Virus corona có nguy hiểm không và những triệu chứng thường gặp
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Virus corona là tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính với mức độ biểu hiện rất đa dạng, từ những trường hợp nhẹ thoáng qua đến những ca bệnh suy hô hấp diễn tiến nhanh chóng. Mức độ nguy hiểm của virus corona thực tế phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng miễn dịch, độ tuổi và bệnh lý nền sẵn có của từng cá nhân.
Việc nhận biết sớm các triệu chứng điển hình như sốt, ho rát họng, mệt mỏi hay mất vị giác, khứu giác giúp người bệnh chủ động phân loại nguy cơ và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp. Nắm vững thông tin theo dõi sức khỏe tại nhà và các dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp là điều cần thiết để bảo vệ bản thân và người thân an toàn trước nguy cơ dịch bệnh.
Virus corona có nguy hiểm không là gì?
Virus corona là một họ virus lớn gồm nhiều chủng có khả năng gây nhiễm trùng ở người và động vật. Chủng virus được quan tâm nhiều nhất trong những năm gần đây là SARS-CoV-2, tác nhân gây ra bệnh viêm đường hô hấp cấp với đường lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện ở khoảng cách gần. Ngoài ra, tiếp xúc bề mặt nhiễm virus sau đó chạm vào mắt, mũi, miệng cũng là một con đường lây nhiễm thứ yếu. Sau khi xâm nhập vào biểu mô niêm mạc đường hô hấp trên, virus nhân lên và có thể lan xuống khí quản, phế quản và các phế nang ở phổi. Tùy thuộc vào khả năng chống đỡ của hệ miễn dịch, người nhiễm có thể chỉ biểu hiện như một đợt cảm lạnh thông thường hoặc phải đối mặt với tình trạng viêm phổi cấp tính cần can thiệp y tế chuyên sâu.
Đánh giá mức độ nguy hiểm của virus corona đối với sức khỏe
Mức độ nguy hiểm của virus corona phụ thuộc chủ yếu vào độc lực của từng biến thể, đáp ứng miễn dịch của cơ thể và thể trạng của người nhiễm. Phần lớn các trường hợp mắc bệnh ở người trẻ tuổi, khỏe mạnh và đã được tiêm chủng đầy đủ chỉ trải qua đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên mức độ nhẹ hoặc trung bình, tương tự cảm lạnh hoặc cúm mùa và có thể tự hồi phục sau một đến hai tuần chăm sóc đúng cách.
Tuy nhiên, chủng virus này vẫn tiềm ẩn nguy cơ cao gây tổn thương sâu vào nhu mô phổi, dẫn tới hội chứng suy hô hấp cấp tính tiến triển, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan hoặc nhiễm trùng huyết thứ phát ở những ca bệnh nặng. Một số người sau khi khỏi bệnh vẫn có thể gặp phải các di chứng kéo dài ảnh hưởng đến hô hấp, tim mạch hoặc thần kinh, gây suy giảm thể lực và chất lượng cuộc sống trong nhiều tháng sau đó. Do đó, việc theo dõi sát sao diễn biến bệnh luôn là nguyên tắc cần thiết.
Các biểu hiện và triệu chứng thường gặp khi nhiễm virus corona
Người mắc virus corona thường khởi phát các biểu hiện lâm sàng sau thời gian ủ bệnh vài ngày. Dấu hiệu phổ biến nhất ở giai đoạn đầu bao gồm sốt nhẹ hoặc sốt cao, ớn lạnh, đau rát họng, ho khan hoặc ho có đờm, nghẹt mũi và mệt mỏi toàn thân. Nhiều người bệnh cũng cảm thấy đau nhức cơ bắp dữ dội, đau đầu và giảm cảm giác thèm ăn.
Bên cạnh các triệu chứng đường hô hấp trên, một số dấu hiệu đặc trưng khác có thể xuất hiện như suy giảm hoặc mất hẳn khứu giác và vị giác tạm thời. Ở một số trường hợp, virus cũng tác động lên hệ tiêu hóa gây ra tình trạng buồn nôn, đau bụng âm ỉ hoặc tiêu chảy phân lỏng. Khi bệnh có dấu hiệu tiến triển xuống đường hô hấp dưới, người bệnh sẽ cảm nhận rõ rệt tình trạng tức nặng ngực, thở dốc khi vận động nhẹ hoặc cảm giác hụt hơi liên tục, cần được kiểm tra y tế sớm.
Những nhóm đối tượng dễ gặp biến chứng nặng khi nhiễm bệnh
Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể lây nhiễm virus corona, mức độ nặng của bệnh có sự chênh lệch rất lớn giữa các nhóm dân số. Nhóm đối tượng có nguy cơ chuyển biến nguy kịch cao nhất bao gồm người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên, người mắc các bệnh mạn tính nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc bệnh thận mạn tính giai đoạn muộn.
