Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung thực hiện khi nào và những điều phụ nữ cần biết

Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là gì?

Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là một kỹ thuật y tế thu thập lớp tế bào bong trên bề mặt cổ tử cung để quan sát hình thái dưới kính hiển vi. Mục tiêu hàng đầu của kỹ thuật này là tầm soát và nhận diện sớm các biến đổi tế bào bất thường hoặc tổn thương tiền ung thư do virus HPV gây ra qua nhiều năm. Nhờ khả năng phát hiện tổn thương từ giai đoạn rất sớm khi chưa có bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào, phương pháp này đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư cổ tử cung trên toàn cầu. Đây là xét nghiệm đơn giản, an toàn, có thể thực hiện ngoại trú trong các buổi khám phụ khoa thông thường và mang lại giá trị định hướng quý báu cho việc bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài của nữ giới.

Độ tuổi và tần suất thực hiện xét nghiệm theo khuyến cáo y khoa

Độ tuổi bắt đầu xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung thường được khuyến cáo từ 21 tuổi đối với những phụ nữ đã từng có quan hệ tình dục. Trong giai đoạn từ 21 đến 29 tuổi, phương pháp phết tế bào học thông thường được ưu tiên thực hiện đơn độc với chu kỳ lặp lại khoảng 3 năm một lần nếu kết quả trước đó hoàn toàn bình thường. Việc sàng lọc quá sớm trước 21 tuổi thường không cần thiết vì các tổn thương thoáng qua ở lứa tuổi thanh thiếu niên có khả năng tự hồi phục cao.

Khi bước sang độ tuổi từ 30 đến 65 tuổi, phụ nữ có thể lựa chọn duy trì xét nghiệm tế bào học cổ tử cung định kỳ 3 năm một lần hoặc áp dụng phương pháp đồng xét nghiệm kết hợp tế bào học với xét nghiệm virus HPV với chu kỳ kéo dài 5 năm một lần. Sau 65 tuổi, xét nghiệm có thể được ngừng lại nếu người bệnh có tiền sử sàng lọc đầy đủ với các kết quả âm tính liên tục trong nhiều năm trước đó và không thuộc nhóm nguy cơ cao.

Những trường hợp phụ nữ cần làm xét nghiệm sớm hơn bình thường

Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung cần được thực hiện sớm hơn hoặc với tần suất dày hơn ở những phụ nữ thuộc nhóm có nguy cơ cao. Nhóm này bao gồm người có kết quả phết tế bào hoặc xét nghiệm virus HPV bất thường trong những lần kiểm tra trước, người từng được chẩn đoán tổn thương tiền ung thư cổ tử cung hoặc đang trong giai đoạn theo dõi sau can thiệp y tế.

Bên cạnh đó, phụ nữ bị suy giảm chức năng miễn dịch do nhiễm virus HIV, người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch lâu dài sau phẫu thuật ghép tạng hoặc người từng tiếp xúc với thuốc diethylstilbestrol trước khi sinh cũng cần được bác sĩ chuyên khoa phụ sản xây dựng lộ trình theo dõi chặt chẽ hơn. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như ra máu ngoài chu kỳ kinh, khí hư đổi màu kéo dài hoặc đau rát vùng chậu, phụ nữ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám toàn diện thay vì chỉ chờ đợi đến lịch sàng lọc định kỳ.

Thời điểm lấy mẫu phù hợp và các bước chuẩn bị cần thiết

Thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là khoảng 5 đến 7 ngày sau khi chu kỳ kinh nguyệt đã kết thúc hoàn toàn. Lấy mẫu vào giai đoạn sạch kinh giúp cổ tử cung thông thoáng, mẫu bệnh phẩm trong trẻo và hạn chế tối đa nguy cơ tế bào hồng cầu lẫn vào làm sai lệch kết quả quan sát dưới kính hiển vi.

Để mẫu tế bào đạt tiêu chuẩn chẩn đoán cao nhất, phụ nữ cần tránh quan hệ tình dục trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi tiến hành thủ thuật. Đồng thời, không nên thụt rửa sâu âm đạo, không đặt thuốc phụ khoa, không sử dụng màng ngăn âm đạo hoặc các dung dịch bôi trơn trong khoảng thời gian 2 ngày trước khi lấy mẫu. Những chất ngoại lai này có thể làm trôi mất các lớp tế bào bề mặt quan trọng hoặc làm thay đổi môi trường vi sinh vật tự nhiên tại cổ tử cung.

Cách hiểu đúng về kết quả xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung

Kết quả xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung thường được chia thành nhóm bình thường và nhóm có biến đổi tế bào bất thường. Kết quả bình thường cho thấy không phát hiện tế bào lạ, người khám chỉ cần ghi nhớ mốc thời gian để làm xét nghiệm định kỳ lần tiếp theo theo chỉ định của nhân viên y tế.

Nếu kết quả ghi nhận bất thường, điều này không đồng nghĩa với việc người bệnh đang mắc ung thư mà thường phản ánh tình trạng viêm nhiễm âm đạo, tổn thương tế bào gai không điển hình hoặc các biến đổi tế bào tiền ung thư ở mức độ nhẹ đến nặng. Bác sĩ chuyên khoa phụ sản sẽ đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe, chỉ định làm thêm xét nghiệm virus HPV, soi cổ tử cung hoặc bấm sinh thiết mô để xác định nguyên nhân chính xác và đưa ra phác đồ theo dõi thích hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa phụ sản. Kết quả xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung có thể chịu ảnh hưởng bởi tình trạng viêm nhiễm cấp tính, chu kỳ kinh nguyệt hoặc việc chuẩn bị trước lấy mẫu. Khi nhận được kết quả bất thường hoặc nhận thấy các dấu hiệu vùng kín bất thường, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám chi tiết.

Tóm tắt

Xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung là bước sàng lọc thiết yếu giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản nữ giới lâu dài. Chủ động thực hiện xét nghiệm định kỳ theo tư vấn y khoa và duy trì thói quen thăm khám phụ khoa đều đặn sẽ giúp phụ nữ an tâm chăm sóc bản thân hiệu quả.