẩn đoán sớm có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện nguy cơ cô đặc máu hay giảm tiểu cầu, từ đó giúp xây dựng phác đồ theo dõi kịp thời, phòng tránh các biến chứng nguy hiểm như sốc hoặc xuất huyết nặng.

Giải đáp xét nghiệm sốt xuất huyết có cần nhịn ăn không

Đối với các xét nghiệm chẩn đoán sốt xuất huyết chuyên biệt, người bệnh hoàn toàn không cần nhịn ăn trước khi lấy máu. Các xét nghiệm như kháng nguyên Dengue NS1, kháng thể Dengue IgM và IgG, xét nghiệm khuếch đại gen PCR hoặc tổng phân tích tế bào máu nhằm theo dõi tiểu cầu và bạch cầu đều không bị ảnh hưởng bởi các chất dinh dưỡng từ thức ăn trong dạ dày.

Người nghi ngờ mắc sốt xuất huyết đang bị sốt cao, mệt mỏi và mất nước không nên nhịn đói quá mức vì dễ dẫn đến hạ đường huyết, hoa mắt, choáng váng hoặc ngất xỉu khi lấy máu. Việc ăn nhẹ bằng các món cháo, súp dễ tiêu hóa và uống đủ nước trước khi đến cơ sở y tế là hoàn toàn phù hợp.

Tuy nhiên, nếu người bệnh được chỉ định làm kèm các xét nghiệm sinh hóa máu tổng quát khác như đo nồng độ đường huyết lúc đói, định lượng mỡ máu hoặc đánh giá chức năng gan mật, bác sĩ có thể yêu cầu nhịn ăn từ 6 đến 8 tiếng. Do đó, người bệnh nên hỏi rõ nhân viên y tế về danh mục các xét nghiệm cần thực hiện.

Các loại xét nghiệm máu phổ biến trong chẩn đoán sốt xuất huyết

Tùy theo thời điểm khởi phát triệu chứng kể từ ngày sốt đầu tiên, bác sĩ sẽ chỉ định loại xét nghiệm phù hợp nhằm mang lại độ chính xác cao nhất.

Trong 1 đến 3 ngày đầu của bệnh, xét nghiệm kháng nguyên Dengue NS1 thường được ưu tiên thực hiện. Đây là kỹ thuật phát hiện kháng nguyên vỏ của virus đang nhân bản trong máu ngay ở giai đoạn sớm.

Từ ngày thứ 4 hoặc thứ 5 trở đi, lượng virus trong máu giảm dần và cơ thể bắt đầu sinh ra các kháng thể miễn dịch. Lúc này, xét nghiệm tìm kháng thể Dengue IgM và Dengue IgG sẽ được thực hiện để đánh giá cơ thể đang trong đợt nhiễm trùng cấp hay đã từng mắc sốt xuất huyết trước đây.

Bên cạnh xét nghiệm miễn dịch, xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu là chỉ định bắt buộc phải lặp lại nhiều lần trong suốt quá trình theo dõi. Xét nghiệm này phản ánh sự suy giảm của số lượng tiểu cầu và mức độ cô đặc máu qua chỉ số hematocrit, giúp bác sĩ nhận biết giai đoạn nguy hiểm của bệnh.

Những điều người bệnh cần lưu ý trước khi đi xét nghiệm máu

Để quy trình lấy mẫu máu diễn ra thuận lợi và hạn chế biến chứng khó chịu, người bệnh cần chú ý bổ sung đầy đủ nước cho cơ thể. Khi bị sốt, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng mất nước và điện giải, khiến thành mạch co lại và việc tìm tĩnh mạch để lấy máu trở nên khó khăn hơn. Uống đủ nước lọc hoặc nước oresol pha đúng tỷ lệ sẽ giúp tăng thể tích tuần hoàn, hỗ trợ kỹ thuật viên thao tác nhanh chóng.

Bên cạnh đó, người bệnh nên chủ động thông báo với bác sĩ về tiền sử bệnh lý mạn tính, tiền sử dị ứng hoặc xu hướng dễ bị tụt huyết áp khi nhìn thấy máu. Danh sách các loại thuốc hạ sốt, thuốc chống đông hoặc thực phẩm bổ sung đang dùng tại nhà cũng cần được trao đổi chi tiết.

Người bệnh nên mặc trang phục rộng rãi, tay áo dễ kéo cao lên bắp tay để thuận tiện bộc lộ vị trí lấy máu, đồng thời giữ tâm lý thoải mái, nghỉ ngơi tại chỗ khoảng 10 đến 15 phút trước khi tiến hành thủ thuật.

Theo dõi và chăm sóc cơ thể sau khi lấy máu xét nghiệm

Sau khi hoàn tất lấy mẫu máu, người bệnh cần dùng bông gòn sạch ấn chặt trực tiếp lên vị trí kim đâm từ 3 đến 5 phút và không nên gấp gập khuỷu tay quá sớm. Việc xoa nắn hoặc buông tay quá nhanh có thể khiến máu rò rỉ dưới da, gây ra các vết bầm tím tụ máu tại chỗ lấy ven.

Người bệnh nên ngồi nghỉ ngơi tại phòng chờ trong ít nhất 10 phút để ổn định nhịp tim và huyết áp, đặc biệt khi đang cảm thấy chóng mặt hay vã mồ hôi. Nếu có cảm giác buồn nôn hoặc choáng váng, cần báo ngay cho nhân viên y tế để được hỗ trợ nằm nghỉ và nâng cao chân.

Sau khi có kết quả xét nghiệm ban đầu, người bệnh cần đưa kết quả để bác sĩ thăm khám và giải thích cặn kẽ. Bệnh sốt xuất huyết có diễn tiến rất nhanh và khó lường, do đó người bệnh không được chủ quan dù kết quả xét nghiệm ngày đầu còn nằm trong giới hạn an toàn.

Lưu ý an toàn

Kết quả xét nghiệm máu chỉ phản ánh tình trạng tại thời điểm lấy mẫu và cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kết hợp cùng biểu hiện lâm sàng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý đọc kết quả rồi mua thuốc điều trị tại nhà, đặc biệt không được tự ý dùng aspirin hay ibuprofen vì có thể gây xuất huyết dạ dày nghiêm trọng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc li bì mệt lả, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Xét nghiệm sốt xuất huyết thông thường không đòi hỏi người bệnh phải nhịn ăn, do đó bạn có thể dùng bữa nhẹ và uống đủ nước để giữ sức khỏe tốt trước khi lấy máu. Việc tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị của bác sĩ và theo dõi sát sao các chỉ số máu trong những ngày sốt cao sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả cao và an toàn.