Ngoài ra, những người bị suy giảm miễn dịch do điều trị ung thư, ghép tạng, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài hoặc người có tình trạng béo phì nặng cũng là đối tượng rất dễ tổn thương. Phụ nữ mang thai khi nhiễm virus cũng cần được theo dõi thận trọng hơn do những thay đổi về mặt sinh lý tim phổi trong thai kỳ. Đối với những nhóm nguy cơ cao này, việc phát hiện sớm và can thiệp y tế ngay từ những ngày đầu khởi phát đóng vai trò quyết định giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm và giảm tỷ lệ nhập viện.
Cách chăm sóc và theo dõi sức khỏe an toàn tại nhà
Khi nghi ngờ nhiễm virus corona, người bệnh nên chủ động cách ly tại phòng riêng có cửa sổ thông thoáng để tránh lây nhiễm cho người thân trong gia đình, đồng thời đeo khẩu trang khi phải tiếp xúc cần thiết. Việc theo dõi thân nhiệt đều đặn hai lần mỗi ngày và kiểm tra độ bão hòa oxy trong máu bằng máy đo SpO2 kẹp ngón tay là cách đơn giản nhưng hiệu quả để đánh giá chức năng hô hấp tại nhà.
Chế độ chăm sóc bao gồm việc uống đủ nước ấm, ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng để nâng cao thể trạng. Người bệnh có thể súc họng bằng dung dịch sát khuẩn hoặc nước muối sinh lý, rửa mũi thường xuyên nhằm giảm bớt tải lượng vi sinh vật tại đường hô hấp trên. Tuyệt đối không tự ý tìm mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid mà không có chỉ định từ bác sĩ, vì việc lạm dụng thuốc sai thời điểm có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nguy hại cho cơ thể.
Lưu ý an toàn
Các thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe tổng quát và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của cán bộ y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, thuốc ức chế miễn dịch hoặc kháng sinh trôi nổi trên mạng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về nhịp thở, đau thắt ngực hoặc sốt cao không hạ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám.
Tóm tắt
Virus corona có thể gây ra nhiều diễn biến lâm sàng khác nhau từ nhẹ đến nặng tùy thuộc vào cơ địa và thể trạng từng người. Việc nắm bắt rõ triệu chứng nhận biết và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng một cách chủ động. Khi có nghi ngờ hoặc triệu chứng tiến triển, người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn điều trị kịp thời.
Nguồn tham khảo
- Journal of Neurology: Neurological symptoms, manifestations, and complications associated with severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease 19 (COVID-19)
- The University of Hong Kong Libraries: Vaccine development against the severe acute respiratory syndrome-coronavirus (SARS-CoV) using SARS-CoV spike protein
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời gian ủ bệnh sau khi nhiễm virus corona thường kéo dài bao lâu?
Thời gian ủ bệnh của virus corona thường dao động trong khoảng từ 2 đến 14 ngày, phổ biến nhất là từ 3 đến 5 ngày sau khi tiếp xúc với nguồn lây. Trong giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm vẫn có thể phát tán virus ra môi trường xung quanh.
Làm thế nào để phân biệt triệu chứng virus corona với cảm cúm thông thường?
Nhiễm virus corona và bệnh cảm cúm thông thường đều có thể gây sốt, ho, đau họng và mệt mỏi toàn thân. Tuy nhiên, các dấu hiệu như mất khứu giác, mất vị giác hoặc khó thở hụt hơi thường xuất hiện rõ hơn ở người mắc virus corona. Do các triệu chứng lâm sàng rất dễ trùng lặp, việc thực hiện test nhanh kháng nguyên hoặc xét nghiệm RT-PCR là phương pháp chính xác nhất để phân biệt hai bệnh lý này.
Đã tiêm đủ vaccine phòng ngừa thì có nguy cơ mắc lại virus corona không?
Người đã tiêm đủ vaccine phòng bệnh hoặc từng mắc bệnh vẫn có khả năng tái nhiễm virus corona do sự biến đổi liên tục của các biến thể virus và kháng thể giảm dần theo thời gian. Mặc dù vậy, miễn dịch có sẵn thường giúp làm giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nặng.
Người có biểu hiện nhẹ nên thực hiện chăm sóc sức khỏe tại nhà như thế nào?
Người mắc bệnh nhẹ có thể tự theo dõi sức khỏe tại phòng riêng thoáng khí, bổ sung đủ nước, ăn uống đủ chất, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý và đo nồng độ oxy máu SpO2 định kỳ. Không nên tự ý sử dụng các thuốc kháng sinh hay kháng viêm mạnh khi chưa có chỉ định.
Những biểu hiện nguy hiểm nào cảnh báo người bệnh cần đến bệnh viện ngay?
Cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay khi xuất hiện tình trạng khó thở, đau tức ngực kéo dài, tím tái môi đầu chi, lơ mơ hoặc chỉ số bão hòa oxy máu SpO2 hạ dưới ngưỡng an toàn theo hướng dẫn y tế.
