Xét nghiệm máu có phát hiện sùi mào gà không và cách chẩn đoán chính xác
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Sùi mào gà là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do virus Human Papillomavirus gây ra. Sau khi có quan hệ tình dục không an toàn hoặc xuất hiện các nốt sần bất thường ở vùng sinh dục, câu hỏi xét nghiệm máu có phát hiện sùi mào gà không là băn khoăn của rất nhiều người bệnh. Sự lo lắng này hoàn toàn dễ hiểu vì xét nghiệm máu vốn là phương pháp kiểm tra sức khỏe rất quen thuộc.
Tuy nhiên, về mặt y học, xét nghiệm máu không phải là phương pháp được sử dụng để phát hiện hay kết luận bạn có bị sùi mào gà hay không. Virus gây bệnh không lưu hành tự do trong dòng máu mà chỉ xâm nhập và phát triển ở lớp thượng bì của da và niêm mạc. Do đó, việc lấy máu tìm virus sẽ không mang lại kết quả chẩn đoán bệnh chính xác.
Để hiểu rõ bản chất vấn đề, người bệnh cần nắm được cơ chế hoạt động của virus, những phương pháp chẩn đoán chuẩn xác hiện nay và trường hợp nào cần thực hiện xét nghiệm máu bổ trợ.
Xét nghiệm máu có phát hiện sùi mào gà không?
Sùi mào gà, hay còn gọi là mồng gà, do một số chủng virus Human Papillomavirus xâm nhập qua các vết trầy xước vi thể ở da và niêm mạc gây nên. Sau thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, virus thúc đẩy các tế bào biểu mô tăng sinh bất thường, tạo thành các nốt sần sùi mềm màu hồng hoặc xám nhạt, có dạng giống mào gà hoặc hoa súp lơ.
Khác với các tác nhân gây nhiễm trùng toàn thân, virus chỉ khu trú tại chỗ ở vùng sinh dục, hậu môn, bẹn hoặc khoang miệng. Do không xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu để sinh sôi, cơ thể người bệnh thường không tạo ra lượng kháng thể trong máu đủ tin cậy để phục vụ mục đích chẩn đoán xác định. Vì vậy, người nghi ngờ mắc bệnh không nên tự ý tìm đến các dịch vụ xét nghiệm máu để kiểm tra sùi mào gà, tránh tốn kém chi phí mà vẫn không nhận được kết quả y khoa chuẩn xác.
Lý do xét nghiệm máu không dùng để phát hiện bệnh sùi mào gà
Xét nghiệm máu là công cụ đắc lực đối với nhiều bệnh lý nhiễm trùng, nhưng lại không có giá trị để kết luận bệnh sùi mào gà. Căn nguyên xuất phát từ đặc tính sinh học của virus gây bệnh. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus chỉ bám dính và tồn tại trong các tế bào sừng của lớp biểu mô mà không đi vào dòng máu.
Mặc dù hệ miễn dịch của cơ thể có thể sản sinh kháng thể kháng virus sau khi nhiễm, nhưng lượng kháng thể này trong huyết thanh thường rất thấp và không ổn định. Sự hiện diện của kháng thể chỉ phản ánh cơ thể từng tiếp xúc với mầm bệnh tại một thời điểm nào đó trong quá khứ, hoàn toàn không thể xác định người đó hiện có đang bị bệnh sùi mào gà hoạt động hay không. Hơn nữa, xét nghiệm kháng thể máu không thể chỉ rõ vị trí nhiễm trùng cũng như không phân biệt được tổn thương lâm sàng. Vì những lý do này, các phác đồ y khoa hiện hành đều không khuyến cáo dùng xét nghiệm máu để chẩn đoán sùi mào gà.
Các phương pháp chẩn đoán sùi mào gà chuẩn xác hiện nay
Thay vì xét nghiệm máu, chẩn đoán sùi mào gà chủ yếu dựa trên các kỹ thuật y khoa trực tiếp tác động vào vị trí tổn thương. Phương pháp đầu tiên và quan trọng nhất là thăm khám lâm sàng bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc sản phụ khoa. Bác sĩ sẽ quan sát hình thái, kích thước và sự phân bố của các nốt sùi ở bộ phận sinh dục, hậu môn hoặc vòm họng. Trong nhiều trường hợp điển hình, việc quan sát bằng mắt thường kết hợp kính lúp chuyên dụng đã đủ để đưa ra nhận định.
Đối với những tổn thương chưa rõ ràng hoặc nằm sâu bên trong cổ tử cung, âm đạo hay niệu đạo, bác sĩ có thể áp dụng nghiệm pháp chấm dung dịch acid acetic nồng độ thấp để làm sáng vùng mô nghi ngờ, hoặc tiến hành nội soi soi cổ tử cung. Ngoài ra, xét nghiệm sinh học phân tử bằng phương pháp phản ứng chuỗi polymerase trên mẫu phết tế bào hoặc mảnh mô sinh thiết sẽ giúp xác định sự hiện diện của vật liệu di truyền virus, đồng thời phân loại chủng nguy cơ cao hay thấp nhằm định hướng theo dõi sức khỏe lâu dài.
