Virus corona chết ở nhiệt độ bao nhiêu và cách phòng ngừa lây nhiễm

Virus corona chết ở nhiệt độ bao nhiêu là gì?

Virus corona, đặc biệt là chủng SARS-CoV-2 gây ra đại dịch viêm đường hô hấp cấp, có cấu trúc gồm vật chất di truyền RNA được bao bọc bởi lớp vỏ lipid kép và các gai protein bên ngoài. Lớp vỏ lipid này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ virus và giúp chúng bám dính, xâm nhập vào tế bào niêm mạc đường hô hấp của con người. Tuy nhiên, lớp màng sinh học này cũng là điểm yếu lớn nhất của virus corona trước các tác động vật lý và hóa học từ môi trường bên ngoài. Nhiệt độ cao là một trong những yếu tố có khả năng phá vỡ cấu trúc vỏ protein và làm biến tính các enzyme thiết yếu, khiến virus mất khả năng lây nhiễm hoặc bị tiêu diệt hoàn toàn. Dù vậy, mức độ chịu nhiệt của virus corona còn phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc, độ ẩm không khí và bề mặt chất liệu mà virus đang bám dính.

Ngưỡng nhiệt độ và thời gian làm bất hoạt virus corona

Khả năng tồn tại của virus corona phụ thuộc chặt chẽ vào mức nhiệt và thời gian phơi nhiễm nhiệt. Ở điều kiện nhiệt độ phòng thông thường khoảng hai mươi đến hai mươi lăm độ C, virus có thể tồn tại trên các bề mặt nhẵn như kính, thép không gỉ hoặc nhựa từ vài giờ cho đến vài ngày nếu có giọt bắn bảo vệ. Khi nhiệt độ môi trường tăng lên mức ba mươi bảy độ C, thời gian sống sót của virus giảm xuống đáng kể chỉ còn khoảng một ngày.

Khi nhiệt độ được nâng lên từ năm mươi sáu độ C trở lên, lớp vỏ bọc lipid và các protein gai của virus bắt đầu bị biến tính nhiệt nhanh chóng. Các thử nghiệm vi sinh ghi nhận ở mức năm mươi sáu độ C, tải lượng virus giảm mạnh sau ba mươi phút. Nếu tăng nhiệt độ lên khoảng sáu mươi lăm đến bảy mươi độ C, thời gian bất hoạt hoàn toàn chỉ còn khoảng năm đến mười lăm phút. Khi tiếp xúc với nhiệt độ sôi một trăm độ C, toàn bộ cấu trúc của virus bị phá vỡ chỉ trong vài giây. Do đó, việc sử dụng nhiệt độ cao là một giải pháp hữu hiệu để làm sạch các dụng cụ chịu nhiệt.

Sự bền vững của virus corona trong điều kiện lạnh ẩm

Trái ngược với phản ứng nhạy cảm ở nhiệt độ cao, virus corona lại có sức sống rất bền bỉ trong môi trường nhiệt độ thấp và độ ẩm cao. Ở mức nhiệt độ bốn độ C, tương đương với nhiệt độ ngăn mát tủ lạnh gia đình, virus corona có thể duy trì hoạt tính sinh học và khả năng lây nhiễm trong nhiều tuần. Trong môi trường âm hai mươi độ C hoặc các kho bảo quản lạnh sâu công nghiệp, virus thậm chí có thể tồn tại qua nhiều tháng mà không bị mất đi độc lực.

Chính vì đặc tính này, các chuỗi vận chuyển thực phẩm đông lạnh và kho lạnh từng được xem là môi trường tiềm ẩn nguy cơ lưu giữ mầm bệnh nếu không được kiểm soát vệ sinh nghiêm ngặt. Ngoài ra, vào mùa đông hoặc những ngày thời tiết lạnh, giọt bắn đường hô hấp lơ lửng trong không khí bốc hơi chậm hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho virus tồn tại lâu hơn ngoài môi trường. Điều này lý giải vì sao các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp thường có xu hướng gia tăng mạnh trong điều kiện thời tiết lạnh và khô ráo.

