Vừa bị ù tai khó thở có thể là dấu hiệu của bệnh gì

Vừa bị ù tai khó thở là gì?

Ù tai là tình trạng người bệnh cảm nhận được âm thanh trong một hoặc cả hai tai mà không có nguồn âm thanh thực tế từ môi trường bên ngoài, chẳng hạn như tiếng vo ve, tiếng rít, tiếng ù gió hay tiếng lách tách. Khó thở là trải nghiệm khó chịu khi hô hấp, người bệnh cảm thấy không hít đủ dưỡng khí, ngột ngạt hoặc phải gắng sức để thở.

Khi hai triệu chứng này đồng thời xuất hiện, cơ chế bệnh sinh thường liên quan mật thiết đến sự suy giảm lưu lượng máu cung cấp cho não và ốc tai, tình trạng thiếu oxy mô toàn thân, hoặc phản ứng tăng cường quá mức của hệ thần kinh giao cảm. Cơ quan tiền đình – ốc tai vốn cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi của áp lực dòng máu và nồng độ oxy. Do đó, bất kỳ bệnh lý nào làm gián đoạn cung lượng tim, thay đổi huyết áp đột ngột hay gây rối loạn nhịp thở đều có thể cùng lúc kích hoạt cả hai cảm giác khó chịu này.

Các nguyên nhân tim mạch và biến động huyết áp

Biến động huyết áp là một trong những thủ phạm phổ biến nhất gây ra tình trạng vừa bị ù tai vừa khó thở. Khi huyết áp tăng vọt đột ngột trong cơn tăng huyết áp kịch phát, áp lực lớn trong lòng mạch máu có thể tạo ra âm thanh dội lại trong mạch máu tai (ù tai dạng mạch đập), đồng thời tăng gánh nặng lên tim gây cảm giác tức ngực và hụt hơi. Ngược lại, tụt huyết áp tư thế hoặc suy giảm huyết áp đột ngột khiến lưu lượng máu đến não, ốc tai và các mô giảm mạnh, gây choáng váng, tai lùng bùng và thở dốc để cố bù đắp tuần hoàn.

Ngoài ra, các bệnh lý tim mạch thực tổn như rối loạn nhịp tim, suy tim hoặc bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ cũng có thể là nguyên nhân. Khi tim co bóp không hiệu quả hoặc nhịp tim đập quá nhanh, lượng máu giàu oxy không thể bơm đều đặn đến các cơ quan ngoại vi và ốc tai. Hậu quả là người bệnh vừa nghe thấy âm thanh bất thường trong tai, vừa cảm thấy nặng ngực, thiếu oxy và thở hổn hển.

Tình trạng thiếu máu và rối loạn tuần hoàn máu não

Thiếu máu xảy ra khi số lượng hồng cầu hoặc nồng độ huyết sắc tố trong máu giảm sút, dẫn đến khả năng vận chuyển oxy đến các mô và cơ quan bị suy giảm nghiêm trọng. Ốc tai và tế bào thần kinh thính giác là những cấu trúc đòi hỏi tiêu thụ oxy rất cao và rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy. Khi thiếu máu trầm trọng, cơ thể phản ứng bằng cách tăng lưu lượng tuần hoàn qua các mạch máu gần tai để bù đắp, tạo ra tiếng ù tai hoặc tiếng thổi tuần hoàn.

Đồng thời, để bù lại lượng oxy thiếu hụt cung cấp cho tế bào, hệ hô hấp buộc phải tăng tần số và biên độ thở, khiến người bệnh luôn cảm giác hụt hơi, thở gấp ngay cả khi làm những công việc nhẹ nhàng hoặc thậm chí lúc nghỉ ngơi. Đi kèm với đó, bệnh nhân thiếu máu hay thiếu máu não cục bộ thường có biểu hiện da niêm mạc nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt, lạnh đầu chi và suy nhược cơ thể kéo dài.

Rối loạn lo âu và hội chứng hoảng sợ

Không chỉ các bệnh lý thực thể mà yếu tố tâm lý kinh niên cũng là căn nguyên rất thường gặp. Trong các cơn hoảng sợ cấp tính hoặc hội chứng rối loạn lo âu lan tỏa, hệ thần kinh thực vật bị kích thích mạnh mẽ, giải phóng một lượng lớn hormone vào dòng máu. Điều này gây ra phản ứng tăng thông khí phổi, làm người bệnh thở rất nhanh và nông, dẫn đến kiềm hô hấp và co thắt mạch máu não tạm thời.

