Xét nghiệm HPV nam giới: Khi nào nên thực hiện và những điều cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Xét nghiệm HPV nam giới là mối quan tâm của rất nhiều người khi gặp phải những bất thường ở vùng sinh dục hoặc khi bạn tình có kết quả dương tính với virus sinh u nhú ở người. Tuy nhiên, không ít nam giới băn khoăn liệu có xét nghiệm tầm soát định kỳ cho phái mạnh hay không và thời điểm nào thì cần thiết phải can thiệp y tế.
Trên thực tế, y học hiện nay chưa áp dụng xét nghiệm tầm soát HPV đại trà cho nam giới không có triệu chứng giống như phụ nữ. Việc thăm khám và làm xét nghiệm chỉ được chỉ định khi xuất hiện các tổn thương u nhú lâm sàng, có tiền sử tiếp xúc nguy cơ cao hoặc thuộc nhóm đối tượng cần theo dõi đặc biệt về bệnh lý vùng hậu môn.
Xét nghiệm HPV nam giới là gì?
Virus Human Papillomavirus là tác nhân lây truyền chủ yếu qua đường quan hệ tình dục bằng đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Ở nam giới, phần lớn các trường hợp nhiễm virus diễn ra trong âm thầm, không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt và có thể tự khỏi nhờ cơ chế miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, một số chủng HPV nguy cơ thấp như tuýp 6 và 11 có thể gây ra mụn cóc sinh dục hay còn gọi là sùi mào gà tại dương vật, bìu và hậu môn. Đáng lo ngại hơn, các chủng HPV nguy cơ cao như tuýp 16 và 18 nếu tồn tại dai dẳng nhiều năm có thể làm biến đổi cấu trúc tế bào, làm tăng nguy cơ dẫn đến ung thư dương vật, ung thư hậu môn và ung thư vòm họng. Hiểu rõ về xét nghiệm giúp phái mạnh chủ động chăm sóc bản thân đúng cách.
Thực tế về quy trình tầm soát HPV ở nam giới
Khác với phụ nữ có quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ bằng xét nghiệm Pap và HPV DNA đã được tiêu chuẩn hóa, nam giới hiện chưa có xét nghiệm tầm soát đại trà được các tổ chức y tế quốc tế phê duyệt cho người hoàn toàn không có triệu chứng. Nguyên nhân chính là do cấu trúc giải phẫu cơ quan sinh dục ngoài của nam giới tiếp xúc nhiều với không khí, bề mặt biểu mô sừng hóa khiến việc thu thập đủ lượng tế bào chuẩn xác trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, phần lớn các trường hợp nhiễm virus HPV ở phái mạnh có khả năng tự đào thải nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh trong vòng một đến hai năm mà không để lại bất kỳ di chứng nào. Do đó, việc tự ý đi làm xét nghiệm khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh thường không mang lại nhiều giá trị lâm sàng và dễ gây tâm lý hoang mang không cần thiết.
Những trường hợp nam giới nên thực hiện kiểm tra và xét nghiệm HPV
Nam giới nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và chỉ định xét nghiệm trong các trường hợp cụ thể. Điển hình nhất là khi phát hiện các nốt sần, u nhú, mụn cóc sinh dục ở dương vật, bìu, bẹn, quanh hậu môn hoặc trong khoang miệng. Ngoài ra, những người có bạn tình vừa được chẩn đoán nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao hoặc mắc sùi mào gà cũng nên đi kiểm tra lâm sàng. Nhóm đối tượng nam giới có quan hệ tình dục đồng giới hoặc người suy giảm miễn dịch, nhiễm HIV có nguy cơ cao phát triển tổn thương tiền ung thư hậu môn, do đó có thể được bác sĩ chỉ định thực hiện xét nghiệm tế bào học hậu môn kết hợp định tuýp HPV nhằm phát hiện sớm biến đổi bất thường.
Các phương pháp xét nghiệm HPV thường áp dụng cho nam giới
Khi có chỉ định y khoa, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp lấy mẫu phù hợp với từng vị trí tổn thương. Đối với các nốt sùi hoặc tổn thương nghi ngờ trên da và niêm mạc sinh dục, nhân viên y tế sẽ dùng que lấy mẫu chuyên dụng quệt tế bào biểu mô hoặc lấy một mẩu mô sinh thiết nhỏ để làm giải phẫu bệnh và xét nghiệm phản ứng chuỗi polymerase PCR nhằm xác định chính xác chủng HPV nguy cơ cao hay nguy cơ thấp. Trường hợp nghi ngờ tổn thương vùng hậu môn, thủ thuật phết tế bào biểu mô ống hậu môn tương tự như xét nghiệm Pap ở nữ giới có thể được tiến hành. Mọi thao tác lấy mẫu cần được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn để đảm bảo độ chính xác, hạn chế đau rát và tránh nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn.
Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm HPV hiệu quả cho phái mạnh
Phòng ngừa chủ động luôn là giải pháp bảo vệ sức khỏe tối ưu và bền vững nhất trước các nguy cơ do virus HPV gây ra. Nam giới từ 9 đến 26 tuổi, và trong một số trường hợp mở rộng đến 45 tuổi theo tư vấn của bác sĩ y học dự phòng, nên tiêm đủ phác đồ vắc xin phòng HPV. Vắc xin có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa các chủng gây mụn cóc sinh dục phổ biến như tuýp 6, 11 và các chủng gây ung thư nguy hiểm như tuýp 16, 18. Song song với tiêm chủng, việc sử dụng bao cao su đúng cách trong suốt quá trình quan hệ tình dục, duy trì lối sống một vợ một chồng và không dùng chung đồ dùng vệ sinh cá nhân sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ lây truyền mầm bệnh.
Lưu ý an toàn
Các thông tin về xét nghiệm HPV ở nam giới chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc nam học. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các bộ kit xét nghiệm trôi nổi không rõ nguồn gốc trên mạng để tự lấy mẫu tại nhà. Khi phát hiện bất kỳ tổn thương nghi ngờ nào tại vùng kín, người bệnh không được tự ý dùng thuốc bôi, cắt hoặc đốt nốt sùi tại nhà vì dễ gây viêm loét, nhiễm trùng lan rộng và để lại sẹo xấu.
Tóm tắt
Xét nghiệm HPV ở nam giới không phải là biện pháp tầm soát đại trà cho tất cả mọi người mà phụ thuộc vào từng tình huống bệnh cảnh cụ thể. Việc chủ động đi khám chuyên khoa nam học hoặc da liễu khi có tổn thương nghi ngờ, kết hợp tiêm vắc xin phòng ngừa và duy trì quan hệ tình dục an toàn là những biện pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nam giới không có triệu chứng gì có cần đi xét nghiệm HPV định kỳ không?
Hiện nay các tổ chức y tế quốc tế chưa phê duyệt xét nghiệm tầm soát định kỳ virus HPV cho nam giới không có triệu chứng vì chưa có phương pháp lấy mẫu chuẩn hóa và phần lớn trường hợp virus tự đào thải mà không gây hại.
Bạn tình có kết quả dương tính với HPV thì nam giới có cần xét nghiệm không?
Nếu bạn tình nhiễm HPV, nam giới nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ kiểm tra tổn thương lâm sàng tại vùng sinh dục và hậu môn. Việc có cần làm xét nghiệm hay không sẽ do bác sĩ cân nhắc theo từng trường hợp cụ thể.
Xét nghiệm virus HPV ở nam giới được thực hiện bằng cách lấy mẫu như thế nào?
Tùy thuộc vào vị trí cần kiểm tra, nhân viên y tế có thể dùng que tăm bông chuyên dụng để quệt lấy mẫu tế bào tại vết sùi, niệu đạo, rãnh quy đầu, hậu môn hoặc lấy mẫu sinh thiết mô để thực hiện xét nghiệm sinh học phân tử PCR.
Nam giới đã từng quan hệ tình dục có thể tiêm vắc xin phòng HPV được không?
Nam giới vẫn nên tiêm vắc xin phòng HPV theo độ tuổi khuyến cáo. Vắc xin giúp tạo kháng thể bảo vệ trước các chủng virus nguy cơ cao chưa từng phơi nhiễm, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc sùi mào gà và các bệnh lý ác tính liên quan.
Virus HPV ở nam giới có thể chữa khỏi dứt điểm hoàn toàn được không?
Hiện chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt hoàn toàn virus HPV trong cơ thể. Các phương pháp y khoa hiện nay tập trung vào việc loại bỏ tổn thương thực thể như đốt điện, áp lạnh, laser sùi mào gà và theo dõi hệ miễn dịch tự đào thải virus.