Trường hợp người nghi ngờ sùi mào gà vẫn được chỉ định xét nghiệm máu
Mặc dù xét nghiệm máu không giúp phát hiện sùi mào gà, nhưng khi bạn đến cơ sở y tế thăm khám vì các nốt sùi sinh dục, bác sĩ vẫn có thể chỉ định lấy máu xét nghiệm. Mục đích của chỉ định này không phải để tìm sùi mào gà mà là để tầm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác thường đi kèm.
Các bệnh lây qua đường tình dục như nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người, giang mai, viêm gan siêu vi B và viêm gan siêu vi C đều lây qua cùng con đường quan hệ tình dục không an toàn. Việc mắc sùi mào gà cho thấy niêm mạc sinh dục đã từng bị tổn thương, tạo điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh khác cùng xâm nhập. Xét nghiệm máu lúc này giúp phát hiện kịp thời các tình trạng đồng nhiễm nguy hiểm để xây dựng phác đồ điều trị toàn diện, bảo vệ sức khỏe sinh sản và ngăn ngừa biến chứng lâu dài cho người bệnh.
Cách xử trí an toàn khi nghi ngờ bản thân mắc sùi mào gà
Khi nhận thấy vùng sinh dục hoặc các vị trí tiếp xúc xuất hiện u nhú li ti, ngứa ngáy hoặc dễ chảy máu sau quan hệ, người bệnh nên chủ động đến khám tại các bệnh viện có chuyên khoa da liễu hoặc sức khỏe sinh sản. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác tổn thương, phân biệt sùi mào gà với các tình trạng lành tính khác như gai sinh dục hay chuỗi hạt ngọc dương vật.
Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi trôi nổi trên mạng xã hội, không dùng vật sắc nhọn để chọc vỡ hay cắt bỏ nốt sùi tại nhà vì dễ gây nhiễm trùng, hoại tử mô và phát tán virus sang vùng da lành. Trong thời gian chờ khám và theo dõi, cần tạm kiêng quan hệ tình dục hoặc sử dụng bao cao su đúng cách để giảm thiểu nguy cơ lây truyền cho bạn tình, đồng thời giữ vệ sinh bộ phận sinh dục luôn khô ráo và sạch sẽ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng, tự cắt đốt hoặc bôi hóa chất không rõ nguồn gốc lên nốt sùi sinh dục. Mỗi người bệnh có mức độ tổn thương và tình trạng miễn dịch khác nhau, do đó cần được thăm khám trực tiếp để nhận phương án theo dõi và xử trí an toàn, tránh biến chứng viêm loét hoặc nhiễm trùng thứ phát.
Tóm tắt
Tóm lại, xét nghiệm máu không thể giúp phát hiện bệnh sùi mào gà do đặc tính của virus chỉ khu trú tại bề mặt da và niêm mạc. Để có kết quả chẩn đoán chính xác và bảo vệ sức khỏe bản thân, bạn hãy chủ động đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám lâm sàng và hướng dẫn làm các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm phù hợp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Xét nghiệm máu có phát hiện sùi mào gà ở giai đoạn sớm không?
Không, ngay cả ở giai đoạn ủ bệnh hay giai đoạn đầu, virus vẫn chỉ khu trú tại biểu mô chứ không vào máu. Do đó, xét nghiệm máu ở giai đoạn sớm không có giá trị phát hiện bệnh.
Có xét nghiệm nào biết được bản thân nhiễm virus gây sùi mào gà trước khi có triệu chứng không?
Xét nghiệm sinh học phân tử bằng phương pháp phản ứng chuỗi polymerase trên mẫu dịch phết cổ tử cung hoặc niêm mạc sinh dục có thể phát hiện vật liệu di truyền của virus ngay cả khi chưa xuất hiện nốt sùi rõ rệt.
Sau bao lâu từ khi tiếp xúc nghi ngờ thì nên đi khám sùi mào gà?
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 2 đến 9 tháng. Nếu bạn có quan hệ tình dục không an toàn hoặc thấy xuất hiện nốt sần lạ, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám ngay để được theo dõi.
Gai sinh dục và sùi mào gà khác nhau như thế nào?
Gai sinh dục là hiện tượng lành tính, không do virus, các nốt gai mọc đều đặn và không phát triển kích thước. Trong khi đó, sùi mào gà do virus gây ra, có xu hướng lớn dần, lan rộng và liên kết thành mảng súp lơ.
Người mắc sùi mào gà có cần xét nghiệm máu không?
Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để tầm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm khác như HIV, giang mai hoặc viêm gan B, giúp phát hiện sớm các tình trạng đồng nhiễm nếu có.