Hiểu lầm về việc dùng nhiệt độ cao để trị bệnh trong cơ thể

Một trong những hiểu lầm phổ biến và nguy hiểm là suy nghĩ phơi nắng, tắm nước nóng hoặc xông hơi nhiệt độ cao có thể tiêu diệt virus corona khi đã nhiễm bệnh. Khi virus xâm nhập vào cơ thể, chúng khu trú sâu trong niêm mạc mũi họng và tế bào phổi, nơi nhiệt độ luôn được cơ thể điều hòa ổn định ở mức khoảng ba mươi bảy độ C. Việc hít thở không khí nóng từ nồi xông hoặc tắm nước quá nóng không thể làm tăng nhiệt độ bên trong các tế bào phổi lên mức năm mươi sáu độ C để diệt virus.

Ngược lại, việc xông hơi ở nhiệt độ quá cao hoặc hít hơi nước sôi trực tiếp có nguy cơ gây bỏng niêm mạc đường hô hấp, làm tổn thương hàng rào bảo vệ tự nhiên và khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng hơn. Việc tắm nước quá nóng hoặc phơi nắng gắt kéo dài còn có thể dẫn đến mất nước, say nắng và sốc nhiệt. Biện pháp duy nhất để kiểm soát virus trong cơ thể là dựa vào hệ thống miễn dịch tự nhiên, các thuốc đặc hiệu được bác sĩ chỉ định và chăm sóc hỗ trợ phù hợp.

Ứng dụng nhiệt độ và khử trùng đúng cách trong đời sống

Dựa vào đặc tính nhạy cảm với nhiệt độ của virus corona, người dân có thể ứng dụng các biện pháp khử khuẩn an toàn trong gia đình để ngăn chặn nguy cơ lây truyền qua bề mặt tiếp xúc. Các vật dụng cá nhân chịu nhiệt như chén đũa, cốc uống nước, bình sữa có thể được luộc trong nước sôi từ năm đến mười phút hoặc sấy trong máy rửa bát ở chế độ nhiệt cao để làm sạch hoàn toàn. Quần áo, ga trải giường của người có nguy cơ nhiễm bệnh nên được giặt bằng nước ấm từ sáu mươi độ C trở lên kết hợp với bột giặt thông thường rồi sấy khô hoặc phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp.

Đối với thực phẩm, nguyên tắc ăn chín uống sôi luôn là biện pháp phòng ngừa tối ưu vì nhiệt độ nấu nướng thông thường dễ dàng vượt ngưỡng bảy mươi độ C, giúp loại bỏ nguy cơ lây nhiễm. Với các bề mặt nhạy cảm với nhiệt như điện thoại, bàn phím máy tính hoặc tay nắm cửa, thay vì dùng nhiệt, nên sử dụng cồn y tế bảy mươi độ hoặc dung dịch khử khuẩn chuyên dụng để lau chùi bề mặt theo đúng hướng dẫn của ngành y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin về nhiệt độ làm bất hoạt virus corona chỉ có giá trị ứng dụng trong khử khuẩn vật dụng, chế biến thực phẩm và xử lý môi trường bề mặt, tuyệt đối không áp dụng để tự chữa bệnh trên cơ thể người. Không hít hơi nước nóng quá mức hoặc xông hơi tùy tiện vì dễ gây bỏng niêm mạc đường hô hấp. Không tự ý uống các loại dung dịch sát khuẩn hoặc hóa chất khử trùng. Khi xuất hiện các triệu chứng sốt, ho, khó thở nghi ngờ mắc bệnh đường hô hấp, người bệnh cần liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, xét nghiệm và hướng dẫn điều trị y khoa phù hợp.

Tóm tắt

Tóm lại, virus corona rất nhạy cảm với nhiệt độ cao và có thể bị vô hiệu hóa nhanh chóng từ năm mươi sáu độ C trở lên. Việc nắm vững ngưỡng nhiệt độ này giúp cộng đồng biết cách khử khuẩn đồ dùng, ăn chín uống sôi và giữ gìn môi trường sống sạch sẽ. Hãy luôn tuân thủ các khuyến cáo y tế chính thống và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.