Sự co mạch thoáng qua này kết hợp với tình trạng tăng cảnh giác thính giác làm xuất hiện tiếng ù tai, váng đầu, tê bì quanh miệng và đầu ngón tay. Người bệnh trong cơn hoảng sợ thường có cảm giác nghẹt thở như sắp ngất đi, đánh trống ngực đập dồn dập, toát mồ hôi lạnh và cảm giác sợ hãi mất kiểm soát. Các triệu chứng thường khởi phát dữ dội trong vài phút và thuyên giảm dần khi nhịp thở được điều hòa ổn định trở lại.

Các bệnh lý hô hấp phối hợp với rối loạn tai mũi họng

Đôi khi, ù tai và khó thở xuất hiện cùng lúc không phải do một bệnh duy nhất mà là sự cộng hưởng giữa hai vấn đề sức khỏe đồng thời. Người mắc các bệnh đường hô hấp mạn tính như hen phế quản, viêm phế quản mạn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính vốn thường xuyên chịu đựng tình trạng giảm nồng độ oxy máu mạn tính. Thiếu oxy kéo dài này làm tổn thương vi mạch nuôi dưỡng dây thần kinh ốc tai, gây ù tai liên tục hoặc từng đợt.

Bên cạnh đó, các bệnh lý vùng tai mũi họng như viêm vòi nhĩ, viêm xoang nặng hoặc viêm tai giữa ứ dịch có thể gây cảm giác bít tắc tai, ù tai và đau nhức. Khi đường thở trên bị tắc nghẽn do viêm phù nề kết hợp với căng thẳng hô hấp, người bệnh sẽ cảm thấy vừa ngột ngạt khó thở vừa khó chịu bởi áp lực âm thanh trong màng nhĩ, đặc biệt khi nằm ngửa hoặc thay đổi tư thế đột ngột.

Phương pháp chẩn đoán và hướng theo dõi y tế

Khi đến cơ sở y tế với triệu chứng vừa bị ù tai vừa khó thở, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá toàn diện để phân biệt nguyên nhân xuất phát từ tim mạch, hô hấp hay thần kinh thính giác. Các bước thăm khám ban đầu bao gồm đo dấu hiệu sinh tồn như huyết áp, nhịp tim, nhịp thở và nồng độ bão hòa oxy trong máu. Bác sĩ sẽ khai thác chi tiết hoàn cảnh xuất hiện triệu chứng, thời lượng cơn và các yếu tố khởi phát.

Tùy vào định hướng lâm sàng, người bệnh có thể được chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng như điện tâm đồ, siêu âm tim, xét nghiệm công thức máu tổng quát nhằm phát hiện thiếu máu, chụp X-quang ngực thẳng hoặc đo chức năng hô hấp. Ngoài ra, việc đo thính lực đồ và nội soi tai mũi họng cũng rất cần thiết để kiểm tra thực thể màng nhĩ và vòi tai. Việc theo dõi sát tần suất xuất hiện và ghi chép nhật ký triệu chứng sẽ hỗ trợ tích cực cho bác sĩ trong quá trình chẩn đoán.

Lưu ý an toàn

Ù tai kết hợp khó thở là sự phối hợp triệu chứng tiềm ẩn nhiều rủi ro, tuyệt đối không nên xem nhẹ hoặc tự ý mua thuốc an thần, thuốc giãn phế quản hay thảo dược chưa rõ nguồn gốc để tự chữa tại nhà. Người bệnh cần đến phòng cấp cứu hoặc bệnh viện ngay lập tức nếu khó thở dữ dội, đau thắt ngực lan ra cánh tay hoặc hàm, môi tím tái, ngất xỉu, liệt mặt hoặc yếu liệt nửa người. Trong khi chờ hỗ trợ y tế, người bệnh nên ngồi nghỉ ở nơi thoáng khí, nới lỏng cổ áo và giữ bình tĩnh để tránh làm tăng áp lực tuần hoàn.

Tóm tắt

Vừa bị ù tai khó thở là tín hiệu cảnh báo cơ thể đang gặp vấn đề về tuần hoàn máu, hô hấp hoặc trạng thái căng thẳng thần kinh quá mức. Thay vì tự suy đoán bệnh hay trì hoãn, việc chủ động đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám toàn diện là cách tốt nhất giúp bảo vệ sức khỏe thính giác, hệ tim mạch và tính mạng lâu dài.